პოლიტიკა
კონფლიქტები
სამხედრო

5

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

შაბათი, მთვარის მერვე დღე დაიწყება 10:42-ზე, მთვარე კირჩხიბშია ახალი საქმეების დასაწყებად ნეიტრალური დღეა. დიდ დროსა და ენერგიას ითხოვს ადრე დაწყებული საქმეები. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება სხვა დღისთვის გადადეთ. კარგი დღეა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმეების მოსაგვარებლად. კარგია მივლინების, მოგზაურობის დასაწყებად. ხშირად იმოძრავეთ, გადაადგილეთ ავეჯი, განაახლეთ ინტერიერი. სხვა დღისთვის გადადეთ ქორწინება და ნიშნობა. ამ დღის რთული ორგანო კუჭია. მოერიდეთ კუჭის გადატვირთვას, მოწევას, სმას.
მსოფლიო
სამართალი
საზოგადოება
სპორტი
მეცნიერება
Faceამბები
მოზაიკა
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
თენგიზ კიტოვანი: "2008 წელს მიშას უფრო მეტი ხალხის დაღუპვა უნდოდა, მაგრამ რუსებმა აღარ ქნეს ეგ"
თენგიზ კიტოვანი: "2008 წელს მიშას უფრო მეტი ხალხის დაღუპვა უნდოდა, მაგრამ რუსებმა აღარ ქნეს ეგ"

თავ­დაც­ვის ყო­ფი­ლი მი­ნის­ტრი თენ­გიზ კი­ტო­ვა­ნი, რო­მე­ლიც ბოლო წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში მოს­კოვ­ში ცხოვ­რობ­და, სა­ქარ­თვე­ლო­ში დაბ­რუნ­და და უკვე აქ­ცი­აც გა­მარ­თა დაბა ბორ­ჯომ­ში. მან, ად­გი­ლობ­რი­ვებ­თან ერ­თად, ბორ­ჯო­მის წყლე­ბის ბორ­ჯო­მე­ლე­ბის­თვის დაბ­რუ­ნე­ბა მო­ი­თხო­ვა. მისი თქმით, ის ქარ­თუ­ლი პო­ლი­ტი­კი­დან არ­სად წა­სუ­ლა, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ აქ არ ცხოვ­რობ­და.

- ბა­ტო­ნო თენ­გიზ, სა­ბო­ლო­ოდ დაბ­რუნ­დით სა­ქარ­თვე­ლო­ში?

- ჯერ არა, თუმ­ცა ჩა­მო­ვალ ცოტა ხან­ში ალ­ბათ. სა­ა­კაშ­ვი­ლის ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის დროს არ მიშ­ვებ­დნენ, ერთხელ დიდი თხოვ­ნით შე­მო­მიშ­ვეს, მერე კი პას­პორ­ტი ჩა­მო­მარ­თვეს და აღარ მომ­ცეს ახა­ლი. რო­გორც ვიცი, ჩემი და­პა­ტიმ­რე­ბაც უნ­დო­და მი­შას. დიდი ხა­ნია პო­ლი­ტი­კა­ში ვარ უკვე და ვიცი ვინ რას წარ­მო­ად­გენს. მიშა რომ და­ღუ­პავ­და ამ ქვე­ყა­ნას, თა­ვი­დან­ვე ვამ­ბობ­დი. იმა­საც ვამ­ბობ­დი, რომ ზუ­რაბ ჟვა­ნია მოკ­ლუ­ლი იყო და რომ სა­ა­კაშ­ვილ­მა მოკ­ლა პი­რა­დად. ამა­ში დარ­წმუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, ახლა ეს გა­მო­ძი­ე­ბა­მაც და­ა­დას­ტუ­რა, უბ­რა­ლოდ, არ ამ­ბო­ბენ ჯერ, რო­გორც ჩანს, ამე­რი­კე­ლებს არ აწყობთ ამის გახ­მა­უ­რე­ბა. რაც შე­ე­ხე­ბა "ბორ­ჯომს", ბორ­ჯო­მის წყა­ლი მთლი­ა­ნად გა­ყი­დუ­ლია, ისე ქნეს, რომ მო­ნო­პო­ლის­ტად აქ­ცი­ეს ერთი კომ­პა­ნია, და­ნარ­ჩენ მე­წარ­მე­ებს კი შე­უ­ზღუ­დეს ბორ­ჯო­მის წყლის ჩა­მოს­ხმა, და ტყუ­ი­ლად იღ­ვრე­ბა წყლის 60%, რი­თაც ქვე­ყა­ნაც ზა­რა­ლობს და ბორ­ჯო­მის მო­სახ­ლე­ო­ბაც. ამათ ყვე­ლა­ფე­რი გა­ყი­დეს, მი­წე­ბი, წყლე­ბი, ტყე­ე­ბი. მე რო­გორც ქარ­თვე­ლი კაცი, მო­ვი­თხოვ, რომ და­უბ­რუნ­დეს ეს ყვე­ლა­ფე­რი ქარ­თველ ხალ­ხს.

