პოლიტიკა
კონფლიქტები
სამხედრო
მსოფლიო
სამართალი
საზოგადოება
სპორტი
მეცნიერება
Faceამბები
მოზაიკა
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
პურის სტანდარტი საქართველოში - გაუგონარი ქაოსი ბაზარზე
პურის სტანდარტი საქართველოში - გაუგონარი ქაოსი ბაზარზე

ბა­ზარ­ზე სა­რე­ა­ლი­ზა­ცი­ოდ გა­მო­ტა­ნილ პურ­თან და­კავ­ში­რე­ბით კრი­ტი­კა უკვე წლე­ბია ის­მის - ზოგი წო­ნას უჩი­ვის, ზოგი კი იმას, რომ პური მალე ფუჭ­დე­ბა, ზოგი უც­ნა­უ­რი გე­მო­სია, ხში­რად პური ფუნ­თუ­შას უფრო ჰგავს, ვიდ­რე პურს, ამას­თან, მალე შრე­ბა და თა­ნაც ნამ­ცე­ცე­ბად იფხვნე­ბა. სტან­დარ­ტი­ზა­ცი­ის სა­ა­გენ­ტო­ში აცხა­დე­ბენ, რომ პუ­რის ცხო­ბი­სას ყვე­ლა სა­წარ­მომ სა­ხელ­მწი­ფოს მიერ დად­გე­ნი­ლი სტან­დარ­ტით უნდა იხელ­მძღვა­ნე­ლოს. სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბი კი ამ­ბო­ბენ, რომ გა­სა­ყი­დად გა­მო­ტა­ნი­ლი პუ­რის და­ახ­ლო­ე­ბით 30-40% უხა­რის­ხოა და არა­ნა­ირ სტან­დარტს არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბა.

ბა­ზარ­ზე მრა­ვა­ლი სა­ხე­ო­ბის პური იყი­დე­ბა. მი­უ­ხე­და­ვად სიმ­რავ­ლი­სა, მისი ამორ­ჩე­ვა დღემ­დე პრობ­ლე­მაა. რო­გორც სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბი აცხა­დე­ბენ, სა­ქარ­თვე­ლო­ში, გან­სა­კუთ­რე­ბით ზა­ფხულ­ში, ხში­რია შემ­თხვე­ვე­ბი, რო­დე­საც ბა­ზარ­ზე ჯან­მრთე­ლო­ბის­თვის მავ­ნე პუ­რია.

გარ­და და­ა­ვა­დე­ბი­სა, პრობ­ლე­მაა პუ­რის წონა. მომ­ხმა­რებ­ლე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ ხში­რად პური ვი­ზუ­ა­ლუ­რად დი­დია, თუმ­ცა რე­ა­ლუ­რად მისი წონა ბევ­რად ნაკ­ლე­ბია, ვიდ­რე ერთი შე­ხედ­ვით ჩანს. გარ­და ამი­სა, პური ნამ­ცე­ცე­ბად იფხვნე­ბა და ხში­რად მე­ო­რე დღი­სით საკ­ვე­ბად მისი მი­ღე­ბა შე­უძ­ლე­ბე­ლია.

მო­სახ­ლე­ო­ბის პრე­ტენ­ზი­ებს იზი­ა­რებს ექ­სპერ­ტი სა­სურ­სა­თო სა­კი­თხებ­ში ეთერ სარ­ჯვე­ლა­ძე. მისი თქმით, ბა­ზარ­ზე სა­რე­ა­ლი­ზა­ცი­ოდ გა­მო­ტა­ნი­ლი პუ­რის დიდი ნა­წი­ლი შე­სა­ბა­მის სტან­დარტს არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბა.

"პუ­რის ხა­რისხზე როცა ვსა­უბ­რობთ, გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია მისი ცხო­ბის პრო­ცე­სი. ადრე არ­სე­ბობ­და პუ­რის ცხო­ბის ტექ­ნი­კუ­რი რეგ­ლა­მენ­ტი. ეს იყო სა­ხელ­მწი­ფოს მიერ და­წე­სე­ბუ­ლი, დღეს კი ეს სტან­დარ­ტი უკვე აღარ არ­სე­ბობს.

