პოლიტიკა
კონფლიქტები
სამხედრო

4

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

პარასკევი, მთვარის მეშვიდე დღე დაიწყება 09:24-ზე, მთვარე კირჩხიბში გადავა 02:51-ზე ისეთი საქმეები წამოიწყეთ, რომლებსაც დღესვე დაასრულებთ და სხვა დროისთვის არ გადადებთ. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება სხვა დროისთვის გადადეთ. ფინანსური ოპერაციების დაგეგმვასა და უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვას არ გირჩევთ. კარგი დღეა მსხვილი საყიდლებისთვის; შემოქმედებითი საქმიანობისთვის, სწავლისა და გამოცდების ჩასაბარებლად. უფროსთან და თანამდებობის პირებთან ნებისმიერ საქმეს მარტივად მოაგვარებთ. კარგი დღეა ფიზიკური ვარჯიშებისა და საოჯახო საქმეების შესასრულებლად. ზომიერება გმართებთ საკვებსა და სასმელში. კარგია ორგანიზმის გაწმენდა მარილებისა და წიდებისაგან. ნუ მიირთმევთ მძიმე საკვებს.
მსოფლიო
სამართალი
მეცნიერება
Faceამბები
მოზაიკა
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
თბილისელებისთვის ნაცნობი ბუკინისტის უცნობი ისტორია
თბილისელებისთვის ნაცნობი ბუკინისტის უცნობი ისტორია

ძია თენ­გიზს თბი­ლის­ში წიგ­ნის ყვე­ლა მოყ­ვა­რუ­ლი იც­ნობს, თუმ­ცა ცო­ტამ თუ იცის მისი ნამ­დვი­ლი ის­ტო­რია.

68 წლის თენ­გიზ თაქთა­ქიშ­ვი­ლი ოც წელ­ზე მე­ტია მარ­ჯა­ნიშ­ვი­ლის მეტ­როს­თან ბუ­კი­ნის­ტურ წიგ­ნებს ყი­დის. უმუ­შევ­რად დარ­ჩე­ნილ­მა სკო­ლის დი­რექ­ტორ­მა წლე­ბის წინ სა­კუ­თა­რი წიგ­ნე­ბის გა­ყიდ­ვით და­ი­წყო "მე­წიგ­ნე­ო­ბა", დღეს კი მთე­ლი თბი­ლი­სი მას­თან ეძებს სა­სურ­ველ ბუ­კი­ნის­ტურ წიგ­ნებს...

"როცა საბ­ჭო­თა კავ­ში­რი და­ინ­გრა მე რუ­სუ­ლი სკო­ლის დი­რექ­ტო­რად ვმუ­შა­ობ­დი, ამ დროს კი ზოგი სკო­ლა და­ხუ­რეს, მათ შო­რის, ის სკო­ლაც, სა­დაც მე ვმუ­შა­ობ­დი და დავ­რჩი უმუ­შე­ვა­რი. და­წე­რი­ლი მქონ­და წიგ­ნი - "მო­ძღვრე­ბა სამ­ყა­რო­ზე", რო­მე­ლიც და­ვა­მუ­შა­ვე, შე­ვუც­ვა­ლე სა­ხე­ლი და და­ვარ­ქვი: "ღმერ­თი და სა­ტა­ნა ანუ თა­ვი­სუფ­ლე­ბა და მო­ნო­ბა". მერე ეს წიგ­ნი დავ­ბეჭ­დე, როცა წიგ­ნი გა­მო­ვი­და (და­ახ­ლო­ე­ბით 5000-იანი ტი­რა­ჟით), წა­მო­ვე­დი მარ­ჯა­ნიშ­ვი­ლის მეტ­როს­თან, იქ სა­დაც ახლა ვარ და თვი­თონ და­ვი­წყე გა­ყიდ­ვა. 2-3 თვე­ში თით­ქმის სრუ­ლად გავ­ყი­დე, მე­ტიც, ხელ­მე­ო­რე­დაც კი დავ­ბეჭ­დე და კი­დევ გავ­ყი­დე. ერთ დღე­საც როცა წიგნს ვყიდ­დი, ქალ­ბა­ტო­ნი მო­ვი­და, წიგ­ნებს ხომ არ ჩა­ი­ბა­რე­ბო, დავ­ფიქ­რდი და დავ­თან­ხმდი, ოღონდ როცა გავ­ყი­დი თან­ხას მერე მოგ­ცემ-მეთ­ქი. ამის შემ­დეგ უკვე სხვებ­საც მოჰ­ქონ­დათ წიგ­ნე­ბი და ვი­ტო­ვებ­დი, თუმ­ცა ფულს მხო­ლოდ მას მერე ვაძ­ლევ­დი როცა წიგ­ნი გა­ი­ყი­დე­ბო­და. მას შემ­დეგ ნელ-ნელა ამ საქ­მე­ში და­ვოს­ტატ­დი, გავ­ხდი პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლი მე­წიგ­ნე (მე­გობ­რე­ბი "მე­წიგ­ნე­თუ­ხუ­ცესს" მე­ძა­ხი­ან) და ამა­სო­ბა­ში 20 წელი გა­ვი­და რაც აქ ვზი­ვარ და ვყი­დი წიგ­ნებს"

