ბოლო დროს სულ უფრო ბევრი ადამიანი ინტერესდება მეთოჯინეობით. მათ შორის არიან არა მარტო მხატვრები, სხვა პროფესიის ადამიანებიც. თეა გუნთაიშვილი მხატვარ-გრაფიკოსია, დამთავრებული აქვს თბილისის სამხატვრო აკადემია და უკვე წლებია, სწორედ მეთოჯინეობა იქცა მის პროფესიად...
"თოჯინებიც, ისევე როგორც ჩემი პროფესია, ოჯახს უკავშირდება, მხატვრების გარემოცვაში გავიზარდე. მეოთხე თაობა ვარ, ვისთვისაც ხელოვნება პროფესიაცაა და ჰობიც... თოჯინების კეთება წლების წინ დავიწყე...
ერთ-ერთი ქადაგებისას საქართველოს პატრიარქმა ილია მეორემ ადამიანებს ურჩია, - "აკეთეთ თოჯინები"! მაშინ ვერ მივხვდი, რატომ უნდა გამეკეთებინა თოჯინა... ისე მოხდა, რომ იმ პერიოდში ჩემთვის ყველაზე საყვარელი ადამიანები - მამა და გურული ბებიები დავკარგე, რაც უდიდესი ტკივილი იყო... ბებიის დაკრძალვის დღეს კი, სახლში დაბრუნებულმა გაუაზრებლად პირველი თოჯინა - ოლღა ბებია გავაკეთე. ამით კი ალბათ ჩემი უთქმელი სევდა გამოვხატე... მუშაობის პროცესში თვალები ცრემლებით ამევსო, რას ვაკეთებდი, ვერც ვხედავდი... იმ ყველაფერს მხოლოდ ახლა ვხსნი, ამ საქმიანობით თუ რატომ დავინტერესდი...
თოჯინა ხომ ბავშობასთან, ყველაზე ლაღ და სუფთა წლებთან ასოცირდება... მათი შექმნის შემდეგ ადამიანების შეფასებაც სხვანაირად დავიწყე. ვცდილობ, მათში მხოლოდ დადებითი თვისებები აღმოვაჩინო და უარყოფითი არ დავინახო," - გვეუბნება თეა გუნთაიშვილი და გვიხსნის, რომ საქმეს, რომელსც ემსახურება, ერთგვარი მიზიდულობაც ახასიათებს - თუ დაიწყე, მერე თავს ვეღარ ანებებ: "პირველი თოჯინა, როგორც აღვნიშნე, ჩემთვის ყველაზე საყვარელი მწერლის, ნოდარ დუმბაძის ნაწარმოების - "მე, ბებია, ილიკო და ილარიონის" ოლღა ბებია იყო. ის ხომ მთელი საქართველოს ბებიაა და მათ შორის, ჩემიც. ამასთან, წარმოშობით გურული ვარ, ჩემი ფესვებიც ხიდისთავიდან მოდის“...
- პატრიარქს ოდესმე თუ შეხვედრილხართ და თუ გითქვამთ, რომ თოჯინების კეთება სწორედ მისი ქადაგების შემდეგ დაიწყეთ?
- მქონდა დიდი ბედნიერება, უწმინდეს და უნეტარეს საქართველოს პატრიარქს ილია მეორეს შევხვედროდი, რომელსაც ჩემს მიერ შექმნილი ოთხი თოჯინა - "ქართული დედოფლები" (ასე დავარქვი) გადავეცი, - ისინი საპატრიარქოს მუზეუმში ინახება. პატრიარქმა დამლოცა, კურთხევაც მომცა და მითხრა, თუ ეს საქმე გაბედნიერებს, თავი არ უნდა დაანებო და უნდა გააგრძელოო... დიახ, მაბედნიერებს და თოჯინების კეთებას ვაგრძელებ! ჩემთვის ეს ერთგვარი თერაპიაა, თუ როგორ, რატომ და რანაირად, - ამის ახსნა მიჭირს... ჩემი შექმნილი ყოველი თოჯინა ოჯახის წევრია, რაზეც ჩემი მეუღლე და შვილები ცოტას ეჭვიანობენ კიდეც...
