პოლიტიკა
კონფლიქტები
სამხედრო

5

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

შაბათი, მთვარის მერვე დღე დაიწყება 10:42-ზე, მთვარე კირჩხიბშია ახალი საქმეების დასაწყებად ნეიტრალური დღეა. დიდ დროსა და ენერგიას ითხოვს ადრე დაწყებული საქმეები. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება სხვა დღისთვის გადადეთ. კარგი დღეა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმეების მოსაგვარებლად. კარგია მივლინების, მოგზაურობის დასაწყებად. ხშირად იმოძრავეთ, გადაადგილეთ ავეჯი, განაახლეთ ინტერიერი. სხვა დღისთვის გადადეთ ქორწინება და ნიშნობა. ამ დღის რთული ორგანო კუჭია. მოერიდეთ კუჭის გადატვირთვას, მოწევას, სმას.
მსოფლიო
სამართალი
საზოგადოება
სპორტი
მეცნიერება
Faceამბები
მოზაიკა
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
როგორ შევუწყოთ ხელი ბავშვის ფსიქოლოგიის სწორად ჩამოყალიბებას
როგორ შევუწყოთ ხელი ბავშვის ფსიქოლოგიის სწორად ჩამოყალიბებას

ინ­ტერ­ნეტ­და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა, გა­ღი­ზი­ა­ნე­ბა, პრო­ტეს­ტი დუ­მი­ლით, - ეს არის მცი­რე ჩა­მო­ნათ­ვა­ლი იმ პრობ­ლე­მე­ბი­სა, რა­საც მშობ­ლე­ბი სა­კუ­თარ შვი­ლებს ამ­ჩნე­ვენ და პრობ­ლე­მი­დან თა­ვის და­საღ­წე­ვად ფსი­ქო­ლო­გებს მი­მარ­თა­ვენ.

რა საფრ­თხის შემ­ცვე­ლია გლო­ბა­ლუ­რი სივ­რცე და რო­გორ შე­ვუ­წყოთ ხელი ბავ­შვის ფსი­ქო­ლო­გი­ის სწო­რად ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბას, - ინ­ტერ­ნეტ­კონ­ფე­რენ­ცი­ის მო­ნა­წი­ლე მშობ­ლე­ბის თხოვ­ნით, კი­თხვებს ფსი­ქო-კო­რექ­ცი­ის ცენ­ტრის, "დენ­დრო­ნის" ხელ­მძღვა­ნე­ლი, ექი­მი, ფსი­ქო­თე­რა­პევ­ტი მაია ბე­გაშ­ვი­ლი პა­სუ­ხობს.

მკი­თხვე­ლი:

რა შე­დეგს მო­ი­ტანს ბავ­შვის აღ­ზრდა სიმ­კაც­რით ან ზედ­მე­ტი სი­ნა­ზით?

-პირ­ველ რიგ­ში შევ­თან­ხმდეთ, რომ ბავ­შვის სწო­რად ფორ­მი­რე­ბის­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლია მისი აღ­ზრდა. მე თა­ვად ვარ ბავ­შვის პო­ზი­ტი­უ­რად აღ­ზრდის მე­თო­დის მომ­ხრე.

რე­ა­ლო­ბა­ში თუ სიმ­კაც­რე არ იქ­ნე­ბა ბავ­შვის­თვის და­მა­ზი­ა­ნე­ბე­ლი, ცხა­დია გარ­კვე­უ­ლი ფორ­მა­ტით და­საშ­ვე­ბია, თუმ­ცა გა­და­მე­ტე­ბულ სიმ­კაც­რეს მო­აქვს შე­უქ­ცე­ვა­დი შე­დე­გე­ბი. ზი­ან­დე­ბა ბავ­შვის ფსი­ქი­კა, ის ვე­ღარ პო­უ­ლობს თა­ვის ად­გილს, ხდე­ბა შე­ფერ­ხე­ბა კოგ­ნი­ტურ გან­ვი­თა­რე­ბა­ში, ხდე­ბა ემო­ცი­ო­ნა­ლუ­რი სფე­როს მოშ­ლა და ა.შ.

რაც შე­ე­ხე­ბა ზედ­მეტ სი­ნა­ზეს: მე არ ვიცი რას გუ­ლის­ხმობთ სი­ნა­ზე­ში, თუმ­ცა პო­ზი­ტი­უ­რი აღ­ზრდის მე­თო­დი დღეს არის ყვე­ლა­ზე კარ­გად აღ­ზრდის მე­თო­დი, შე­მო­თა­ვა­ზე­ბულ მე­თო­დებს შო­რის. რო­დე­საც ბავ­შვის სა­ჭი­რო­ე­ბე­ბი არის გა­ზი­ა­რე­ბუ­ლი ყვე­ლა­ზე უკეთ, რო­დე­საც ბავ­შვის წა­ხა­ლი­სე­ბის მე­ქა­ნიზ­მია ბავ­შვთან ურ­თი­ერ­თო­ბის ყო­ვე­ლი დღე და რო­დე­საც მისი მო­თხოვ­ნე­ბი პრაქ­ტი­კუ­ლად დაკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბუ­ლია იმ შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბის ფარ­გლებ­ში რა შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბიც მშობ­ლებს გაგ­ვაჩ­ნია.

მა­ნი­პუ­ლი­რე­ბის შემ­თხვევ­ბი რო­გორც წესი ლმო­ბი­ე­რი აღ­ზრდით კი არ არის გან­პი­რო­ბე­ბუ­ლი, პი­რი­ქით, შე­საძ­ლე­ბე­ლია მკაც­რი მიდ­გო­მე­ბის ფონ­ზეც კი გან­ვი­თარ­დეს. ზო­გა­დად ბავ­შვის­თვის ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია მისი სა­ჭი­რო­ე­ბე­ბის დაკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბა მოხ­დეს სა­თა­ნა­დო ახ­სნით: "რა­ტომ შე­იძ­ლე­ბა", "რა­ტომ არ­გებს", "რა­ტომ წა­ად­გე­ბა" მას მისი მო­თხოვ­ნე­ბის დაკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბა.