ბა­ზარ­ზე რომ უხა­რის­ხო პური იყი­დე­ბა, ეს გა­მომ­დი­ნა­რე­ობს არა მარ­ტო ცხო­ბის პრო­ცე­სი­დან, არა­მედ ნედ­ლე­უ­ლის­გან, სა­ფუ­ა­რის­გან თუ რო­გორ ხდე­ბა მისი გა­ცი­ე­ბა და ა.შ. ვფიქ­რობ, აუ­ცი­ლე­ბე­ლია და­ი­წყოს შე­მოწ­მე­ბა, თუ რო­გორ პი­რო­ბებ­ში აცხო­ბენ ამა თუ იმ სა­წარ­მო­ში პურს", - გა­ნა­ცხა­და სარ­ჯვე­ლა­ძემ.

რაც შე­ე­ხე­ბა ბა­ზარ­ზე სა­რე­ა­ლი­ზა­ცი­ოდ გა­მო­ტა­ნილ უხა­რის­ხო პრო­დუქ­ცი­ის რა­ო­დე­ნო­ბას, სარ­ჯვე­ლა­ძე ამ­ბობს, რომ კონ­კრე­ტუ­ლი ციფ­რის და­სა­ხე­ლე­ბა ძა­ლი­ან რთუ­ლია. შე­იძ­ლე­ბა ით­ქვას, რომ და­ახ­ლო­ე­ბით პუ­რის 30-40% სტან­დარტს არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბა.

სა­ქარ­თვე­ლო­ში პუ­რის სტან­დარ­ტი არ­სე­ბობს, თუმ­ცა მისი ცხო­ბა კონ­კრე­ტუ­ლი მე­წარ­მის კო­მერ­ცი­უ­ლი "სა­ი­დუმ­ლოა" და მას­ში სა­ხელ­მწი­ფო ვერ ჩა­ე­რე­ვა.

სა­ქარ­თვე­ლოს სტან­დარ­ტე­ბის და მეტ­რო­ლო­გი­ის ეროვ­ნუ­ლი სა­ა­გენ­ტოს სტან­დარ­ტე­ბის სამ­სა­ხუ­რის ხელ­მძღვა­ნე­ლი ავ­თან­დილ ჭი­ჭი­ნა­ძე ამ­ბობს, რომ პუ­რის სტან­დარტს "პრო­დუქ­ცი­ის უსაფრ­თხო­ე­ბი­სა და თა­ვი­სუ­ფა­ლი მი­მოქ­ცე­ვის კო­დექ­სი" არე­გუ­ლი­რებს. შე­სა­ბა­მი­სად, არ­სე­ბობს სა­ხელ­მწი­ფო სტან­დარ­ტი - "პური ხორ­ბლის ფქვი­ლი­სა", რომ­ლი­თაც მე­წარ­მემ უნდა იხელ­მძღვა­ნე­ლოს და სა­წარ­მო­ოს მიერ და­წე­სე­ბუ­ლი სტან­დარ­ტიც აუ­ცი­ლებ­ლად მას­თან შე­სა­ბა­მი­სო­ბა­ში უნდა მო­დი­ო­დეს.

"სა­ქარ­თვე­ლო­ში სტან­დარ­ტი­ზა­ცია არის ნე­ბა­ყოფ­ლო­ბი­თი, ანუ მე­წარ­მეს შე­უძ­ლია აირ­ჩი­ოს რო­მე­ლი­მე მათ­გა­ნი და ისე აწარ­მო­ოს პური. მან შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­ი­ყე­ნოს რე­გი­ო­ნუ­ლი სტან­დარ­ტი, შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­ი­ყე­ნოს ევ­რო­პუ­ლი ან შიდა სტან­დარ­ტი შექ­მნას, მაგ­რამ ეს ყვე­ლა­ფე­რი არ უნდა ეწი­ნა­აღ­მდე­გე­ბო­დეს სა­ქარ­თვე­ლოს კა­ნონ­მდებ­ლო­ბით და­წე­სე­ბულ სტან­დარტს. რამ­დე­ნად ირ­ღვე­ვა მო­თხოვ­ნე­ბი, ტექ­ნი­კუ­რი პი­რო­ბე­ბი, ეს უკვე ჩვე­ნი პრე­რო­გა­ტი­ვა არ არის. იმ სტან­დარ­ტით გა­მომ­ცხვა­რი პური, რაც სა­ხელ­მწი­ფოს აქვს და­წე­სე­ბუ­ლი, ნამ­დვი­ლად კარ­გი უნდა იყოს.

