პოლიტიკა
მსოფლიო
საზოგადოება

5

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

შაბათი, მთვარის მერვე დღე დაიწყება 10:42-ზე, მთვარე კირჩხიბშია ახალი საქმეების დასაწყებად ნეიტრალური დღეა. დიდ დროსა და ენერგიას ითხოვს ადრე დაწყებული საქმეები. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება სხვა დღისთვის გადადეთ. კარგი დღეა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმეების მოსაგვარებლად. კარგია მივლინების, მოგზაურობის დასაწყებად. ხშირად იმოძრავეთ, გადაადგილეთ ავეჯი, განაახლეთ ინტერიერი. სხვა დღისთვის გადადეთ ქორწინება და ნიშნობა. ამ დღის რთული ორგანო კუჭია. მოერიდეთ კუჭის გადატვირთვას, მოწევას, სმას.
მოზაიკა
სამხედრო
სპორტი
კონფლიქტები
მეცნიერება
Faceამბები
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
"დამინახავს 2 წლის ბავშვი, ზრდასრული ადამიანის თავით, სახეზე წვერით" - რას ჰყვება გენეტიკოსი, რომელიც ჩერნობილის კატასტროფის შემდეგ ორსულებს კურნავდა
"დამინახავს 2 წლის ბავშვი, ზრდასრული ადამიანის თავით, სახეზე წვერით" - რას ჰყვება გენეტიკოსი, რომელიც ჩერნობილის კატასტროფის შემდეგ ორსულებს კურნავდა

ზუს­ტად 33 წლის წინ, 1986 წლის 26 აპ­რილს უკ­რა­ი­ნა­ში ატო­მუ­რი ელექტრო­სად­გუ­რი აფეთ­ქდა. ის შე­ფა­სე­ბუ­ლია, რო­გორც უდი­დე­სი ავა­რია ატო­მუ­რი ენერ­გე­ტი­კის ის­ტო­რი­ა­ში, რო­გორც და­ღუ­პულ­თა და მის­გან და­შა­ვე­ბულ ადა­მი­ან­თა რა­ო­დე­ნო­ბით, ისე ეკო­ლო­გი­უ­რი და­ბინ­ძუ­რე­ბი­თა და ეკო­ნო­მი­კუ­რი ზი­ა­ნით. ჩერ­ნო­ბი­ლის ავა­რი­ის რე­ა­ლუ­რი შე­დე­გე­ბი სსრკ-მა გა­ა­სა­ი­დუმ­ლო­ვა, ამი­ტომ დღემ­დე მას­ზე სრუ­ლი და ზუს­ტი ინ­ფორ­მა­ცია არ არ­სე­ბობს. რაც ყვე­ლა­ზე ცუ­დია, დან­გრე­უ­ლი რე­აქ­ტო­რი­დან რა­დი­ო­აქ­ტი­უ­რი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის ამოფრქვე­ვა კვი­რე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში გრძელ­დე­ბო­და და მისი შე­ჩე­რე­ბა მხო­ლოდ ერთი თვის შემ­დეგ შეძ­ლეს.

ავა­რი­ის შე­დე­გად გა­ჩე­ნილ­მა რა­დი­ო­აქ­ტი­ურ­მა ღრუ­ბელ­მა არა­ერ­თი ქვე­ყა­ნა და­ა­ბინ­ძუ­რა: გა­და­ი­ა­რა სსრკ-ის ევ­რო­პუ­ლი ნა­წი­ლი, აღ­მო­სავ­ლე­თი ევ­რო­პა, სკან­დი­ნა­ვია,დიდი ბრი­ტა­ნე­თი და აშშ-ს აღ­მო­სავ­ლე­თი ნა­წი­ლი. რა­დი­ო­აქ­ტი­უ­რი ნა­ლე­ქის 60% და­ი­ლე­ქა ბე­ლო­რუ­სი­ის ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე.