- ბა­ტო­ნო თენ­გიზ, 90-იან წლებ­ში იყო მყიდ­ვე­ლი?

- კუ­პო­ნი როცა შე­მო­ვი­და, დღე­ე­ბი ისე გა­დი­ო­და რომ ერთი წიგ­ნიც კი არ იყი­დე­ბო­და ხოლ­მე. ისე­თი გა­ჭირ­ვე­ბა იყო ვის ჰქონ­და წიგ­ნის ყიდ­ვის თავი, უნ­დო­დათ წიგ­ნი, მაგ­რამ არ იყო ყიდ­ვის სა­შუ­ა­ლე­ბა. ახლა ცოტ-ცოტა მო­ი­მა­ტა გა­ყიდ­ვამ. ახლა უკვე ოჯა­ხის რჩე­ნაც შე­იძ­ლე­ბა ამ საქ­მით. მარ­თა­ლია არც ახ­ლაა იმ­დე­ნი რომ თავ­ზე გა­დაგ­დი­ო­დეს ადა­მი­ანს, მაგ­რამ ოჯახს არ­ჩენ. სა­არ­სე­ბოდ რომ გე­ყოს იმ­დე­ნია, თო­რემ წიგ­ნით გამ­დიდ­რე­ბუ­ლი ადა­მი­ა­ნი სა­დაა?!

- თა­ვად თქვენ რო­გო­რი ბიბ­ლი­ო­თე­კა გაქვთ?

- მე მქონ­და უნი­კა­ლუ­რი ბიბ­ლი­ო­თე­კა, რო­მე­ლიც და­ახ­ლო­ე­ბით 2000 წიგ­ნის­გან შედ­გე­ბო­და. ჩემი პაპა, ია­გო­რა თაქთა­ქიშ­ვი­ლი იუ­რის­ტი იყო. ოქსფორდში სწავ­ლობ­და. სა­ოც­რად ნას­წავ­ლი და გა­ნათ­ლე­ბუ­ლი კაცი გახ­ლდათ. ოქსფორ­დის მერე სწავ­ლა პე­ტერ­ბურ­გში გა­აგ­რძე­ლა. 1949 წელს გარ­და­იც­ვა­ლა. პა­პამ უნი­კა­ლუ­რი ბიბ­ლი­ო­თე­კა და­მი­ტო­ვა. ერთ დღეს გა­დავ­წყვი­ტე, რომ მოს­კოვ­ში მეს­წავ­ლა, ფი­ნან­სუ­რი სა­შუ­ა­ლე­ბა არ მქონ­და და ამ ბიბ­ლი­ო­თე­კი­დან გავ­ყი­დე წიგ­ნე­ბი. ახლა რომ ვიხ­სე­ნებ სა­ოც­რად მწყდე­ბა გული. მა­შინ არც იმის შე­სა­ბა­მი­სი ანა­ზღა­უ­რე­ბა მომ­ცეს რაც ის წიგ­ნე­ბი ღირ­და და ასე­თი უნი­კა­ლუ­რი წიგ­ნე­ბიც დავ­კარ­გე. მერე ნელ-ნელა ისევ და­ვი­წყე წიგ­ნე­ბის შეგ­რო­ვე­ბა. ხში­რად, ჩა­ბა­რე­ბუ­ლი წიგ­ნი მე თვი­თონ მი­ყი­დია და შე­მიძ­ლია ვთქვა რომ ახლა ძა­ლი­ან მა­გა­რი ბიბ­ლი­ო­თე­კა მაქვს. წიგ­ნის ჭია ვარ. ახალ­გაზ­რდო­ბა­ში დღე­ში 20 სა­ა­თიც კი წა­მი­კი­თხავს წიგ­ნი, ახლა დავ­ბერ­დი და მაგ­დე­ნი აღარ შე­მიძ­ლია, მაგ­რამ ყო­ველ­დღე 5-6 სა­ა­თი რომ არ ვი­კი­თხო არ შე­მიძ­ლია.