რა­საკ­ვირ­ვე­ლია არ­სე­ბობს შე­უ­თავ­სე­ბე­ლი მო­თხოვ­ნე­ბი, თუმ­ცა და­სა­ბუ­თე­ბუ­ლად და არ­გუ­მენ­ტი­რე­ბუ­ლად უნდა აეხ­სნას ბავ­შვს, რა­ტომ არ შე­იძ­ლე­ბა მისი გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბა. წი­ნა­აღ­მდეგ შემ­თხვე­ვა­ში ეს გა­მო­იწ­ვევს სე­რი­ო­ზულ ფსი­ქი­კურ აშ­ლი­ლო­ბას.

მკი­თხვე­ლი:

რა გავ­ლე­ნას ახ­დენს წყვილ­თა შო­რის ურ­თი­ერ­თო­ბა ბავ­შვის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე?

-წყვილ­თა შო­რის ურ­თი­ერ­თო­ბას უაღ­რე­სად დიდი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს. უკა­ნას­კნელ­მა კვლე­ვებ­მა და­ად­გი­ნა, რომ მო­სიყ­ვა­რუ­ლე წყვი­ლე­ბის ბავ­შვე­ბი არი­ან კოგ­ნი­ტუ­რად უფრო მე­ტად გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი, ემო­ცი­უ­რად უფრო მე­ტად ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი და ადაპ­ტი­რე­ბის უფრო მეტ სა­შუ­ა­ლე­ბებს ფლო­ბენ. რაც შე­ე­ხე­ბა ოჯახ­ში­და ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის ფორ­მატს. სა­სურ­ვე­ლია ოჯა­ხი იყოს კე­თილ­გან­წყო­ბის და წყვილ­თა შო­რის სუ­ფევ­დეს ურ­თი­ერ­თგა­გე­ბის ატ­მოს­ფე­რო. წი­ნა­აღ­მდეგ შემ­თხვე­ვა­ში ბავ­შვი ზი­ან­დე­ბა ორ­მხრივ, იმი­ტომ, რომ ორი­ვე მშო­ბე­ლი მის­თვის არის მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი. მის­თვის ორი­ვე მშო­ბე­ლი არის სა­სურ­ვე­ლი, სა­მა­გა­ლი­თო ადა­მი­ა­ნი, რო­მელ­საც უნდა მი­ბა­ძოს, რო­მელ­მაც უნდა და­იც­ვას, რო­მელ­მაც უნდა იზ­რუ­ნოს. როცა არის ურ­თი­ერ­თმო­კა­მა­თე წყვი­ლე­ბი და ოჯახ­ში სტრე­სუ­ლი სი­ტუ­ა­ცია, ბავ­შვებ­ში ხდე­ბა სხვადსხვა სა­ხის მოშ­ლი­ლო­ბე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა. ნევ­რო­ტი­უ­ლო­ბა ძა­ლი­ან ხში­რია.

რო­გო­რიც არ უნდა იყოს მშო­ბე­ლი , ის მის­თვის სა­სურ­ვე­ლი და საყ­ვა­რე­ლია. საქ­მე იმა­შია, რომ მე­ო­რეს მხრივ ის ფლობს ინ­ფორ­მა­ცი­ას მშობ­ლის მხრი­დან წა­მალ­და­მი­კი­დე­ბუ­ლე­ბის, ალ­კოჰოლ­და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბის, თა­მაშ­და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბის შე­სა­ხებ, ცხა­დია, რომ უკვე მენ­ტა­ლო­ბა­ში ჩნდე­ბა ტენ­დენ­ცი­ე­ბი. შე­საზ­ლე­ბე­ლია მენ­ტა­ლო­ბა­ში მი­ღე­ბულ­მა ამ მავ­ნე მომ­ხმა­რე­ბებ­მა მას­ში გა­მო­იწ­ვი­ოს შემ­დგო­მი ქცე­ვის გას­ვლა ნორ­მის ფარ­გლე­ბი­დან.

რას გა­ნიც­დის ბავ­შვი, რო­მელ­მაც პირ­ველ­მა და­ი­ნა­ხა მშობ­ლის მხრი­დან ნარ­კო­ტი­კუ­ლი სა­შუ­ა­ლე­ბის მოხ­მა­რე­ბა, ცხა­დია ეს არის მის­თვის სტრე­სი. სტრე­სის შემ­დეგ ფორ­მირ­დე­ბა სტრე­სუ­ლი მდგო­მა­რე­ო­ბა, ხდე­ბა გა­და­ფა­სე­ბა მშობ­ლის ავ­ტო­რი­ტე­ტის კომ­პე­ტენ­ცი­ე­ბის. ხდე­ბა ში­და­პი­როვ­ნუ­ლი ცვლი­ლე­ბე­ბი და ხდებ ამიდ­გო­მე­ბის გა­და­მუ­შა­ვე­ბა.

რა გა­ა­კე­თოს ამ შემ­თხვე­ვა­ში მე­ო­რე ჯან­მრთელ­მა მშო­ბელ­მა? - პირ­ველ რიგ­ში უნდა აუხ­სნას ბავ­შვს, რომ ეს არ არის მისი ბუ­ნებ­რი­ვი მდგო­მა­რე­ო­ბა და რომ ეს არის იმ და­ა­ვა­დე­ბის გა­მოვ­ლი­ნე­ბა, რო­მე­ლიც მას აქვს. ძა­ლი­ან მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია თუკი ამას აუხ­სნით სიყ­ვა­რუ­ლით, მოთ­მე­ნით. გარ­კვე­ულ­წი­ლად ამ­ბო­ბენ, რომ "და­ა­ვა­დე­ბა­ზე ბო­დიშს არ ვიხ­დით, ბო­დიშს ვიხ­დით ქმე­დე­ბებ­ზე, რო­მელ­მაც და­ა­ვა­დე­ბამ­დე მიგ­ვიყ­ვა­ნა. პირ­და­პირ სა­სი­ცო­ცხლო ჩვე­ნე­ბაა, ბავ­შვს პირ­და­პირ და­ვა­ნა­ხოთ ამ მოხ­მა­რე­ბის მანვნე შე­დე­გე­ბი და სა­კუ­თარ თავ­ზე გან­ცდი­ლი ის გან­ცდე­ბი, რო­მე­ლიც მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა კვალს ტო­ვე­ბენ ჩვენს ჯან­მრთე­ლო­ბა­ზე.