- ხომ არ აპი­რებთ ჩა­მო­ა­ყა­ლი­ბოთ პო­ლი­ტი­კუ­რი პარ­ტია?

- არა. თუმ­ცა ვაგ­რძე­ლებ პო­ლი­ტი­კურ საქ­მი­ა­ნო­ბას ამ მო­თხოვ­ნით. თა­ვი­დან­ვე ვამ­ბობ­დი, რომ ის პო­ლი­ტი­კა, რა­საც "ნა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი მოძ­რა­ო­ბა" ატა­რებ­და, არ გა­მო­ად­გე­ბო­და სა­ქარ­თვე­ლოს. დღეს ეს ყვე­ლა­ფე­რი უკვე გა­მოჩ­ნდა ნათ­ლად, ქვეყ­ნის 20% და­კარ­გეს, გა­მო­ვი­და მიშა და ხალ­ხს ჩა­ა­გო­ნა, ჩვენ გა­ვი­მარ­ჯებ­თო. ომი სა­მა­ჩაბ­ლო­ში მი­შამ და­ი­წყო, და­ბომ­ბა ცხინ­ვა­ლი და შე­მო­იყ­ვა­ნა რუ­სე­ბი. მა­გას კი­დევ უფრო მეტი ხალ­ხის და­ღუპ­ვა უნ­დო­და, მაგ­რამ რუ­სებ­მა აღარ ქნეს ეგ. არ და­ბომ­ბეს მთლი­ა­ნად გორი და არ გა­ა­ნად­გუ­რეს მშვი­დო­ბი­ა­ნი მო­სახ­ლე­ო­ბა. მა­ინც ქრის­ტი­ა­ნუ­ლი სა­ხელ­მწი­ფოა და თავი შე­ი­კა­ვეს მას­შტა­ბურ და­ბომბვა­ზე, რაც მი­შას უნ­დო­და.

- რთუ­ლი და­სა­ჯე­რე­ბე­ლია თქვე­ნი ნათ­ქვა­მი, რაში სჭირ­დე­ბო­და?

- მახ­სოვს, 1989 წელს 9 აპ­რი­ლის მერე, ზვი­ად გამ­სა­ხურ­დი­ამ უნი­ვერ­სი­ტეტ­თან თქვა, ცოტა მოკ­ვდაო, სა­კუ­თა­რი ყუ­რით გა­ვი­გო­ნე, - ცო­ტაო. რო­გორც ჩანს, რაც მეტი იქ­ნე­ბო­და მსხვერ­პლი, მით მეტი რე­ზო­ნან­სი ექ­ნე­ბო­და მომ­ხდარს სა­ერ­თა­შო­რი­სო ას­პა­რეზ­ზე, მი­შა­საც ეს უნ­დო­და. რუ­სე­თის სახე და­ვა­ნა­ხეთ მსოფ­ლი­ო­სო, - ხომ უხა­რო­დათ.