- თქვენს კო­ლექ­ცი­ა­ში ხში­რად მი­ნა­ხავს ავ­ტო­რის მიერ ხელ­მო­წე­რი­ლი წიგ­ნე­ბიც...

- ბევ­რი წიგ­ნი შემ­ხვედ­რია, რო­მელ­საც ავ­ტო­რის ხელ­მო­წე­რა ჰქონ­და. ერთი პე­რი­ო­დი ხელ­ნა­წერ­თა ინ­სტი­ტუ­ტის წარ­მო­მად­გე­ნელს ვუ­რე­კავ­დი ხოლ­მე და მერე იმას მიჰ­ქონ­და ეს წიგ­ნე­ბი. მი­ხა­რია, რომ მუ­ზემ­ში ჩემს მიერ მი­ცე­მუ­ლი ექ­სპო­ნა­ტე­ბიც ინა­ხე­ბა.

- თქვე­ნი საყ­ვა­რე­ლი წიგ­ნი რო­მე­ლია?

- ჩემი საყ­ვა­რე­ლი წიგ­ნი "ბიბ­ლი­აა". ამის მერე უპირ­ვე­ლეს ყოვ­ლი­სა "ვე­ფხის­ტყა­ო­სა­ნი" და "და­ვი­თი­ა­ნი". ამ წიგ­ნებ­ში ღრმა სა­ი­დუმ­ლო­ე­ბაა და­მა­ლუ­ლი, რო­მე­ლიც ჯე­რაც არა­ვინ უწყის და მას "ათ­ვლის ეტა­ლო­ნი" ჰქვია. ეს "ათ­ვლის ეტა­ლო­ნი" ყვე­ლა ქარ­თველ­მა მე­ფემ იცო­და და იმი­ტო­მაც იყო რომ გო­ნივ­რუ­ლად და ერ­თგუ­ლად ემ­სა­ხუ­რე­ბოდ­ნენ ერს. ძა­ლი­ან მიყ­ვარს ვაჟა ის მსოფ­ლიო დო­ნის გე­ნი­ო­სი იყო. უცხო­ე­ლე­ბი­დან დოს­ტო­ევ­სკი, ტოლსტოი, პრუს­ტი, ჯო­ი­სი. ეჰ, იმ­დე­ნი კარ­გი მწე­რა­ლია რომ ჩა­მოთ­ვლაც კი მი­ჭირს. რამ­დე­ნი­მე სი­ცო­ცხლე არ გე­ყო­ფა ადა­მი­ანს ყვე­ლა კარ­გი წიგ­ნი რომ წა­ი­კი­თხო".

- ბა­ტო­ნო თენ­გიზ, ის ვინც ბუ­კი­ნის­ტო­ბას აპი­რებს რა რჩე­ვას მის­ცემ­დით?