მკი­თხვე­ლი:

რო­გო­რია ზღვა­რი ბავ­შვებ­ში კრი­ტი­კულ და მშვიდ პე­რი­ო­დებს შო­რის და რო­გორ უნდა "მარ­თოს" ბავ­შვის ფსი­ქო­ლო­გია მშობ­ლებ­მა?

-სქე­სობ­რი­ვი მომ­წი­ფე­ბის პე­რი­ოდ­ში ხდე­ბა დიდი რა­ო­დე­ნო­ბით ჰორ­მო­ნა­ლუ­რი დის­ბა­ლან­სის გა­მოს­რო­ლა და ამ პე­რი­ოდ­ში ცხა­დია, რომ ფორ­მირ­დე­ბა ფსი­ქი­კა, მე­ო­ბა, ხდე­ბა ახა­ლი ინ­სტრუ­მენ­ტე­ბის შე­ძე­ნა, ახ­ლე­ბურ ცხოვ­რე­ბა­ზე გა­დას­ვლის­თვის, სკმა­ოდ მძი­მე პე­რი­ო­დია, თუმ­ცა ამ პე­რი­ო­დის გავ­ლის შემ­დეგ ყვე­ლა იმ ინ­სტრუ­მენტს რა­საც მო­ი­პო­ვებს მომ­წი­ფე­ბის ხა­ნა­ში მო­ზარ­დი, ხმა­რობს და­ნარ­ჩე­ნილ ცხოვ­რე­ბა­ში. ცხა­დია ეს მე­ქა­ნიზ­მე­ბია სა­ჭი­როა თვითმყო­ფა­დო­ბის­თვის, რე­ა­ლი­ზე­ბის­თვის, ფი­ზი­ო­ლო­გი­უ­რი არ­სის შე­მეც­ნე­ბის­თვის და ა.შ. ამ პე­რი­ოდ­ში მო­პო­ვე­ბუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცია სა­კუ­თა­რი თა­ვის შე­სა­ხებ ძა­ლი­ან სა­სარ­გებ­ლოა და გავ­ლე­ნას ახ­დენს მო­ზარ­დის მთელ ცხოვ­რე­ბა­ზე.

რაც შე­ე­ხე­ბა რო­გორ მარ­თოს მშო­ბელ­მა ბავ­შვის ფსი­ქო­ლო­გია, არ მი­მაჩ­ნია რომ მშო­ბელ­მა უნდა მარ­თოს ბავ­შვის ფსი­ქო­ლო­გია. ჩვენ ვსა­უბ­რობ­დით აღ­ზრდის სა­კი­თხებ­ზე. ზო­გა­დად ყვე­ლა­ზე კარ­გი აღ­ზრდაა ის, რომ ჩვენ მივ­ცეთ სა­შუ­ა­ლე­ბა გა­მოვ­ლი­ნოს ყვე­ლა­ფე­რი ის კე­თი­ლად, რაც მას­შია ჩა­დე­ბუ­ლი.

მშობ­ლის ვა­ლია არა რა­ი­მე ჩარ­ჩო­ში მო­აქ­ცი­ოს ბავ­შვის პი­როვ­ნე­ბა და მარ­თოს ის, არა­მედ გა­მო­ავ­ლი­ნოს ის ნი­ჭე­ბი და უნა­რე­ბი, რაც ბავ­შვშია ჩა­დე­ბუ­ლი, რათა შემ­დგომ მი­ე­ცეს სა­შუ­ა­ლე­ბა, რომ ამით იცხოვ­როს და დამ­კვიდ­რდეს და გახ­დეს სო­ცი­უ­მის სრულ­ფა­სო­ვა­ნი წევ­რი. ბავ­შვი და მსო­ბე­ლი უნდა გა­ი­ზარ­დოს ერ­თად.

მკი­თხვე­ლი:

უკა­ნას­კნელ წლებ­ში კა­ტას­ტრო­ფუ­ლად იმა­ტა იმ ბავ­შვე­ბის რი­ცხვმა, რომ­ლებ­საც ლა­პა­რა­კი არ სურთ. რა არის ამის მი­ზე­ზი?

-პირ­ველ რიგ­ში სად ხდე­ბა ბავ­შვის ფორ­მი­რე­ბა?- მუც­ლად­ყოფ­ნის პე­რი­ოდ­ში. და­ვი­წყოთ იქე­დან რომ მუც­ლად­ყოფ­ნის პე­რი­ოდ­ში სა­ჭი­როა ბავ­სვთან ძა­ლი­ან ხში­რი კონ­ტაქ­ტი, არამ­ხო­ლოდ სხე­უ­ლო­ვა­ნი შე­ხე­ბე­ბის სა­ხით, არა­მედ ლა­პა­რა­კით. გა­დავ­ცეთ მას ჩვენ სით­ბო, სიყ­ვა­რუ­ლი, სი­ნა­ზე რო­მელ­საც გან­ვიც­დით მის მი­მართ და იმის შემ­დეგ რაც უკვე იბა­დე­ბა, სა­სი­ცო­ცხლოდ მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ჩვე­ნი ეს კონ­ტაქ­ტი მისი სა­მე­ტყვე­ლო აპა­რა­ტის ფორ­მი­რე­ბის­თვის.

თუ ბავ­შვი ვერ ლა­პა­რა­კობს, სე­იძ­ლე­ბა ეს იყოს პრობ­ლე­მა სა­მე­ტყვე­ლო აპა­რატ­ში, ნევ­რო­ლო­გი­ურ მო­უმ­წი­ფებ­ლო­ბა­ში, თუმ­ცა ის მო­მენ­ტი, როცა დუმს ბავ­შვი - ესე­ი­გი აპ­რო­ტეს­ტებს. მან ვერ და­ი­ნა­ხა სა­კუ­თა­რი თა­ვის სა­ჭი­რო­ე­ბა, ვერ და­ი­ნა­ხა ის სიყ­ვა­რუ­ლი, პა­ტი­ვის­ცე­მა რი­თაც მას უნდა ეპყრო­ბოდ­ნენ და ამი­ტომ ჩათ­ვა­ლა რომ უმ­ნიშ­ვნე­ლოა მისი სი­ტყვა და და­დუმ­და. რე­ა­ლო­ბა­ში ძა­ლი­ან ხში­რია სწო­რედ ეს შემ­თხვე­ვე­ბი, რო­დე­საც ბავ­შვმა იცის ლა­პა­რა­კი, შე­უძ­ლია მაგ­რამ არ ლა­პა­რა­კობს. ვერ ხე­დავს ამის სა­ჭი­რო­ე­ბას, ვერ გრძნობს ამის შე­დე­გებს, ამი­ტომ ცხა­დია რომ ასე­თი პა­სი­უ­რი პრო­ტეს­ტით გვეხ­მი­ა­ნე­ბა.