- ბა­ტო­ნო თენ­გიზ, ქვეყ­ნის ტე­რი­ტო­რი­უ­ლი მთლი­ა­ნო­ბა საფრ­თხის ქვეშ სწო­რედ ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა­ში თქვე­ნი ყოფ­ნი­სას დად­გა. ექ­სპრე­ზი­დენ­ტმა ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძემ არა­ერ­თხელ თქვა, აფხა­ზე­თის ომი კი­ტო­ვა­ნის კი­სერ­ზე­აო…

- და­ბერ­და და გა­მო­ჩერ­ჩეტ­და, ზუს­ტად ასე და­წე­რეთ, ჩვენ აფხა­ზეთ­ში შე­ვე­დით სარ­კი­ნიგ­ზო ხა­ზის და­სა­ცა­ვად, გა­მუდ­მე­ბით იძარ­ცვე­ბო­და მა­ტა­რებ­ლე­ბი, ძი­რი­თა­დად სომ­ხე­თი­სა და აზერ­ბა­ი­ჯა­ნის­თვის გან­კუთ­ვნი­ლი ტვირ­თით, თით­ქმის 13 მი­ლი­არ­დის ვალი და­ე­დო სა­ქარ­თვე­ლოს, მაგ­რამ ახლა რომ ვფიქ­რობ, ესეც მი­ზან­მი­მარ­თუ­ლად ხდე­ბო­და ალ­ბათ. იმ თათ­ბირს, რო­მელ­ზეც გე­ნე­რა­ლუ­რი შტა­ბის იმ­ჟა­მინ­დელ­მა უფ­როს­მა ავთო ცქი­ტიშ­ვილ­მა აფხა­ზეთ­ში შეს­ვლის გეგ­მა წარ­მო­ად­გი­ნა, შე­ვარ­დნა­ძე უძღვე­ბო­და. სა­ერ­თოდ, ის ომი შე­ვარ­დნა­ძემ და­ი­წყო და მე მაბ­რა­ლებს. ჩვენ ომი არ გვინ­დო­და, მაგ­რამ შე­ვარ­დნა­ძის და­ვა­ლე­ბით გაგ­ვიხ­სნეს ცე­ცხლი ოჩამ­ჩი­რე­ში, რად­გან მა­გას აქ ნა­ტოს ჯა­რე­ბის შე­მოყ­ვა­ნა უნ­დო­და. ფიქ­რობ­და, რომ აქ თუ სი­ტუ­ა­ცია და­ი­ძა­ბე­ბო­და, ამე­რი­კე­ლე­ბი შე­მო­ვი­დოდ­ნენ.

- კარ­გით რა, ბა­ტო­ნო თენ­გიზ, მა­შინ ნა­ტო­ზე ვინ ლა­პა­რა­კობ­და სა­ერ­თოდ?

- რო­გორ არა, 1992 წლის 3 სექ­ტემ­ბერს აფხა­ზებ­თან ცე­ცხლის შე­წყვე­ტა­ზე პირ­ვე­ლი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა გა­ვა­ფორ­მეთ და ომი გა­ვა­ჩე­რეთ, შე­ვარ­დნა­ძეც მე­ო­რე დღეს­ვე ამე­რი­კა­ში გაფ­რინ­და და იქ სპეც­სამ­სა­ხუ­რე­ბის წარ­მო­მად­გენ­ლებს შეხ­ვდა. რო­გორც ვიცი, შე­პირ­დნენ, რომ ამე­რი­კა შე­მო­ვი­დო­და, რო­გორც მაშ­ვე­ლი ძალა და დად­გე­ბო­და აფხა­ზეთ­ში. მერე იქი­დან მოს­კოვ­ში ჩა­ვი­და, ორი დღე ელო­და და არ შეხ­ვდა ელ­ცი­ნი. ამის ფონ­ზე, ელ­ცი­ნი ადგა და გან­ჯის 345-ე დი­ვი­ა­ზია შე­მო­იყ­ვა­ნა და დაგ­ვის­ვა გუ­და­უ­თა­ში. აი, ამის მერე ჩვენ დავ­კარ­გეთ გაგ­რა და უკვე მა­ლე­ვე აფხა­ზე­თის დიდი ნა­წი­ლი. შე­ვარ­დნა­ძე ორ­მაგ თა­მაშს თა­მა­შობ­და, რა­მაც დაგ­ვა­კარ­გვი­ნა აფხა­ზე­თი. ეგ არის ამე­რი­კის აგენ­ტი, ისე­ვე რო­გორც მიშა სა­ა­კაშ­ვი­ლი.

- ამას თუ ხე­დავ­დით, რა­ტომ გა­ყე­ვით შევ­რდა­ნა­ძეს?