- როგორ და როდის მოდის იდეა, რა თოჯინა უნდა გაკეთდეს და თითოეულს რა დრო ეთმობა?
- პირველი თოჯინის შემდეგ, ბავშობისდროინდელი ქართული კინოფილმების პერსონაჟები შევქმენი და პირველი თოჯინების გამოფენაც, რომელსაც "მარგალიტები" დავარქვი, მათ მივუძღვენი (მხოლოდ ქალბატონები იყვნენ). მიმაჩნია, რომ ისინი რომლის პროტოტიპები თოჯინებად ვაქციე, საქართველოს მარგალიტები არიან... რაც შეეხება დროს, ვერ გეტყვით, ვერც იმას, მუზა თუ იდეა როდის მოდის, მაგალითად, ფუფალა ერთ საღამოს დავიწე და დავამთავრე. არის თოჯინები, რომელებისთვისაც ალბათ ყველაზე დიდი დრო, ერთი კვირა დამითმია... ჩემი თოჯინები ზომით არც ისე დიდია - 30 - 35 სმ, ყველაზე მოზრდილი ჩარლი ჩაპლინია - 1.62 სმ. დიდი თოჯინების კეთება არ მიყვარს...
- ცნობილი ადამიანის თოჯინაზე მუშაობა განსხვავდება სხვა დანარჩენისგან? თუ თოჯინა თოჯინაა?
- თუ კინოს ან ნაწარმოების პერსონაჟს ვაკეთებ, ვცდილობ, სულ მათ დადებით თვისებებში ვიტრიალო და ამიტომ სახასიათო გამომდის, კი, მათში სახასიათო თვისებებს ვეძებ. თუ ადამიანისგან სიყვარული, სითბო არ მოდის, ისეთ თოჯინას ვერ გავაკეთებ და არც მაქვს სურვილი იმიტომ, რომ ჩემი საქმით სიამოვნებას ვიღებ.
- საბოლოოდ თქვენი თოჯინები სევდიანები არიან თუ მხიარულები - რას ჰყვებიან ისინი?
- სევდიანებიც და მხიარულებიც... მიყვარს ჩარლი ჩაპლინი და ერთი დიდი ჩარლი, რომელიც შეკვეთით გავაკეთე და გავასხვისე, შემდეგ ორი ჩაპლინი კიდევ შევქმენი. ახლა ისინი სახლში მყავს - მათგან ერთი მხიარულია და მეორე - სევდიანი, ალბათ ამით ყველაფერი ვთქვი... ჩემმა თოჯინებმა ჩემი საიდუმლები იციან, რადგანაც თითოეულს, კეთებისას ველაპარაკები, მერე ვუვლი და ვეფერები. ისინი ჩემთან ერთად იცინიან და ჩემთან ერთად ტირიან...
- როგორია დამთვალიერებელთა, მნახველების რეაქცია?
- პანდემიამდე გამოფენა სხვადასხვა ქვეყანაში ხშირად მქონია, სადაც ქართული სამოსით ქართულ თოჯინებს წარმოვადგენდი. მამაკაცები სხვადასხვა კუთხის ტანსაცმელში იყვნენ გამოწყობილი... თუ არჩევანის წინაშე ვარ ხოლმე, როგორც ვთქვი, გურული ვარ და მამაკაცი თოჯინები, როგორც თილისმა, თავის ფიშტოთი სულ "მიმყავს"... მნახველებს მოსწონთ ჩემი გალერეა და ყველა ერთსა და იმავეს აღნიშნავს, რომ თითოეული სახასიათოა და პერსონაჟის ხასიათს გამოხატავს.
თბილისშიც მქონდა გამოფენა სახელწოდებით - "თოჯინები იცინიან", სადაც ცნობილი ადამიანების თოჯინები წარმოვადგინე. ვისი თოჯინაც მქონდა გატანილი, არც ერთმა იცოდა, რომ იქ თავის თავს ნახავდა. მათი ხილვისას კი, სრული შოკი ჰქონდთ. თითოეული ბავშობაში დავაბრუნე. მერე თავიანთ თოჯინებთან ერთად იცინოდნენ, ხელით დაჰქონდათ ისინი და მათთან ერთად პოზიორობდნენ...