და­ბინ­ძუ­რე­ბუ­ლი ზო­ნი­დან ევა­კუ­ი­რე­ბუ­ლი იყო და­ახ­ლო­ე­ბით 200 000 ადა­მი­ა­ნი, სა­სოფ­ლო სა­მე­ურ­ნეო ბრუნ­ვი­დან 5 000 000 ჰექ­ტა­რი მიწა ამო­ი­ღეს, ატო­მუ­რი ელექტრო­სად­გუ­რის გარ­შე­მო შე­იქ­მნა 30 კი­ლო­მე­რი­ა­ნი "გა­ნად­გუ­რე­ბის ზონა", გა­ნად­გურ­და და და­ი­მარ­ხა ასო­ბით პა­ტა­რა და­სახ­ლე­ბუ­ლი პუნ­ქტი. ტრა­გე­დი­ის მსხვერ­პლად ით­ვლე­ბი­ან არა მარ­ტო ის მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი, რომ­ლე­ბიც ავა­რი­ის დროს და­ი­ღუპ­ნენ, არა­მედ ახ­ლომ­დე­ბა­რე ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე მა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბიც, რომ­ლებ­მაც ავა­რი­ის შე­დე­გე­ბი სა­კუ­თარ ჯან­მრთე­ლო­ბა­ზე იწ­ვნი­ეს. ამ გათ­ვლე­ბით, ჩერ­ნო­ბი­ლის კა­ტას­ტრო­ფა, და­ღუ­პულ­თა რა­ო­დე­ნო­ბით შე­სამ­ჩნე­ვად აღე­მა­ტე­ბა ჰი­რო­სი­მი­სა და ნა­გა­სა­კის ატა­მუ­რი და­ბომბვი­სას და­ღუ­პულ­თა რა­ო­დე­ნო­ბას. რა­დი­ო­აქ­ტი­უ­რი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის გა­მოფ­რექ­ვე­ვამ სა­ბე­დის­წე­რო შე­დე­გე­ბი მო­უ­ტა­ნა ადა­მი­ა­ნის ჯან­მრთე­ლო­ბას და მო­მავლ თა­ო­ბას, ფიქ­სირ­დე­ბო­და და ახ­ლაც ფიქ­სირ­დე­ბა თა­ნა­ყო­ლი­ლი გე­ნე­ტი­კუ­რი პა­თო­ლო­გი­ე­ბის უამ­რა­ვი ფაქ­ტი.

სა­ქარ­თვე­ლო­ში ცნო­ბილ­მა ექიმ­მა, რა­დი­ო­ლოგ­მა გენ­რი­ე­ტა გა­გო­ში­ძემ ამ ტრა­გე­დი­ი­დან 14 წლის შემ­დეგ ხარ­კო­ვის კლი­ნი­კუ­რი გე­ნე­ტი­კი­სა და პე­რი­ნა­ტა­ლუ­რი და­იგ­ნოს­ტი­კის ცენ­ტრში იმუ­შა­ვა, ანუ იქ, სა­დაც პა­თო­ლო­გე­ბის მქო­ნე ორ­სუ­ლე­ბის დი­აგ­ნოს­ტი­რე­ბა ხდე­ბო­და. მისი თქმით, რა­დი­ა­ცი­ის­გან და­ზა­რა­ლე­ბულ ქვეყ­ნებს შო­რის სა­ქარ­თვე­ლო­ცაა. იმ დროს წვი­მის სა­ხით მო­ტა­ნი­ლი და ჩვენს მი­წა­ზე და­ლე­ქი­ლი სა­ში­ში ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი 400 წლამ­დე ინარ­ჩუ­ნებს მოქ­მე­დე­ბას. ქალ­ბა­ტონ­მა გენ­რი­ე­ტამ თა­ვი­სი გა­მოც­დი­ლე­ბი­დან ბევ­რი სა­ინ­ტე­რე­სო რამ გვი­ამ­ბო.