მკი­თხვე­ლი:

მაქვს ძა­ლი­ან დიდი პრობ­ლე­მა ბავ­შვთან და­კავ­ში­რე­ბით. ჩემი შვი­ლი არის ძა­ლი­ან გულ­ჩა­თხრო­ბი­ლი, მი­უ­ხე­და­ვად მრა­ვალ­ნა­ი­რი მცდე­ლო­ბი­სა, მე­გობ­რულ კო­მუ­ნი­კა­ცი­ას ვერ ვამ­ყა­რებ. რას მირ­ჩევთ?

-რო­დე­საც მო­ზარ­დი დუმს, სა­წი­როა ილა­პა­რა­კოს მშო­ბელ­მა, რო­დე­საც მო­ზარ­დი დუმს, არ უნდა მას რომ სე­მო­ვი­დეს დი­ა­ლოგ­ში სა­სურ­ვე­ლია მშობ­ლებ­მა და­ვი­წყოთ ლა­პა­რა­კი ჩვენს სა­წი­რო­ე­ბა­ზე, და­ვუს­ვათ მას კი­თხვე­ბი ჩვენ­გან გა­მომ­დი­ნა­რე. და­ვე­კი­თხოთ რჩე­ვა ან ვაგ­რძნო­ბი­ნოთ დიდი სით­ბო და სიყ­ვა­რუ­ლი, ჩვენ­თან დი­ა­ლო­გი მას წა­ად­გე­ბა ცხოვ­რე­ბი­სე­უ­ლი პრობ­ლე­მის გა­და­ლახ­ვი­სას. გულ­ჩა­თხრო­ბილ ბავ­შვს ცხდე­ბით ისეთ ოჯა­ხებ­ში, სა­დაც არ არის დი­ა­ლო­გის კულ­ტუ­რა. სა­დაც წყვი­ლე­ბი ერ­თმა­ნეთ­თან ძი­რი­თა­დად სა­ყო­ფა­ცხოვ­რე­ბო ურ­თი­ერ­თო­ბებ­ში არი­ან, ასეთ ბავ­შვებს არ უჩ­ნდე­ბათ სურ­ვი­ლი ამ ყო­ფით სა­კი­თხებ­ზე სა­უბ­რის სურ­ვი­ლი. გულ­ჩა­თხრო­ბი­ლო­ბა ეს შე­იძ­ლე­ბა იყოს პრო­ტეს­ტის გა­მო­ხა­ტუ­ლე­ბა, შე­იძ­ლე­ბა იყოს დეპ­რე­სი­უ­ლი გან­წყო­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი, ასე­ვე შე­საძ­ლე­ბე­ლია მის­თვის იყოს რა­ი­მე მძი­მე პე­რი­ო­დის გა­მოვ­ლი­ნე­ბა. თუმ­ცა ცალ­სა­ხად, მშო­ბე­ლი უნდა შე­ე­ცა­დოს და­ე­ლა­პა­რა­კოს, ის­წავ­ლოს მას­თან მი­სას­ვლე­ლი ენა. მშობ­ლე­ბი ხში­რად ვუშ­ვებთ ერთ დიდ შეც­დო­მას, - რო­დე­საც ჩვენ ვე­ლა­პა­რა­კე­ბით ბავ­შვებს ჩვენს ენა­ზე დი­დაქ­ტი­კა ბავ­შვებ­თან გა­მო­სა­ყენ­ბე­ლი არ არის. დი­დაქ­ტი­კუ­რი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბი ბას­ვებ­თან იწ­ვევს ნე­გა­ტივს, მის გას­ვლას, ამი­ტომ სა­სურ­ვე­ლია ჩვენ მას ვე­ლა­პა­რა­კოთ რო­გორც თა­ნა­ტო­ლებ­მა და გა­ვი­ზი­ა­როთ და ავ­ხსნათ მისი სა­ჭი­რო­ე­ბე­ბი და ის ცხოვ­რე­ბი­სუ­ლი პრობ­ლე­მე­ბი თა­ნა­ტო­ლე­ბის ენა­ზე და დო­ნე­ზე. ეს ყო­ველ­თვის გა­მო­იწ­ვევს სა­სურ­ველ ეფექტს.

მკი­თხვე­ლი:

სკო­ლის ნე­ბის­მი­ე­რი საგ­ნის მას­წავ­ლე­ბე­ლი, ქარ­თუ­ლი იქ­ნე­ბა თუ ხე­ლოვ­ნე­ბა, ბავ­შვებს აძ­ლევს და­ვა­ლე­ბებს, რომ­ლის მი­ხედ­ვი­თაც ინ­ფორ­მა­ცია უნდა მო­ი­ძი­ონ ინ­ტერ­ნე­ტის მეშ­ვე­ო­ბით. არის თუ არა ეს პრობ­ლე­მა?

-თუ ეს პრო­ცე­სი არ არის რე­გუ­ლი­რე­ბუ­ლი, ეს გა­მო­იწ­ვევს ინ­ტერ­ნეტ­და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბას, იმი­ტომ რომ იმის მიღ­მა. როცა მოს­წავ­ლე სკო­ლის საგ­ნი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე სა­ჭი­რო ინ­ფორ­მა­ცი­ას მო­ი­ძევს, წა­ა­წყდე­ბა სხვა მრა­ვალ ინ­ფორ­მა­ცი­ას, მათ შო­რის არა­სა­სურ­ველ­საც. ამი­ტომ პირ­ველ პე­რი­ოდ­ში მა­ინც სა­სურ­ვე­ლია მშო­ბე­ლი მი­ეხ­მა­როს ინ­ფორ­მა­ცი­ის მო­ძი­ე­ბა­ში. ას­წავ­ლოს ამ ინ­ფორ­მა­ცი­ის და­ხა­რის­ხე­ბა და პე­და­გო­გებს ვურ­ჩევ, რომ რის გან­მავ­ლო­ბა­ში ხუ­თი­ვე მას­წავ­ლე­ბე­ლი ერ­თად ნუ მის­ცემს მსგავს და­ვა­ლე­ბას.