კა­ნონ­ში პირ­და­პირ წე­რია დეკ­ლა­რი­რე­ბუ­ლი სტან­დარ­ტი, შე­სა­ბა­მი­სად, მე­წარ­მემ დო­კუ­მენ­ტა­ცი­ა­ში უნდა მი­უ­თი­თოს, რომ პურს ამ სტან­დარ­ტით აცხობს, შემ­მოწ­მე­ბელ­მაც ამ სტან­დარ­ტით უნდა შე­ა­მოწ­მოს პრო­დუქ­ცია. თუ მე­წარ­მე მას არ­ღვევს, ძა­ლი­ან ცუ­დია", - გა­ნუ­ცხა­და "ბიზ­ნეს-რე­ზო­ნანსს" ჭი­ჭი­ნა­ძემ.

რაც შე­ე­ხე­ბა ცხო­ბის სტან­დარტს, ის არის მე­წარ­მის ინ­ტე­ლექ­ტუ­ა­ლუ­რი სა­კუთ­რე­ბა და ამას სა­ხელ­მწი­ფო ვერ და­ა­წე­სებს.

"იმი­სათ­ვის, რომ პური ხა­რის­ხი­ა­ნი იყოს, სა­წარ­მო­ში სრულ­ყო­ფი­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი პრო­ცე­სი უნდა მიმ­დი­ნა­რე­ობ­დეს", - აცხა­დებს მე­პუ­რე­თა ასო­ცი­ა­ცი­ის ხელ­მძღვა­ნე­ლი მალ­ხაზ დო­ლი­ძე. მისი თქმით, პუ­რის ცომი სა­თა­ნა­დოდ უნდა მო­ი­ზი­ლოს, და­ცუ­ლი უნდა იყოს სა­თა­ნა­დო ტემ­პე­რა­ტუ­რუ­ლი რე­ჟი­მი, მიკ­რო­ბი­ო­ლო­გი­უ­რი პრო­ცე­სი და სხვა მრა­ვა­ლი...

"სა­ერ­თო ჯამ­ში, რო­გო­რი პური გა­მო­ვა ბა­ზარ­ზე სა­რე­ა­ლი­ზა­ცი­ოდ, მე­წარ­მის კე­თილ ნე­ბა­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი. დღეს ბა­ზარს მარ­თავს გამ­ყიდ­ვე­ლი. რო­მე­ლი დის­ტრი­ბუ­ტო­რიც იაფ პურს მი­უ­ტანს, იმას მი­ი­ღებს, რათა მეტი მო­გე­ბა დარ­ჩეს და შე­სა­ბა­მი­სად, მომ­ხმა­რე­ბე­ლიც იაფ, ნაკ­ლე­ბად ხა­რის­ხი­ან პურს ყი­დუ­ლობს. ამი­ტო­მაც ხში­რად ის­მის კრი­ტი­კა პუ­რის ვარ­გი­სი­ა­ნო­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით", - დას­ძი­ნა დო­ლი­ძემ.

და­ბო­ლოს, პუ­რის ხა­რისხთან და­კავ­ში­რე­ბით ბოლო წლებ­ში სპე­ცი­ა­ლუ­რი კვლე­ვა არ გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბუ­ლა. ერთ-ერთი უკა­ნას­კნე­ლი რამ­დე­ნი­მე წლის წინ არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­ზა­ცია "21-ე სა­უ­კუ­ნემ" ჩა­ა­ტა­რა. მა­შინ პუ­რის ხა­რის­ხობ­რი­ვი მაჩ­ვე­ნებ­ლე­ბი­სა და უსაფრ­თხო­ე­ბის პა­რა­მეტ­რე­ბის დად­გე­ნის მიზ­ნით, ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ამ რამ­დე­ნი­მე სა­ხე­ო­ბის პური შე­ა­მოწ­მა. აღ­მოჩ­ნდა, რომ შე­მოწ­მე­ბუ­ლი პუ­რის დიდი ნა­წი­ლი არ პა­სუ­ხობ­და ამ სპე­ცი­ა­ლურ მო­თხოვ­ნებს, რაც პურ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში არ­სე­ბობს.

რო­გორც "კავ­ში­რი 21-ე სა­უ­კუ­ნე­ში" აცხა­დე­ბენ, მას შემ­დეგ სი­ტუ­ა­ცია გა­უ­ა­რეს­და: "ჩვენ კვლე­ვა რამ­დე­ნი­მე წლის წინ ჩა­ვა­ტა­რეთ და აღ­მოჩ­ნდა, რომ ქარ­თუ­ლი პუ­რის დიდი ნა­წი­ლი შე­სა­ბა­მის მო­თხოვ­ნებს არ პა­სუ­ხობ­და. მარ­თა­ლია, მას შემ­დეგ კვლე­ვა აღარ ჩაგ­ვი­ტა­რე­ბია, მაგ­რამ, ცხა­დია, რომ ბა­ზარ­ზე რე­ა­ლი­ზე­ბულ პურ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში ბევ­რი რამ შე­იც­ვა­ლა და ძი­რი­თა­დად უა­რე­სო­ბის­კენ".