- არ ვი­ცო­დი მა­შინ, მერე გა­ვი­გე, რომ თურ­მე გა­რი­გე­ბუ­ლი იყო. მე რა, გიჟი ვი­ყა­ვი, რომ შე­მეკ­რი­ბა ხალ­ხი და თვით­ნე­ბუ­რად და­მე­წყო ომი?

- ბევ­რი მი­იჩ­ნევს, რომ ეს ყვე­ლა­ფე­რი რუ­სე­თის­გან იყო პრო­ვო­ცი­რე­ბუ­ლი…

- რუ­სე­თი ხმას არ ამო­ი­ღებ­და, თუ არ და­ვი­წყებ­დით ამე­რი­კის­კენ გა­ქაჩ­ვას, ხომ ხე­დავთ, ჩვენ­თვის ნატო გა­და­იქ­ცა კა­ტოდ. ნა­ტო­ში ჩვენ არა­ვინ მიგ­ვი­ღებ­და, მაგ­რამ დაბრმავ­დნენ ქარ­თვე­ლე­ბი და და­ი­ჯე­რეს ეს ტყუ­ი­ლი. ნა­ტო­ში ჩვენ ვერ შე­ვალთ, რუ­სეთ­მა ძა­ლი­ან ჭკვი­ა­ნუ­რი რამ გა­ა­კე­თა, ამე­რი­კას სა­ჰა­ე­რო გზა გა­უხ­სნა ავ­ღა­ნე­თის­კენ, სწო­რედ იმის ფა­სად, რომ ჩვენ ნა­ტო­ში არ შეგ­ვიყ­ვა­ნონ.

- თბი­ლი­სის ომზე რას იტყვით, ამ გა­და­სა­ხე­დი­დან ხომ არ ნა­ნობთ მას­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბას?

- თბი­ლი­სის ომი და­ი­წყო გამ­სა­ხურ­დი­ამ. თენ­გი­ზა სი­გუა რომ მი­ტინგს ატა­რებ­და, იმ მი­ტინგს ეს­რო­ლა გამ­სა­ხურ­დი­ას ხალ­ხმა. თქვენ არ გახ­სოვთ ალ­ბათ, მაგ­რამ გა­მოს­ვლე­ბი იყო, ხალ­ხი ითხოვ­და გამ­სა­ხურ­დი­ას წას­ვლას ხე­ლი­სუფ­ლე­ბი­დან. მე, კაცო, ზღვა­ზე ვი­ყა­ვი, იქე­დან არ ჩა­მოვ­დი­ო­დი. ომი და­ი­წყო 22 დე­კემ­ბერს, მე ჩა­მო­ვე­დი ზღვი­დან 24-ში. ისე, გამ­სა­ხურ­დი­ამ კი არა, მა­ნა­ნა არჩვა­ძემ და მის­მა დამ, ლე­ლემ და­ი­წყეს ის ომი. გამ­სა­ხურ­დი­ამ არც იცო­და, მგო­ნი, როცა ლელე შე­ვარ­და ში­ნა­გა­ნი ჯა­რის წარ­მო­მად­გენ­ლებ­თან და უყ­ვი­რო­და, რა­ღას ელით, ეს­რო­ლე­თო. მა­შინ დაჭ­რეს რო­მან გვენ­ცა­ძე და რამ­დე­ნი­მე ჟურ­ნა­ლის­ტი. სრო­ლა და­ი­წყო მთავ­რო­ბის სახ­ლი­დან

- თქვენ თუ თბი­ლი­სის ზღვა­ზე იყა­ვით, აბა, ვინ ომობ­და?