- სხვა­ნა­ი­რად არ გა­მი­გოთ, მაგ­რამ ნამ­დვი­ლი ბუ­კინ­სტი მხო­ლოდ მე ვარ დარ­ჩე­ნი­ლი. ბუ­კი­ნის­ტო­ბა რა­ტომ­ღაც მხო­ლოდ წიგ­ნის ყიდ­ვა-გა­ყიდ­ვა ჰგო­ნი­ათ, არა­და ბუ­კი­ნი­სიტ­მა წიგნ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა უნდა იცო­დეს, წიგ­ნი უნდა უყ­ვარ­დეს. შემ­ხვედ­რია ხალ­ხი, ვინც ამ საქ­მე მის­დევს და წერა-კი­თხვაც კი არ იცის. ისი­ნი წიგნს წმინ­და კო­მერ­ცი­უ­ლი თვა­ლით უყუ­რე­ბენ. მე კარ­გი წიგ­ნი რომ ჩა­მი­ვარ­დე­ბა ხელ­ში ჩემ­თვის ვი­ტო­ვებ და სახ­ლში მი­მაქვს, ისი­ნი სახ­ლში არ წა­ი­ღე­ბენ, რად­გან წიგ­ნი ბიზ­ნე­სად აქვთ გა­დაქ­ცე­უ­ლი. მქო­ნია შემ­თხვე­ვა რო­დე­საც ოჯახ­ში წიგ­ნე­ბის წა­მო­სა­ღე­ბად მივ­სულ­ვარ, წი­ნას­წარ ვი­ყა­ვით შე­თან­ხმე­ბუ­ლი ერთი ლარი უნდა მი­მე­ცა თითო წიგნ­ში, მაგ­რამ ად­გილ­ზე მი­სულს აღ­მო­მი­ჩე­ნია, რომ ის გა­მო­ცე­მა 30 ლარი ღირს. ეს ფაქ­ტი მათ­თვის მა­შინ­ვე მით­ქვამს და და­მი­რე­კავს იმათ­თვის ვი­საც ასე­თი წიგ­ნე­ბი აინ­ტე­რე­სებს, მო­სუ­ლან და უყი­დი­ათ. ბუ­ნებ­რი­ვია, მეც ამი­ღია აქე­დან რა­ღაც პრო­ცენ­ტი, მაგ­რამ ლა­რად რომ წა­მო­მე­ღო ამას ჩემ თავს ვერ ვა­კად­რებ­დი. წიგ­ნი არ იმ­სა­ხუ­რებს ასეთ მოქ­ცე­ვას.

- ყვე­ლა­ზე ხში­რად რას ნატ­რობთ ხოლ­მე?

- ჩემი უდი­დე­სი ნატ­ვრაა მთელ­მა სა­ქარ­თვე­ლომ შე­იყ­ვა­როს წიგ­ნე­ბი, მერე ჩვენ­ზე მა­გა­რი ქვე­ყა­ნა მთელ მსოფ­ლი­ო­ში არ იარ­სე­ბებს, ახ­ლაც ვე­რა­ვინ შეგ­ვედ­რე­ბა, მაგ­რამ მერე სულ მთლად უნაკ­ლო­ე­ბი ვიქ­ნე­ბით.

ლადო გო­გო­ლა­ძე

AMBEBI.GE

თბილისელებისთვის ნაცნობი ბუკინისტის უცნობი ისტორია

თბილისელებისთვის ნაცნობი ბუკინისტის უცნობი ისტორია

ძია თენგიზს თბილისში წიგნის ყველა მოყვარული იცნობს, თუმცა ცოტამ თუ იცის მისი ნამდვილი ისტორია.

68 წლის თენგიზ თაქთაქიშვილი ოც წელზე მეტია მარჯანიშვილის მეტროსთან ბუკინისტურ წიგნებს ყიდის. უმუშევრად დარჩენილმა სკოლის დირექტორმა წლების წინ საკუთარი წიგნების გაყიდვით დაიწყო "მეწიგნეობა", დღეს კი მთელი თბილისი მასთან ეძებს სასურველ ბუკინისტურ წიგნებს...