ელზა წიკ­ლა­უ­რი

გა­ზე­თი "რე­ზო­ნან­სი"

პურის სტანდარტი საქართველოში - გაუგონარი ქაოსი ბაზარზე

პურის სტანდარტი საქართველოში - გაუგონარი ქაოსი ბაზარზე

ბაზარზე სარეალიზაციოდ გამოტანილ პურთან დაკავშირებით კრიტიკა უკვე წლებია ისმის - ზოგი წონას უჩივის, ზოგი კი იმას, რომ პური მალე ფუჭდება, ზოგი უცნაური გემოსია, ხშირად პური ფუნთუშას უფრო ჰგავს, ვიდრე პურს, ამასთან, მალე შრება და თანაც ნამცეცებად იფხვნება. სტანდარტიზაციის სააგენტოში აცხადებენ, რომ პურის ცხობისას ყველა საწარმომ სახელმწიფოს მიერ დადგენილი სტანდარტით უნდა იხელმძღვანელოს. სპეციალისტები კი ამბობენ, რომ გასაყიდად გამოტანილი პურის დაახლოებით 30-40% უხარისხოა და არანაირ სტანდარტს არ შეესაბამება.

ბაზარზე მრავალი სახეობის პური იყიდება. მიუხედავად სიმრავლისა, მისი ამორჩევა დღემდე პრობლემაა. როგორც სპეციალისტები აცხადებენ, საქართველოში, განსაკუთრებით ზაფხულში, ხშირია შემთხვევები, როდესაც ბაზარზე ჯანმრთელობისთვის მავნე პურია.

გარდა დაავადებისა, პრობლემაა პურის წონა. მომხმარებლები ამბობენ, რომ ხშირად პური ვიზუალურად დიდია, თუმცა რეალურად მისი წონა ბევრად ნაკლებია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს. გარდა ამისა, პური ნამცეცებად იფხვნება და ხშირად მეორე დღისით საკვებად მისი მიღება შეუძლებელია.

მოსახლეობის პრეტენზიებს იზიარებს ექსპერტი სასურსათო საკითხებში ეთერ სარჯველაძე. მისი თქმით, ბაზარზე სარეალიზაციოდ გამოტანილი პურის დიდი ნაწილი შესაბამის სტანდარტს არ შეესაბამება.

"პურის ხარისხზე როცა ვსაუბრობთ, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი ცხობის პროცესი. ადრე არსებობდა პურის ცხობის ტექნიკური რეგლამენტი. ეს იყო სახელმწიფოს მიერ დაწესებული, დღეს კი ეს სტანდარტი უკვე აღარ არსებობს.

ბაზარზე რომ უხარისხო პური იყიდება, ეს გამომდინარეობს არა მარტო ცხობის პროცესიდან, არამედ ნედლეულისგან, საფუარისგან თუ როგორ ხდება მისი გაციება და ა.შ. ვფიქრობ, აუცილებელია დაიწყოს შემოწმება, თუ როგორ პირობებში აცხობენ ამა თუ იმ საწარმოში პურს", - განაცხადა სარჯველაძემ.

რაც შეეხება ბაზარზე სარეალიზაციოდ გამოტანილ უხარისხო პროდუქციის რაოდენობას, სარჯველაძე ამბობს, რომ კონკრეტული ციფრის დასახელება ძალიან რთულია. შეიძლება ითქვას, რომ დაახლოებით პურის 30-40% სტანდარტს არ შეესაბამება.

საქართველოში პურის სტანდარტი არსებობს, თუმცა მისი ცხობა კონკრეტული მეწარმის კომერციული "საიდუმლოა" და მასში სახელმწიფო ვერ ჩაერევა.

საქართველოს სტანდარტების და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს სტანდარტების სამსახურის ხელმძღვანელი ავთანდილ ჭიჭინაძე ამბობს, რომ პურის სტანდარტს "პროდუქციის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი" არეგულირებს. შესაბამისად, არსებობს სახელმწიფო სტანდარტი - "პური ხორბლის ფქვილისა", რომლითაც მეწარმემ უნდა იხელმძღვანელოს და საწარმოოს მიერ დაწესებული სტანდარტიც აუცილებლად მასთან შესაბამისობაში უნდა მოდიოდეს.