მკი­თხვე­ლი:

ჩემი 5 წლის ბიჭი მე­ტის­მე­ტად აჟი­ტი­რე­ბუ­ლია რო­ბო­ტე­ბით. ყო­ველ­თვის ამ გმი­რე­ბის ნახ­ვა სურს. ამის გამო უმე­ტეს დროს ატა­რებს კომ­პი­უ­ტერ­თან. რამ­დე­ნად ჯან­სა­ღია ეს გა­ტა­ცე­ბა და არის თუ არა სა­ში­ში?

-გა­ტა­ცე­ბა ჯან­სა­ღია ყვე­ლა­ნა­ი­რი, რი­ტაც ბავ­შვია გა­ტა­ცე­ბუ­ლი. ცალ­სა­ხად უნდა ვთქვათ, რომ პა­ტი­ვი ვცეთ მის გა­ტა­ცე­ბას და სურ­ვი­ლებს. არ აქვს მნიშ­ვნე­ლო­ბა ეს იქ­ნე­ბა რო­ბო­ტი, თო­ჯი­ნა, მან­ქა­ნა, თუმ­ცა სა­სურ­ვე­ლია ინ­ტერ­ნეტ­სივ­რცი­დან ეს სა­თა­მა­შო გა­მო­ვი­ტა­ნოთ გა­რეთ, მე ვურ­ჩევ მშობ­ლებს ბავ­შვთან ერ­თად იყოს თა­მა­შის მო­ნა­წი­ლე, შე­საძ­ლე­ბე­ლია ხელ­ნა­კე­თი სა­თა­მა­შო­ე­ბი და­ამ­ზა­დოს იმა­ვე ანა­ლო­გი­ით და ერ­თობ­ლი­ვი თა­მა­ში მოხ­დეს არა ინ­ტერ­ნეტ­სივ­რცე­ში, არა­მედ ოჯა­ხურ გა­რე­მო­ში. რა­ი­მე სა­სიშ­რო­ე­ბას, რომ რო­ბო­ტი რა­მეს იზამს მე ვერ ვხე­დავ, თუმ­ცა სა­შიშ­რო­ე­ბა რომ ინ­ტერ­ნეტ­ზე მი­ჯაჭ­ვუ­ლო­ბა გან­ვი­თარ­დეს, ამის სა­შიშ­რო­ე­ბა არის, თუ თა­მა­სი არ გა­მო­ვი­ტა­ნეთ გა­რეთ და არ გავ­ხა­დეთ ნორ­მი­რე­ბუ­ლი.

მკი­თხვე­ლი:

რა შეგ­ვიძ­ლია გა­ვა­კე­თოთ, რომ ბავ­შვს თა­ნა­ტო­ლებ­თან კონ­ფლიქ­ტუ­რი გა­რე­მო არ შე­ექ­მნას და ამავდრო­უ­ლად, ზედ­მე­ტა­დაც არ ჩა­ვე­რი­ოთ მის და მისი თა­ნა­ტო­ლე­ბის ურ­თი­ერ­თო­ბა­ში?

- დე­დის ჩა­რე­ვამ შე­იძ­ლე­ბა არა­მარ­ტო გა­ამ­წვა­ვოს კონ­ფლიქ­ტუ­რი სი­ტუ­ა­ცია, არა­მედ გა­აღ­ვი­ვოს კი­დეც. გა­აღ­ვი­ვოს ოჯახ­თა შო­რის და­ძა­ბუ­ლი ურ­თი­ერ­თო­ბა. სა­წი­როა ბავ­შვს ვას­წავ­ლოთ სწო­რი ურ­თი­ერ­თო­ბა თა­ვის თა­ნა­ტო­ლებ­თან, სად სწავ­ლობს ბავ­შვი ურ­თი­ერ­თო­ბას. პირ­ველ გა­მოც­დი­ლე­ბას ღე­ბუ­ლობს ოჯახ­ში, თუკი ის ოჯახ­ში მი­ი­ღებს სწორ გა­მოც­დი­ლე­ბას, თა­ნა­ტო­ლებ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბი­სას ეს გა­მოც­დი­ლე­ბა გა­მო­ად­გე­ბა ჰარ­მო­ნი­უ­ლი ურ­თი­ერ­თო­ბის დამ­ყა­რე­ბის­თვის. კონ­ფლიქ­ტუ­რი სი­ტუ­ა­ცი­ის გაღ­ვი­ვე­ბის მი­ზე­ზი ბევ­რია: თვით­დამ­კვიდ­რე­ბა, ლი­დე­რო­ბა, ყუ­რა­დღე­ბის მო­პო­ვე­ბის სურ­ვი­ლი და ა.შ. ამ შემ­თხვე­ვა­ში ვა­ცა­დოთ ბავ­შვს, არ ჩა­ვე­რი­ოთ, გავ­დგეთ გან­ზე და სწო­რი ინ­სტრუქ­ცი­ე­ბი მივ­ცეთ სწო­რად სე­ვა­მეც­ნე­ბი­ნოთ თვი­თონ კონ­ფლიქ­ტის არსი. მაგ­რამ ად­გილ­ზე ჩა­რე­ვას არ ვურ­ჩევ მშო­ბელს.

არ ვურ­ჩევ მშო­ბელს მო­ი­პო­ვონ ინ­ფორ­მა­ცია სხვადსხვა მე­გო­ბა­რი ბავ­შვებ­ზე დაყ­რდნო­ბით, ეს ძა­ლი­ან და­მა­ზი­ა­ნე­ბე­ლია. და­მა­ზი­ა­ნე­ბე­ლია ბავ­შვე­ბის თავლთვა­ლი, პე­და­გო­გებ­თან ჩუმი სა­უ­ბა­რი და პე­და­გო­გებ­ზე დაყ­რდნო­ბით ინ­ფორ­მა­ცი­ის მო­პო­ვე­ბა. გვახ­სოვ­დეს, ის არის სი­მარ­თლე, ის არის სწო­რი, რა­საც გვე­უბ­ნე­ბა ჩვე­ნი შვი­ლე­ბი.