- ხალ­ხს რომ ეს­რო­ლეს, ჩა­ვერ­თეთ მერე ჩვენც. მე სულ ვამ­ბობ­დი, ვინც ომს და­ი­წყებს, ის წა­ა­გებს-მეთ­ქი, არ შე­იძ­ლე­ბო­და ომის და­წყე­ბა. არა­ერ­თხელ ვცა­დეთ მოლ­პა­რა­კე­ბა, მაგ­რამ გამ­სა­ხურ­დია იძახ­და, მე მთე­ლი სა­ქარ­თვე­ლო მი­ჭერს მხარს და ვერ და­მა­მარ­ცხებ­თო. ჩა­უ­შეს­კუს მა­გას ეძახ­დნენ, მე კი არა. გან­ხე­თი­ლე­ბა ჩემ­სა და გამ­სა­ხურ­დი­ას შო­რი­საც მისი მი­ზე­ზით მოხ­და, რო­დე­საც შე­ში­ნე­ბულ­მა ხელი მო­ა­წე­რა ეროვ­ნუ­ლი გვარ­დი­ის დაშ­ლას. მე ჯარი არ დავ­შა­ლე, იმ­დე­ნი სის­ხლი და გული მქონ­და ჩა­დე­ბუ­ლი და ამ კაც­მა ერთი ხე­ლის მო­წე­რით გა­ა­უქ­მა სა­ქარ­თვე­ლოს სიძ­ლი­ე­რე, ამი­ერ­კავ­კა­სი­ა­ში ეგე­თი ჯარი არა­ვის ყავ­და.

- თქვენ ხში­რად მო­გიხ­სნე­ბენ რუ­სე­თის კა­ცად. ამ­ბო­ბენ, რომ სწო­რედ რუ­სე­თის კარ­ნა­ხით გა­მოხ­ვე­დით გამ­სა­ხურ­დის წი­ნა­აღ­მდეგ. რა კავ­ში­რი გქონ­დათ რუ­სეთ­თან?

- მე რუ­სებ­თან მქონ­და სამ­ხედ­რო კავ­ში­რი, რო­გორც თავ­და­ცის მი­ნისტრს, ისი­ნი მაძ­ლევ­დნენ ია­რაღს, აბა, მე ამე­რი­კელბ­თან არა­ფე­რი მა­კავ­ში­რებ­და. რუ­სებ­მა შე­ა­ი­ა­რა­ღეს ქარ­თუ­ლი ჯარი. თვითმფრი­ნა­ვე­ბი მომ­ცეს, ვეტმფრე­ნე­ბი, მა­ნე­თი არ გა­და­უხ­დია სა­ქარ­თვე­ლოს ამა­ში. ეს იყო ყვე­ლა­ფე­რი ნა­ჩუ­ქა­რი.

- რა­ტომ გა­ი­ა­რა­ღებ­დათ რუ­სე­თი?

- რუ­სეთს იმე­დი ჰქონ­და რომ პარტნი­ო­რე­ბი ვიქ­ნე­ბო­დით და მის გვერ­დით იდ­გე­ბო­და ქარ­თუ­ლი ჯარი და ეს რომ ასე ყო­ფი­ლი­ყო, აფხა­ზე­თიც ჩვე­ნი იქ­ნე­ბო­და და ცხინ­ვა­ლიც. 600 000 ათა­სი მცხოვ­რე­ბით ჩა­ი­ბა­რა რუ­სეთ­მა სა­ქარ­თვე­ლო და სამ მი­ლი­ონ­ნა­ხე­ვა­რი გა­ხა­და. ერეკ­ლე რა, უჭ­კუო კაცი იყო? ერეკ­ლემ გა­და­არ­ჩი­ნა სა­ქა­რათ­ვე­ლო გა­მუ­სულ­მა­ნე­ბას. ჩვე­ნა ვართ ქრის­ტი­ა­ნე­ბი, ჩვე­ნი პატ­რი­არ­ქი რუ­სეთ­შია, აბა, რა­ტომ არის რუ­სეთ­ში? იმი­ტომ, რომ ეს არის ქრის­ტი­ა­ნუ­ლი ქვე­ყა­ნა, ჩვენ ერთი ღმერ­თი გვწამს.

იხი­ლეთ ინ­ტერ­ვი­უს სრუ­ლი ვერ­სია

თენგიზ კიტოვანი: "2008 წელს მიშას უფრო მეტი ხალხის დაღუპვა უნდოდა, მაგრამ რუსებმა აღარ ქნეს ეგ"

თენგიზ კიტოვანი: "2008 წელს მიშას უფრო მეტი ხალხის დაღუპვა უნდოდა, მაგრამ რუსებმა აღარ ქნეს ეგ"

თავდაცვის ყოფილი მინისტრი თენგიზ კიტოვანი, რომელიც ბოლო წლების განმავლობაში მოსკოვში ცხოვრობდა, საქართველოში დაბრუნდა და უკვე აქციაც გამართა დაბა ბორჯომში. მან, ადგილობრივებთან ერთად, ბორჯომის წყლების ბორჯომელებისთვის დაბრუნება მოითხოვა. მისი თქმით, ის ქართული პოლიტიკიდან არსად წასულა, მიუხედავად იმისა, რომ აქ არ ცხოვრობდა.