- უდი­დე­სი ან­თრო­პო­გე­ნუ­ლი კა­ტას­ტრო­ფის - ჩერ­ნო­ბი­ლის ატო­მუ­რი ელექტრო­სად­გუ­რის აფეთ­ქებ­რის შე­დე­გად რა­დი­ო­აქ­ტი­უ­რი სად­გუ­რი­დან გა­მო­იფ­რქვა სი­ცო­ცხლის­თვის სა­ში­ში ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი, მათ შო­რის ცე­ზი­უ­მი, სტრონ­ცი­უ­მი, პლუ­ტო­ნი­უ­მი, ამერ­ცი­უ­მი. ცე­ზი­უ­მის და სტრონ­ცი­უ­მის დაშ­ლის პე­რი­ო­დი არის 100 წე­ლი­წა­დი, და­ნარ­ჩე­ნის 400 და მეტი წელი, ამი­ტომ ამ ყვე­ლაფ­რის აქ­ტუ­ა­ლო­ბა დღე­საც არ არის და­კარ­გუ­ლი, უკ­რა­ი­ნა დღემ­დე იმ­კის ამ აფეთ­ქე­ბის შე­დე­გებს. მარ­თა­ლია, ეს ტრა­გე­დია მოხ­და უკ­რა­ი­ნა­ში, მაგ­რამ და­ზა­რალ­და რუ­სე­თი და ბე­ლო­რუ­სია, მე­ო­თხე ად­გილ­ზე კი ამ მხრივ ჩვე­ნი ქვე­ყა­ნა დგას. იმ პე­რი­ოდ­ში სა­ქარ­თვე­ლო­ში წვი­მე­ბი იყო, კოლ­ხე­თის დაბ­ლობ­ზე ზე­მო­ჩა­მოთ­ვლი­ლი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბით და­ბინ­ძუ­რე­ბუ­ლი ღრუ­ბე­ლი ჩა­მო­ი­ცა­ლა. ასე რომ, სა­ქარ­თვე­ლო­მაც გარ­კვე­ულ­წი­ლად გა­ნი­ცა­და ამ კა­ტარ­სტორ­ფის შე­დე­გე­ბი.

- შე­იძ­ლე­ბა ვთქვათ, რომ ჩვენც ვიმ­კით ჩერ­ნო­ბი­ლის ტრა­გე­დი­ის შე­დე­გებს?

- რა­დი­ო­აქ­ტი­უ­რი ნივ­თე­რე­ბე­ბით და­ბინ­ძუ­რე­ბის გარ­კვე­უ­ლი წილი ჩვენ­ზეც მო­დის, მაგ­რამ რა­ო­დე­ნობ­რი­ვად ბევ­რია თუ ცოტა გან­ვი­თა­რე­ბის თან­და­ყო­ლი­ლი მან­კე­ბი სა­ქარ­თვე­ლო­ში, ამ მაჩ­ვე­ნე­ბელს მხო­ლოდ ჩემი სტა­ტის­ტი­კით ვერ გან­ვსა­ზღვრათ. გა­მოც­დი­ლე­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, სა­ქარ­თვე­ლოს მას­შტა­ბით სწო­რედ ჩემ­თან იყ­რის თავს მან­კე­ბის უმ­რავ­ლე­სო­ბა. ამი­ტომ მე ბევ­რი შემ­თხვე­ვა მქო­ნია, მაგ­რამ სხვამ შე­იძ­ლე­ბა თქვას, რომ მას­თან არც ერთი პა­ცი­ენ­ტი არ ყო­ფი­ლა პა­თო­ლო­გი­ით. ხმა­მა­ღალ გა­ნა­ცხად­ში ნუ ჩა­მით­ვლით, მაგ­რამ ჩემი გა­მოც­დი­ლე­ბის გამო უფრო ჩემ­თან მო­დი­ან ასე­თი პრობ­ლე­მის მქო­ნე პა­ცი­ენ­ტე­ბი, სა­ქარ­თვე­ლოა და ინ­ფორ­მა­ცია მარ­ტი­ვად ვრცელ­დე­ბა, ამი­ტო­მაც ჩე­მით გა­სა­ზღვრა ძნე­ლია, მე ვი­ტყვი, რომ ბევ­რია მსგავ­სი შემ­თხვე­ვა, მაგ­რამ სხვა იტყვის, რომ იშ­ვი­ა­თია.

- ჩერ­ნო­ბი­ლის კა­ტას­ტრო­ფი­დან რამ­დენ ხან­ში წახ­ვე­დით უკ­რა­ი­ნა­ში სა­მუ­შა­ოდ?