იხი­ლეთ ვი­დეო

რუბრიკის სხვა სიახლეები

როგორ შევუწყოთ ხელი ბავშვის ფსიქოლოგიის სწორად ჩამოყალიბებას

როგორ შევუწყოთ ხელი ბავშვის ფსიქოლოგიის სწორად ჩამოყალიბებას

ინტერნეტდამოკიდებულება, გაღიზიანება, პროტესტი დუმილით, - ეს არის მცირე ჩამონათვალი იმ პრობლემებისა, რასაც მშობლები საკუთარ შვილებს ამჩნევენ და პრობლემიდან თავის დასაღწევად ფსიქოლოგებს მიმართავენ.

რა საფრთხის შემცველია გლობალური სივრცე და როგორ შევუწყოთ ხელი ბავშვის ფსიქოლოგიის სწორად ჩამოყალიბებას, - ინტერნეტკონფერენციის მონაწილე მშობლების თხოვნით, კითხვებს ფსიქო-კორექციის ცენტრის, "დენდრონის" ხელმძღვანელი, ექიმი, ფსიქოთერაპევტი მაია ბეგაშვილი პასუხობს.

მკითხველი:

რა შედეგს მოიტანს ბავშვის აღზრდა სიმკაცრით ან ზედმეტი სინაზით?

-პირველ რიგში შევთანხმდეთ, რომ ბავშვის სწორად ფორმირებისთვის აუცილებელია მისი აღზრდა. მე თავად ვარ ბავშვის პოზიტიურად აღზრდის მეთოდის მომხრე.

რეალობაში თუ სიმკაცრე არ იქნება ბავშვისთვის დამაზიანებელი, ცხადია გარკვეული ფორმატით დასაშვებია, თუმცა გადამეტებულ სიმკაცრეს მოაქვს შეუქცევადი შედეგები. ზიანდება ბავშვის ფსიქიკა, ის ვეღარ პოულობს თავის ადგილს, ხდება შეფერხება კოგნიტურ განვითარებაში, ხდება ემოციონალური სფეროს მოშლა და ა.შ.

რაც შეეხება ზედმეტ სინაზეს: მე არ ვიცი რას გულისხმობთ სინაზეში, თუმცა პოზიტიური აღზრდის მეთოდი დღეს არის ყველაზე კარგად აღზრდის მეთოდი, შემოთავაზებულ მეთოდებს შორის. როდესაც ბავშვის საჭიროებები არის გაზიარებული ყველაზე უკეთ, როდესაც ბავშვის წახალისების მექანიზმია ბავშვთან ურთიერთობის ყოველი დღე და როდესაც მისი მოთხოვნები პრაქტიკულად დაკმაყოფილებულია იმ შესაძლებლობების ფარგლებში რა შესაძლებლობებიც მშობლებს გაგვაჩნია.

მანიპულირების შემთხვევბი როგორც წესი ლმობიერი აღზრდით კი არ არის განპირობებული, პირიქით, შესაძლებელია მკაცრი მიდგომების ფონზეც კი განვითარდეს. ზოგადად ბავშვისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია მისი საჭიროებების დაკმაყოფილება მოხდეს სათანადო ახსნით: "რატომ შეიძლება", "რატომ არგებს", "რატომ წაადგება" მას მისი მოთხოვნების დაკმაყოფილება.

რასაკვირველია არსებობს შეუთავსებელი მოთხოვნები, თუმცა დასაბუთებულად და არგუმენტირებულად უნდა აეხსნას ბავშვს, რატომ არ შეიძლება მისი განხორციელება. წინააღმდეგ შემთხვევაში ეს გამოიწვევს სერიოზულ ფსიქიკურ აშლილობას.

მკითხველი:

რა გავლენას ახდენს წყვილთა შორის ურთიერთობა ბავშვის განვითარებაზე?

-წყვილთა შორის ურთიერთობას უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს. უკანასკნელმა კვლევებმა დაადგინა, რომ მოსიყვარულე წყვილების ბავშვები არიან კოგნიტურად უფრო მეტად განვითარებული, ემოციურად უფრო მეტად ჩამოყალიბებული და ადაპტირების უფრო მეტ საშუალებებს ფლობენ. რაც შეეხება ოჯახშიდა ურთიერთობების ფორმატს. სასურველია ოჯახი იყოს კეთილგანწყობის და წყვილთა შორის სუფევდეს ურთიერთგაგების ატმოსფერო. წინააღმდეგ შემთხვევაში ბავშვი ზიანდება ორმხრივ, იმიტომ, რომ ორივე მშობელი მისთვის არის მნიშვნელოვანი. მისთვის ორივე მშობელი არის სასურველი, სამაგალითო ადამიანი, რომელსაც უნდა მიბაძოს, რომელმაც უნდა დაიცვას, რომელმაც უნდა იზრუნოს. როცა არის ურთიერთმოკამათე წყვილები და ოჯახში სტრესული სიტუაცია, ბავშვებში ხდება სხვადსხვა სახის მოშლილობების განვითარება. ნევროტიულობა ძალიან ხშირია.

როგორიც არ უნდა იყოს მშობელი , ის მისთვის სასურველი და საყვარელია. საქმე იმაშია, რომ მეორეს მხრივ ის ფლობს ინფორმაციას მშობლის მხრიდან წამალდამიკიდებულების, ალკოჰოლდამოკიდებულების, თამაშდამოკიდებულების შესახებ, ცხადია, რომ უკვე მენტალობაში ჩნდება ტენდენციები. შესაზლებელია მენტალობაში მიღებულმა ამ მავნე მომხმარებებმა მასში გამოიწვიოს შემდგომი ქცევის გასვლა ნორმის ფარგლებიდან.

რას განიცდის ბავშვი, რომელმაც პირველმა დაინახა მშობლის მხრიდან ნარკოტიკული საშუალების მოხმარება, ცხადია ეს არის მისთვის სტრესი. სტრესის შემდეგ ფორმირდება სტრესული მდგომარეობა, ხდება გადაფასება მშობლის ავტორიტეტის კომპეტენციების. ხდება შიდაპიროვნული ცვლილებები და ხდებ ამიდგომების გადამუშავება.