- ბატონო თენგიზ, საბოლოოდ დაბრუნდით საქართველოში?

- ჯერ არა, თუმცა ჩამოვალ ცოტა ხანში ალბათ. სააკაშვილის ხელისუფლების დროს არ მიშვებდნენ, ერთხელ დიდი თხოვნით შემომიშვეს, მერე კი პასპორტი ჩამომართვეს და აღარ მომცეს ახალი. როგორც ვიცი, ჩემი დაპატიმრებაც უნდოდა მიშას. დიდი ხანია პოლიტიკაში ვარ უკვე და ვიცი ვინ რას წარმოადგენს. მიშა რომ დაღუპავდა ამ ქვეყანას, თავიდანვე ვამბობდი. იმასაც ვამბობდი, რომ ზურაბ ჟვანია მოკლული იყო და რომ სააკაშვილმა მოკლა პირადად. ამაში დარწმუნებული ვარ, ახლა ეს გამოძიებამაც დაადასტურა, უბრალოდ, არ ამბობენ ჯერ, როგორც ჩანს, ამერიკელებს არ აწყობთ ამის გახმაურება. რაც შეეხება "ბორჯომს", ბორჯომის წყალი მთლიანად გაყიდულია, ისე ქნეს, რომ მონოპოლისტად აქციეს ერთი კომპანია, დანარჩენ მეწარმეებს კი შეუზღუდეს ბორჯომის წყლის ჩამოსხმა, და ტყუილად იღვრება წყლის 60%, რითაც ქვეყანაც ზარალობს და ბორჯომის მოსახლეობაც. ამათ ყველაფერი გაყიდეს, მიწები, წყლები, ტყეები. მე როგორც ქართველი კაცი, მოვითხოვ, რომ დაუბრუნდეს ეს ყველაფერი ქართველ ხალხს.

- ხომ არ აპირებთ ჩამოაყალიბოთ პოლიტიკური პარტია?

- არა. თუმცა ვაგრძელებ პოლიტიკურ საქმიანობას ამ მოთხოვნით. თავიდანვე ვამბობდი, რომ ის პოლიტიკა, რასაც "ნაციონალური მოძრაობა" ატარებდა, არ გამოადგებოდა საქართველოს. დღეს ეს ყველაფერი უკვე გამოჩნდა ნათლად, ქვეყნის 20% დაკარგეს, გამოვიდა მიშა და ხალხს ჩააგონა, ჩვენ გავიმარჯებთო. ომი სამაჩაბლოში მიშამ დაიწყო, დაბომბა ცხინვალი და შემოიყვანა რუსები. მაგას კიდევ უფრო მეტი ხალხის დაღუპვა უნდოდა, მაგრამ რუსებმა აღარ ქნეს ეგ. არ დაბომბეს მთლიანად გორი და არ გაანადგურეს მშვიდობიანი მოსახლეობა. მაინც ქრისტიანული სახელმწიფოა და თავი შეიკავეს მასშტაბურ დაბომბვაზე, რაც მიშას უნდოდა.

- რთული დასაჯერებელია თქვენი ნათქვამი, რაში სჭირდებოდა?

- მახსოვს, 1989 წელს 9 აპრილის მერე, ზვიად გამსახურდიამ უნივერსიტეტთან თქვა, ცოტა მოკვდაო, საკუთარი ყურით გავიგონე, - ცოტაო. როგორც ჩანს, რაც მეტი იქნებოდა მსხვერპლი, მით მეტი რეზონანსი ექნებოდა მომხდარს საერთაშორისო ასპარეზზე, მიშასაც ეს უნდოდა. რუსეთის სახე დავანახეთ მსოფლიოსო, - ხომ უხაროდათ.