"როცა საბჭოთა კავშირი დაინგრა მე რუსული სკოლის დირექტორად ვმუშაობდი, ამ დროს კი ზოგი სკოლა დახურეს, მათ შორის, ის სკოლაც, სადაც მე ვმუშაობდი და დავრჩი უმუშევარი. დაწერილი მქონდა წიგნი - "მოძღვრება სამყაროზე", რომელიც დავამუშავე, შევუცვალე სახელი და დავარქვი: "ღმერთი და სატანა ანუ თავისუფლება და მონობა". მერე ეს წიგნი დავბეჭდე, როცა წიგნი გამოვიდა (დაახლოებით 5000-იანი ტირაჟით), წამოვედი მარჯანიშვილის მეტროსთან, იქ სადაც ახლა ვარ და თვითონ დავიწყე გაყიდვა. 2-3 თვეში თითქმის სრულად გავყიდე, მეტიც, ხელმეორედაც კი დავბეჭდე და კიდევ გავყიდე. ერთ დღესაც როცა წიგნს ვყიდდი, ქალბატონი მოვიდა, წიგნებს ხომ არ ჩაიბარებო, დავფიქრდი და დავთანხმდი, ოღონდ როცა გავყიდი თანხას მერე მოგცემ-მეთქი. ამის შემდეგ უკვე სხვებსაც მოჰქონდათ წიგნები და ვიტოვებდი, თუმცა ფულს მხოლოდ მას მერე ვაძლევდი როცა წიგნი გაიყიდებოდა. მას შემდეგ ნელ-ნელა ამ საქმეში დავოსტატდი, გავხდი პროფესიონალი მეწიგნე (მეგობრები "მეწიგნეთუხუცესს" მეძახიან) და ამასობაში 20 წელი გავიდა რაც აქ ვზივარ და ვყიდი წიგნებს"

- ბატონო თენგიზ, 90-იან წლებში იყო მყიდველი?

- კუპონი როცა შემოვიდა, დღეები ისე გადიოდა რომ ერთი წიგნიც კი არ იყიდებოდა ხოლმე. ისეთი გაჭირვება იყო ვის ჰქონდა წიგნის ყიდვის თავი, უნდოდათ წიგნი, მაგრამ არ იყო ყიდვის საშუალება. ახლა ცოტ-ცოტა მოიმატა გაყიდვამ. ახლა უკვე ოჯახის რჩენაც შეიძლება ამ საქმით. მართალია არც ახლაა იმდენი რომ თავზე გადაგდიოდეს ადამიანს, მაგრამ ოჯახს არჩენ. საარსებოდ რომ გეყოს იმდენია, თორემ წიგნით გამდიდრებული ადამიანი სადაა?!

- თავად თქვენ როგორი ბიბლიოთეკა გაქვთ?

- მე მქონდა უნიკალური ბიბლიოთეკა, რომელიც დაახლოებით 2000 წიგნისგან შედგებოდა. ჩემი პაპა, იაგორა თაქთაქიშვილი იურისტი იყო. ოქსფორდში სწავლობდა. საოცრად ნასწავლი და განათლებული კაცი გახლდათ. ოქსფორდის მერე სწავლა პეტერბურგში გააგრძელა. 1949 წელს გარდაიცვალა. პაპამ უნიკალური ბიბლიოთეკა დამიტოვა. ერთ დღეს გადავწყვიტე, რომ მოსკოვში მესწავლა, ფინანსური საშუალება არ მქონდა და ამ ბიბლიოთეკიდან გავყიდე წიგნები. ახლა რომ ვიხსენებ საოცრად მწყდება გული. მაშინ არც იმის შესაბამისი ანაზღაურება მომცეს რაც ის წიგნები ღირდა და ასეთი უნიკალური წიგნებიც დავკარგე. მერე ნელ-ნელა ისევ დავიწყე წიგნების შეგროვება. ხშირად, ჩაბარებული წიგნი მე თვითონ მიყიდია და შემიძლია ვთქვა რომ ახლა ძალიან მაგარი ბიბლიოთეკა მაქვს. წიგნის ჭია ვარ. ახალგაზრდობაში დღეში 20 საათიც კი წამიკითხავს წიგნი, ახლა დავბერდი და მაგდენი აღარ შემიძლია, მაგრამ ყოველდღე 5-6 საათი რომ არ ვიკითხო არ შემიძლია.

- თქვენს კოლექციაში ხშირად მინახავს ავტორის მიერ ხელმოწერილი წიგნებიც...