რა გააკეთოს ამ შემთხვევაში მეორე ჯანმრთელმა მშობელმა? - პირველ რიგში უნდა აუხსნას ბავშვს, რომ ეს არ არის მისი ბუნებრივი მდგომარეობა და რომ ეს არის იმ დაავადების გამოვლინება, რომელიც მას აქვს. ძალიან მნიშვნელოვანია თუკი ამას აუხსნით სიყვარულით, მოთმენით. გარკვეულწილად ამბობენ, რომ "დაავადებაზე ბოდიშს არ ვიხდით, ბოდიშს ვიხდით ქმედებებზე, რომელმაც დაავადებამდე მიგვიყვანა. პირდაპირ სასიცოცხლო ჩვენებაა, ბავშვს პირდაპირ დავანახოთ ამ მოხმარების მანვნე შედეგები და საკუთარ თავზე განცდილი ის განცდები, რომელიც მთელი ცხოვრება კვალს ტოვებენ ჩვენს ჯანმრთელობაზე.

მკითხველი:

როგორია ზღვარი ბავშვებში კრიტიკულ და მშვიდ პერიოდებს შორის და როგორ უნდა "მართოს" ბავშვის ფსიქოლოგია მშობლებმა?

-სქესობრივი მომწიფების პერიოდში ხდება დიდი რაოდენობით ჰორმონალური დისბალანსის გამოსროლა და ამ პერიოდში ცხადია, რომ ფორმირდება ფსიქიკა, მეობა, ხდება ახალი ინსტრუმენტების შეძენა, ახლებურ ცხოვრებაზე გადასვლისთვის, სკმაოდ მძიმე პერიოდია, თუმცა ამ პერიოდის გავლის შემდეგ ყველა იმ ინსტრუმენტს რასაც მოიპოვებს მომწიფების ხანაში მოზარდი, ხმარობს დანარჩენილ ცხოვრებაში. ცხადია ეს მექანიზმებია საჭიროა თვითმყოფადობისთვის, რეალიზებისთვის, ფიზიოლოგიური არსის შემეცნებისთვის და ა.შ. ამ პერიოდში მოპოვებული ინფორმაცია საკუთარი თავის შესახებ ძალიან სასარგებლოა და გავლენას ახდენს მოზარდის მთელ ცხოვრებაზე.

რაც შეეხება როგორ მართოს მშობელმა ბავშვის ფსიქოლოგია, არ მიმაჩნია რომ მშობელმა უნდა მართოს ბავშვის ფსიქოლოგია. ჩვენ ვსაუბრობდით აღზრდის საკითხებზე. ზოგადად ყველაზე კარგი აღზრდაა ის, რომ ჩვენ მივცეთ საშუალება გამოვლინოს ყველაფერი ის კეთილად, რაც მასშია ჩადებული.

მშობლის ვალია არა რაიმე ჩარჩოში მოაქციოს ბავშვის პიროვნება და მართოს ის, არამედ გამოავლინოს ის ნიჭები და უნარები, რაც ბავშვშია ჩადებული, რათა შემდგომ მიეცეს საშუალება, რომ ამით იცხოვროს და დამკვიდრდეს და გახდეს სოციუმის სრულფასოვანი წევრი. ბავშვი და მსობელი უნდა გაიზარდოს ერთად.

მკითხველი:

უკანასკნელ წლებში კატასტროფულად იმატა იმ ბავშვების რიცხვმა, რომლებსაც ლაპარაკი არ სურთ. რა არის ამის მიზეზი?

-პირველ რიგში სად ხდება ბავშვის ფორმირება?- მუცლადყოფნის პერიოდში. დავიწყოთ იქედან რომ მუცლადყოფნის პერიოდში საჭიროა ბავსვთან ძალიან ხშირი კონტაქტი, არამხოლოდ სხეულოვანი შეხებების სახით, არამედ ლაპარაკით. გადავცეთ მას ჩვენ სითბო, სიყვარული, სინაზე რომელსაც განვიცდით მის მიმართ და იმის შემდეგ რაც უკვე იბადება, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ჩვენი ეს კონტაქტი მისი სამეტყველო აპარატის ფორმირებისთვის.

თუ ბავშვი ვერ ლაპარაკობს, სეიძლება ეს იყოს პრობლემა სამეტყველო აპარატში, ნევროლოგიურ მოუმწიფებლობაში, თუმცა ის მომენტი, როცა დუმს ბავშვი - ესეიგი აპროტესტებს. მან ვერ დაინახა საკუთარი თავის საჭიროება, ვერ დაინახა ის სიყვარული, პატივისცემა რითაც მას უნდა ეპყრობოდნენ და ამიტომ ჩათვალა რომ უმნიშვნელოა მისი სიტყვა და დადუმდა. რეალობაში ძალიან ხშირია სწორედ ეს შემთხვევები, როდესაც ბავშვმა იცის ლაპარაკი, შეუძლია მაგრამ არ ლაპარაკობს. ვერ ხედავს ამის საჭიროებას, ვერ გრძნობს ამის შედეგებს, ამიტომ ცხადია რომ ასეთი პასიური პროტესტით გვეხმიანება.

მკითხველი:

მაქვს ძალიან დიდი პრობლემა ბავშვთან დაკავშირებით. ჩემი შვილი არის ძალიან გულჩათხრობილი, მიუხედავად მრავალნაირი მცდელობისა, მეგობრულ კომუნიკაციას ვერ ვამყარებ. რას მირჩევთ?