- ბატონო თენგიზ, ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობა საფრთხის ქვეშ სწორედ ხელისუფლებაში თქვენი ყოფნისას დადგა. ექსპრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ არაერთხელ თქვა, აფხაზეთის ომი კიტოვანის კისერზეაო…

- დაბერდა და გამოჩერჩეტდა, ზუსტად ასე დაწერეთ, ჩვენ აფხაზეთში შევედით სარკინიგზო ხაზის დასაცავად, გამუდმებით იძარცვებოდა მატარებლები, ძირითადად სომხეთისა და აზერბაიჯანისთვის განკუთვნილი ტვირთით, თითქმის 13 მილიარდის ვალი დაედო საქართველოს, მაგრამ ახლა რომ ვფიქრობ, ესეც მიზანმიმართულად ხდებოდა ალბათ. იმ თათბირს, რომელზეც გენერალური შტაბის იმჟამინდელმა უფროსმა ავთო ცქიტიშვილმა აფხაზეთში შესვლის გეგმა წარმოადგინა, შევარდნაძე უძღვებოდა. საერთოდ, ის ომი შევარდნაძემ დაიწყო და მე მაბრალებს. ჩვენ ომი არ გვინდოდა, მაგრამ შევარდნაძის დავალებით გაგვიხსნეს ცეცხლი ოჩამჩირეში, რადგან მაგას აქ ნატოს ჯარების შემოყვანა უნდოდა. ფიქრობდა, რომ აქ თუ სიტუაცია დაიძაბებოდა, ამერიკელები შემოვიდოდნენ.

- კარგით რა, ბატონო თენგიზ, მაშინ ნატოზე ვინ ლაპარაკობდა საერთოდ?

- როგორ არა, 1992 წლის 3 სექტემბერს აფხაზებთან ცეცხლის შეწყვეტაზე პირველი ხელშეკრულება გავაფორმეთ და ომი გავაჩერეთ, შევარდნაძეც მეორე დღესვე ამერიკაში გაფრინდა და იქ სპეცსამსახურების წარმომადგენლებს შეხვდა. როგორც ვიცი, შეპირდნენ, რომ ამერიკა შემოვიდოდა, როგორც მაშველი ძალა და დადგებოდა აფხაზეთში. მერე იქიდან მოსკოვში ჩავიდა, ორი დღე ელოდა და არ შეხვდა ელცინი. ამის ფონზე, ელცინი ადგა და განჯის 345-ე დივიაზია შემოიყვანა და დაგვისვა გუდაუთაში. აი, ამის მერე ჩვენ დავკარგეთ გაგრა და უკვე მალევე აფხაზეთის დიდი ნაწილი. შევარდნაძე ორმაგ თამაშს თამაშობდა, რამაც დაგვაკარგვინა აფხაზეთი. ეგ არის ამერიკის აგენტი, ისევე როგორც მიშა სააკაშვილი.

- ამას თუ ხედავდით, რატომ გაყევით შევრდანაძეს?

- არ ვიცოდი მაშინ, მერე გავიგე, რომ თურმე გარიგებული იყო. მე რა, გიჟი ვიყავი, რომ შემეკრიბა ხალხი და თვითნებურად დამეწყო ომი?

- ბევრი მიიჩნევს, რომ ეს ყველაფერი რუსეთისგან იყო პროვოცირებული…

- რუსეთი ხმას არ ამოიღებდა, თუ არ დავიწყებდით ამერიკისკენ გაქაჩვას, ხომ ხედავთ, ჩვენთვის ნატო გადაიქცა კატოდ. ნატოში ჩვენ არავინ მიგვიღებდა, მაგრამ დაბრმავდნენ ქართველები და დაიჯერეს ეს ტყუილი. ნატოში ჩვენ ვერ შევალთ, რუსეთმა ძალიან ჭკვიანური რამ გააკეთა, ამერიკას საჰაერო გზა გაუხსნა ავღანეთისკენ, სწორედ იმის ფასად, რომ ჩვენ ნატოში არ შეგვიყვანონ.

- თბილისის ომზე რას იტყვით, ამ გადასახედიდან ხომ არ ნანობთ მასში მონაწილეობას?