ჯგუფურ გამოფენებშიც, მეთოჯინეებთან ხშირად ვმონაწილეობ, ასევე სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა საერთაშორისო პროექტშიც... ჩემი ნამუშვრები არაერთ უცხო ქვეყანაშია გაბნეული, რომლებიც მენატრება ხოლმე და პერიოდულად მათ ფოტოებს მიგზავნიან, რადგანაც იციან ჩემი მათდამი დამოკიდებულება. ისიც მიხარია და მავსებს, რომ ჩემს თოჯინებზე სხვები ზრუნავენ...
თეა გუნთაიშვილის ნამუშვრები ისეთი თიხისგანაა დამზადებული, რომელსაც გამოწვა არ სჭირდება. რაც შეეხება მათ სამოსს, ხელით უკერავს და აქსესუარებსაც ხელით უქმნის. არ უყვარს, მუშაობის პროცესში თუ ვინმე უყურებს, ეს მხოლოდ იმიტომ, რომ იმ პერიოდში მათ ელაპარაკება და იმ საუბრის მონაწილე არ უნდა სხვაც იყოს...
- ვიცი, რომ უამრავი მოსწავლე გყავთ და ცოდნას და გამოცდილებას მათ უზიარებთ?
- კი, ასეა... პატრიარქთან შეხვედრის შემდეგ ჩვენი დიალოგი ასე დასრულდა, მითხრა - ასწავლე, გაეცი შენი ცოდნა... ამის გამოც და ისედაც, გამოცდილება ადამიანმა სხვებსაც უნდა გაუზიარო, ასწავლო, გაუნაწილო...
- ბოლო დროს ირგვლივ ბევრი მეთოჯინე გაჩნდა. იცნობთ ერთმანეთს და ერთმანეთის კონკურენტები ხართ?
- ჩემთვის ყველა მეთოჯინე დასაფასებელია, არ ვთვლი, რომ კონკურენტები ვართ. ყველას თავისი ხელწერა აქვს და თითოეული ნამუშევარი გამოირჩეულია. ძალიან შრომატევადი და დასაფასებელია ჩვენი შრომა და შემოქმედება. მინდა, ყველას წარმატება ვუსურვო. როგორც მე მიყვარს სიგიჟემდე ჩემი ხელნაკეთი თოჯინები, ვიცი, მათაც ასევე უყვართ საკუთარი ნამუშევრები... ქართულ თოჯინებს (დედოფლებს) დიდი ხნის ისტორია აქვს. ამოუხსნელი ფენომენი და ემოციაა მათთან ურთიერთობა. მეამაყება ყველა ხელოვანი, ჩემი ქვეყნის ისტორია, კულტურა და ამავდროულად მეც მეამაყება, მეთოჯინეს რომ მეძახიან...
თოჯინებთან ერთად, თეა გუნთაიშვილი მინიატიურულ კომპოზიციებზეც მუშაობს, რასაც "პატარა ყუთში ჩატეულ მთელ ამბავს"უწოდებს.
"ჩემს სახლში არის მსოფლიოში ალბათ ყველაზე პატარა სახლ-მუზეუმი, ერთ-ერთი ნიკო ფიროსმანის ოთახია, სადაც ნიკალამ ცხოვრების ბოლო წლები გაატარა და ასეთი "პატარა ყუთში ჩატეული სამყარო ბევრია... პანდემიის პერიოდში ხელში ავიღე დიდი ხნის წინ გვერდით გადადებული ფუნჯიც და მუშაობა ფერწერაში გავაგრძელე... სამომავლოდ პერსონალური გამოფენის მოწყობა მინდა. იმ ყველაფერს, რასაც ვაკეთებ და სიამოვნებას მანიჭებს, ყველაფერს თავი უნდა მოვუყარო. ესაა ხელნაკეთი თოჯინები, მინიატიურული კომპოზიციები, ჩემი გრაფიკული და ფერწერული ნამუშევრები. იმედია, ამას მალე შევძლებ და ერთ თბილ, ემოციურ და სიყვარულით სავსე დღეს ვაჩუქებ ყველა იმ ადამიანს, ვისაც ჩემი ხელოვნება უყვარს".