-როდესაც მოზარდი დუმს, საწიროა ილაპარაკოს მშობელმა, როდესაც მოზარდი დუმს, არ უნდა მას რომ სემოვიდეს დიალოგში სასურველია მშობლებმა დავიწყოთ ლაპარაკი ჩვენს საწიროებაზე, დავუსვათ მას კითხვები ჩვენგან გამომდინარე. დავეკითხოთ რჩევა ან ვაგრძნობინოთ დიდი სითბო და სიყვარული, ჩვენთან დიალოგი მას წაადგება ცხოვრებისეული პრობლემის გადალახვისას. გულჩათხრობილ ბავშვს ცხდებით ისეთ ოჯახებში, სადაც არ არის დიალოგის კულტურა. სადაც წყვილები ერთმანეთთან ძირითადად საყოფაცხოვრებო ურთიერთობებში არიან, ასეთ ბავშვებს არ უჩნდებათ სურვილი ამ ყოფით საკითხებზე საუბრის სურვილი. გულჩათხრობილობა ეს შეიძლება იყოს პროტესტის გამოხატულება, შეიძლება იყოს დეპრესიული განწყობის მაჩვენებელი, ასევე შესაძლებელია მისთვის იყოს რაიმე მძიმე პერიოდის გამოვლინება. თუმცა ცალსახად, მშობელი უნდა შეეცადოს დაელაპარაკოს, ისწავლოს მასთან მისასვლელი ენა. მშობლები ხშირად ვუშვებთ ერთ დიდ შეცდომას, - როდესაც ჩვენ ველაპარაკებით ბავშვებს ჩვენს ენაზე დიდაქტიკა ბავშვებთან გამოსაყენბელი არ არის. დიდაქტიკური ურთიერთობები ბასვებთან იწვევს ნეგატივს, მის გასვლას, ამიტომ სასურველია ჩვენ მას ველაპარაკოთ როგორც თანატოლებმა და გავიზიაროთ და ავხსნათ მისი საჭიროებები და ის ცხოვრებისული პრობლემები თანატოლების ენაზე და დონეზე. ეს ყოველთვის გამოიწვევს სასურველ ეფექტს.

მკითხველი:

სკოლის ნებისმიერი საგნის მასწავლებელი, ქართული იქნება თუ ხელოვნება, ბავშვებს აძლევს დავალებებს, რომლის მიხედვითაც ინფორმაცია უნდა მოიძიონ ინტერნეტის მეშვეობით. არის თუ არა ეს პრობლემა?

-თუ ეს პროცესი არ არის რეგულირებული, ეს გამოიწვევს ინტერნეტდამოკიდებულებას, იმიტომ რომ იმის მიღმა. როცა მოსწავლე სკოლის საგნიდან გამომდინარე საჭირო ინფორმაციას მოიძევს, წააწყდება სხვა მრავალ ინფორმაციას, მათ შორის არასასურველსაც. ამიტომ პირველ პერიოდში მაინც სასურველია მშობელი მიეხმაროს ინფორმაციის მოძიებაში. ასწავლოს ამ ინფორმაციის დახარისხება და პედაგოგებს ვურჩევ, რომ რის განმავლობაში ხუთივე მასწავლებელი ერთად ნუ მისცემს მსგავს დავალებას.

მკითხველი:

ჩემი 5 წლის ბიჭი მეტისმეტად აჟიტირებულია რობოტებით. ყოველთვის ამ გმირების ნახვა სურს. ამის გამო უმეტეს დროს ატარებს კომპიუტერთან. რამდენად ჯანსაღია ეს გატაცება და არის თუ არა საშიში?

-გატაცება ჯანსაღია ყველანაირი, რიტაც ბავშვია გატაცებული. ცალსახად უნდა ვთქვათ, რომ პატივი ვცეთ მის გატაცებას და სურვილებს. არ აქვს მნიშვნელობა ეს იქნება რობოტი, თოჯინა, მანქანა, თუმცა სასურველია ინტერნეტსივრციდან ეს სათამაშო გამოვიტანოთ გარეთ, მე ვურჩევ მშობლებს ბავშვთან ერთად იყოს თამაშის მონაწილე, შესაძლებელია ხელნაკეთი სათამაშოები დაამზადოს იმავე ანალოგიით და ერთობლივი თამაში მოხდეს არა ინტერნეტსივრცეში, არამედ ოჯახურ გარემოში. რაიმე სასიშროებას, რომ რობოტი რამეს იზამს მე ვერ ვხედავ, თუმცა საშიშროება რომ ინტერნეტზე მიჯაჭვულობა განვითარდეს, ამის საშიშროება არის, თუ თამასი არ გამოვიტანეთ გარეთ და არ გავხადეთ ნორმირებული.

მკითხველი:

რა შეგვიძლია გავაკეთოთ, რომ ბავშვს თანატოლებთან კონფლიქტური გარემო არ შეექმნას და ამავდროულად, ზედმეტადაც არ ჩავერიოთ მის და მისი თანატოლების ურთიერთობაში?

-    დედის ჩარევამ შეიძლება არამარტო გაამწვავოს კონფლიქტური სიტუაცია, არამედ გააღვივოს კიდეც. გააღვივოს ოჯახთა შორის დაძაბული ურთიერთობა. საწიროა ბავშვს ვასწავლოთ სწორი ურთიერთობა თავის თანატოლებთან, სად სწავლობს ბავშვი ურთიერთობას. პირველ გამოცდილებას ღებულობს ოჯახში, თუკი ის ოჯახში მიიღებს სწორ გამოცდილებას, თანატოლებთან ურთიერთობისას ეს გამოცდილება გამოადგება ჰარმონიული ურთიერთობის დამყარებისთვის. კონფლიქტური სიტუაციის გაღვივების მიზეზი ბევრია: თვითდამკვიდრება, ლიდერობა, ყურადღების მოპოვების სურვილი და ა.შ. ამ შემთხვევაში ვაცადოთ ბავშვს, არ ჩავერიოთ, გავდგეთ განზე და სწორი ინსტრუქციები მივცეთ სწორად სევამეცნებინოთ თვითონ კონფლიქტის არსი. მაგრამ ადგილზე ჩარევას არ ვურჩევ მშობელს.

არ ვურჩევ მშობელს მოიპოვონ ინფორმაცია სხვადსხვა მეგობარი ბავშვებზე დაყრდნობით, ეს ძალიან დამაზიანებელია. დამაზიანებელია ბავშვების თავლთვალი, პედაგოგებთან ჩუმი საუბარი და პედაგოგებზე დაყრდნობით ინფორმაციის მოპოვება. გვახსოვდეს, ის არის სიმართლე, ის არის სწორი, რასაც გვეუბნება ჩვენი შვილები.

იხილეთ ვიდეო

ალკოჰოლის მიღება და უზიარებლობა მარხვის დროს - რა უნდა იცოდეს მართლმადიდებელმა მარხვის შესახებ

რა არის აზიური ფაროსანა და უქმნის თუ არა ჯანმრთელობას საფრთხეს?

რა არის დეჰიდრატაცია და როგორ ვუმკურნალოთ მას