- ბევრი წიგნი შემხვედრია, რომელსაც ავტორის ხელმოწერა ჰქონდა. ერთი პერიოდი ხელნაწერთა ინსტიტუტის წარმომადგენელს ვურეკავდი ხოლმე და მერე იმას მიჰქონდა ეს წიგნები. მიხარია, რომ მუზემში ჩემს მიერ მიცემული ექსპონატებიც ინახება.

- თქვენი საყვარელი წიგნი რომელია?

- ჩემი საყვარელი წიგნი "ბიბლიაა". ამის მერე უპირველეს ყოვლისა "ვეფხისტყაოსანი" და "დავითიანი". ამ წიგნებში ღრმა საიდუმლოებაა დამალული, რომელიც ჯერაც არავინ უწყის და მას "ათვლის ეტალონი" ჰქვია. ეს "ათვლის ეტალონი" ყველა ქართველმა მეფემ იცოდა და იმიტომაც იყო რომ გონივრულად და ერთგულად ემსახურებოდნენ ერს. ძალიან მიყვარს ვაჟა ის მსოფლიო დონის გენიოსი იყო. უცხოელებიდან დოსტოევსკი, ტოლსტოი, პრუსტი, ჯოისი. ეჰ, იმდენი კარგი მწერალია რომ ჩამოთვლაც კი მიჭირს. რამდენიმე სიცოცხლე არ გეყოფა ადამიანს ყველა კარგი წიგნი რომ წაიკითხო".

- ბატონო თენგიზ, ის ვინც ბუკინისტობას აპირებს რა რჩევას მისცემდით?

- სხვანაირად არ გამიგოთ, მაგრამ ნამდვილი ბუკინსტი მხოლოდ მე ვარ დარჩენილი. ბუკინისტობა რატომღაც მხოლოდ წიგნის ყიდვა-გაყიდვა ჰგონიათ, არადა ბუკინისიტმა წიგნთან ურთიერთობა უნდა იცოდეს, წიგნი უნდა უყვარდეს. შემხვედრია ხალხი, ვინც ამ საქმე მისდევს და წერა-კითხვაც კი არ იცის. ისინი წიგნს წმინდა კომერციული თვალით უყურებენ. მე კარგი წიგნი რომ ჩამივარდება ხელში ჩემთვის ვიტოვებ და სახლში მიმაქვს, ისინი სახლში არ წაიღებენ, რადგან წიგნი ბიზნესად აქვთ გადაქცეული. მქონია შემთხვევა როდესაც ოჯახში წიგნების წამოსაღებად მივსულვარ, წინასწარ ვიყავით შეთანხმებული ერთი ლარი უნდა მიმეცა თითო წიგნში, მაგრამ ადგილზე მისულს აღმომიჩენია, რომ ის გამოცემა 30 ლარი ღირს. ეს ფაქტი მათთვის მაშინვე მითქვამს და დამირეკავს იმათთვის ვისაც ასეთი წიგნები აინტერესებს, მოსულან და უყიდიათ. ბუნებრივია, მეც ამიღია აქედან რაღაც პროცენტი, მაგრამ ლარად რომ წამომეღო ამას ჩემ თავს ვერ ვაკადრებდი. წიგნი არ იმსახურებს ასეთ მოქცევას.

- ყველაზე ხშირად რას ნატრობთ ხოლმე?

- ჩემი უდიდესი ნატვრაა მთელმა საქართველომ შეიყვაროს წიგნები, მერე ჩვენზე მაგარი ქვეყანა მთელ მსოფლიოში არ იარსებებს, ახლაც ვერავინ შეგვედრება, მაგრამ მერე სულ მთლად უნაკლოები ვიქნებით.

ლადო გოგოლაძე

AMBEBI.GE

ახალგაზრდებისთვის საინტერესო ამბები!

შოთა რუსთაველის გაციფრულებული პორტრეტი და „ვეფხისტყაოსნით“ შთაგონებული კოლექცია

"ნინის კითხვის საათი" – "ბიბლუსის" პროექტი, რომელიც წელს ათასობით ბავშვს გააერთიანებს