"საქართველოში სტანდარტიზაცია არის ნებაყოფლობითი, ანუ მეწარმეს შეუძლია აირჩიოს რომელიმე მათგანი და ისე აწარმოოს პური. მან შეიძლება გამოიყენოს რეგიონული სტანდარტი, შეიძლება გამოიყენოს ევროპული ან შიდა სტანდარტი შექმნას, მაგრამ ეს ყველაფერი არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს საქართველოს კანონმდებლობით დაწესებულ სტანდარტს. რამდენად ირღვევა მოთხოვნები, ტექნიკური პირობები, ეს უკვე ჩვენი პრეროგატივა არ არის. იმ სტანდარტით გამომცხვარი პური, რაც სახელმწიფოს აქვს დაწესებული, ნამდვილად კარგი უნდა იყოს.

კანონში პირდაპირ წერია დეკლარირებული სტანდარტი, შესაბამისად, მეწარმემ დოკუმენტაციაში უნდა მიუთითოს, რომ პურს ამ სტანდარტით აცხობს, შემმოწმებელმაც ამ სტანდარტით უნდა შეამოწმოს პროდუქცია. თუ მეწარმე მას არღვევს, ძალიან ცუდია", - განუცხადა "ბიზნეს-რეზონანსს" ჭიჭინაძემ.

რაც შეეხება ცხობის სტანდარტს, ის არის მეწარმის ინტელექტუალური საკუთრება და ამას სახელმწიფო ვერ დააწესებს.

"იმისათვის, რომ პური ხარისხიანი იყოს, საწარმოში სრულყოფილი ტექნოლოგიური პროცესი უნდა მიმდინარეობდეს", - აცხადებს მეპურეთა ასოციაციის ხელმძღვანელი მალხაზ დოლიძე. მისი თქმით, პურის ცომი სათანადოდ უნდა მოიზილოს, დაცული უნდა იყოს სათანადო ტემპერატურული რეჟიმი, მიკრობიოლოგიური პროცესი და სხვა მრავალი...

"საერთო ჯამში, როგორი პური გამოვა ბაზარზე სარეალიზაციოდ, მეწარმის კეთილ ნებაზეა დამოკიდებული. დღეს ბაზარს მართავს გამყიდველი. რომელი დისტრიბუტორიც იაფ პურს მიუტანს, იმას მიიღებს, რათა მეტი მოგება დარჩეს და შესაბამისად, მომხმარებელიც იაფ, ნაკლებად ხარისხიან პურს ყიდულობს. ამიტომაც ხშირად ისმის კრიტიკა პურის ვარგისიანობასთან დაკავშირებით", - დასძინა დოლიძემ.

დაბოლოს, პურის ხარისხთან დაკავშირებით ბოლო წლებში სპეციალური კვლევა არ განხორციელებულა. ერთ-ერთი უკანასკნელი რამდენიმე წლის წინ არასამთავრობო ორგანიზაცია  "21-ე საუკუნემ" ჩაატარა. მაშინ პურის ხარისხობრივი მაჩვენებლებისა და უსაფრთხოების პარამეტრების დადგენის მიზნით, ორგანიზაციამ რამდენიმე სახეობის პური შეამოწმა. აღმოჩნდა, რომ შემოწმებული პურის დიდი ნაწილი არ პასუხობდა ამ სპეციალურ მოთხოვნებს, რაც პურთან მიმართებაში არსებობს.

როგორც "კავშირი 21-ე საუკუნეში" აცხადებენ, მას შემდეგ სიტუაცია გაუარესდა: "ჩვენ კვლევა რამდენიმე წლის წინ ჩავატარეთ და აღმოჩნდა, რომ ქართული პურის დიდი ნაწილი შესაბამის მოთხოვნებს არ პასუხობდა. მართალია, მას შემდეგ კვლევა აღარ ჩაგვიტარებია, მაგრამ, ცხადია, რომ ბაზარზე რეალიზებულ პურთან მიმართებაში ბევრი რამ შეიცვალა და ძირითადად უარესობისკენ".

ელზა წიკლაური

გაზეთი "რეზონანსი"

ქართველი ჟურნალისტის და ამერიკელი დიპლომატის ქორწილი ვაშინგტონში - "ძალიან ბედნიერები ვართ, რომ ვიპოვეთ ერთმანეთი"

უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის ყოფილი კანდიდატი თამთა თოდაძეზე - "რა ბრიჯიტ ბარდო ესა მყავს, რა აბია ასეთი ნეტავ"

ვინ არის შორენა ბეგაშვილის ყოფილი ქმრის მეუღლე, რომელიც უკრაინაში ცნობილი დიზაინერია