- თბილისის ომი დაიწყო გამსახურდიამ. თენგიზა სიგუა რომ მიტინგს ატარებდა, იმ მიტინგს ესროლა გამსახურდიას ხალხმა. თქვენ არ გახსოვთ ალბათ, მაგრამ გამოსვლები იყო, ხალხი ითხოვდა გამსახურდიას წასვლას ხელისუფლებიდან. მე, კაცო, ზღვაზე ვიყავი, იქედან არ ჩამოვდიოდი. ომი დაიწყო 22 დეკემბერს, მე ჩამოვედი ზღვიდან 24-ში. ისე, გამსახურდიამ კი არა, მანანა არჩვაძემ და მისმა დამ, ლელემ დაიწყეს ის ომი. გამსახურდიამ არც იცოდა, მგონი, როცა ლელე შევარდა შინაგანი ჯარის წარმომადგენლებთან და უყვიროდა, რაღას ელით, ესროლეთო. მაშინ დაჭრეს რომან გვენცაძე და რამდენიმე ჟურნალისტი. სროლა დაიწყო მთავრობის სახლიდან

- თქვენ თუ თბილისის ზღვაზე იყავით, აბა, ვინ ომობდა?

- ხალხს რომ ესროლეს, ჩავერთეთ მერე ჩვენც. მე სულ ვამბობდი, ვინც ომს დაიწყებს, ის წააგებს-მეთქი, არ შეიძლებოდა ომის დაწყება. არაერთხელ ვცადეთ მოლპარაკება, მაგრამ გამსახურდია იძახდა, მე მთელი საქართველო მიჭერს მხარს და ვერ დამამარცხებთო. ჩაუშესკუს მაგას ეძახდნენ, მე კი არა. განხეთილება ჩემსა და გამსახურდიას შორისაც მისი მიზეზით მოხდა, როდესაც შეშინებულმა ხელი მოაწერა ეროვნული გვარდიის დაშლას. მე ჯარი არ დავშალე, იმდენი სისხლი და გული მქონდა ჩადებული და ამ კაცმა ერთი ხელის მოწერით გააუქმა საქართველოს სიძლიერე, ამიერკავკასიაში ეგეთი ჯარი არავის ყავდა.

- თქვენ ხშირად მოგიხსნებენ რუსეთის კაცად. ამბობენ, რომ სწორედ რუსეთის კარნახით გამოხვედით გამსახურდის წინააღმდეგ. რა კავშირი გქონდათ რუსეთთან?

- მე რუსებთან მქონდა სამხედრო კავშირი, როგორც თავდაცის მინისტრს, ისინი მაძლევდნენ იარაღს, აბა, მე ამერიკელბთან არაფერი მაკავშირებდა. რუსებმა შეაიარაღეს ქართული ჯარი. თვითმფრინავები მომცეს, ვეტმფრენები, მანეთი არ გადაუხდია საქართველოს ამაში. ეს იყო ყველაფერი ნაჩუქარი.

- რატომ გაიარაღებდათ რუსეთი?

- რუსეთს იმედი ჰქონდა რომ პარტნიორები ვიქნებოდით და მის გვერდით იდგებოდა ქართული ჯარი და ეს რომ ასე ყოფილიყო, აფხაზეთიც ჩვენი იქნებოდა და ცხინვალიც. 600 000 ათასი მცხოვრებით ჩაიბარა რუსეთმა საქართველო და სამ მილიონნახევარი გახადა. ერეკლე რა, უჭკუო კაცი იყო? ერეკლემ გადაარჩინა საქარათველო გამუსულმანებას. ჩვენა ვართ ქრისტიანები, ჩვენი პატრიარქი რუსეთშია, აბა, რატომ არის რუსეთში? იმიტომ, რომ ეს არის ქრისტიანული ქვეყანა, ჩვენ ერთი ღმერთი გვწამს.

იხილეთ ინტერვიუს სრული ვერსია

LIVE: გია ხუხაშვილი "ნიუსრუმიდან"

"ანტიგმირი უნდა დამალო" -  გია ხუხაშვილი  პარლამენტიდან ვანო ზარდიაშვილის წასვლაზე

უკრაინის პროკურატურამ მიხეილ სააკაშვილის მიმართვაზე საქმე აღძრა