- აფეთ­ქე­ბი­დან 14 წლის შემ­დეგ, ვმუ­შა­ობ­დი ხარ­კო­ვის კლი­ნი­კუ­რი გე­ნე­ტი­კი­სა და პე­რი­ნა­ტა­ლუ­რი დი­აგ­ნოს­ტი­კის ცენ­ტრში, სა­დაც ხარ­კო­ვი­სა და მისი ოლ­ქე­ბის 3 მი­ლი­ო­ნი­ა­ნი მო­სახ­ლე­ბი­დან ხდე­ბო­და გე­ნე­ტი­კუ­რი პა­თო­ლო­გი­ე­ბის მქო­ნე ორ­სუ­ლე­ბი­სა და ზო­გა­დად პა­ცი­ენ­ტე­ბის შერ­ჩე­ვა, კვლე­ვა და სა­ბო­ლოო დი­აგ­ნო­ზის დას­მა, რა­საც ძი­რი­თა­დად, ორ­სუ­ლო­ბის შე­წყვე­ტა, ან სხვა გა­მო­სავ­ლის ძი­ე­ბა მოჰ­ყვე­ბო­და. ამ ცენ­ტრის გარ­და, სხვა არ­ცერთ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბას არ ჰქონ­და უფ­ლე­ბა, რომ შე­ე­წყვი­ტა ორ­სუ­ლო­ბა, შე­სა­ბა­მი­სად, ამ სამ­მი­ლი­ო­ნი­ა­ნი მო­სახ­ლე­ბი­დან, ვი­საც ჰქონ­და გან­ვი­თა­რე­ბის სხვა­დას­ხვა მან­კე­ბი, თავს ამ ცენ­ტრში იყ­რი­და. ეს იყო ერთ-ერთი ფაქ­ტო­რი იმი­სა, რომ ვნა­ხე ათა­სო­ბით პა­თო­ლო­გია. წა­ი­კი­თხეთ სრუ­ლად

ავტორი:

"დამინახავს 2 წლის ბავშვი, ზრდასრული ადამიანის თავით, სახეზე წვერით" - რას ჰყვება გენეტიკოსი, რომელიც ჩერნობილის კატასტროფის შემდეგ ორსულებს კურნავდა

"დამინახავს 2 წლის ბავშვი, ზრდასრული ადამიანის თავით, სახეზე წვერით" - რას ჰყვება გენეტიკოსი, რომელიც ჩერნობილის კატასტროფის შემდეგ ორსულებს კურნავდა

ზუსტად 33 წლის წინ, 1986 წლის 26 აპრილს უკრაინაში ატომური ელექტროსადგური აფეთქდა. ის შეფასებულია, როგორც უდიდესი ავარია ატომური ენერგეტიკის ისტორიაში, როგორც დაღუპულთა და მისგან დაშავებულ ადამიანთა რაოდენობით, ისე ეკოლოგიური დაბინძურებითა და ეკონომიკური ზიანით. ჩერნობილის ავარიის რეალური შედეგები სსრკ-მა გაასაიდუმლოვა, ამიტომ დღემდე მასზე სრული და ზუსტი ინფორმაცია არ არსებობს. რაც ყველაზე ცუდია, დანგრეული რეაქტორიდან რადიოაქტიური ნივთიერებების ამოფრქვევა კვირების განმავლობაში გრძელდებოდა და მისი შეჩერება მხოლოდ ერთი თვის შემდეგ შეძლეს.

ავარიის შედეგად გაჩენილმა რადიოაქტიურმა ღრუბელმა არაერთი ქვეყანა დააბინძურა: გადაიარა სსრკ-ის ევროპული ნაწილი, აღმოსავლეთი ევროპა, სკანდინავია,დიდი ბრიტანეთი და აშშ-ს აღმოსავლეთი ნაწილი. რადიოაქტიური ნალექის 60% დაილექა ბელორუსიის ტერიტორიაზე.

დაბინძურებული ზონიდან ევაკუირებული იყო დაახლოებით 200 000 ადამიანი, სასოფლო სამეურნეო ბრუნვიდან 5 000 000 ჰექტარი მიწა ამოიღეს, ატომური ელექტროსადგურის გარშემო შეიქმნა 30 კილომერიანი "განადგურების ზონა", განადგურდა და დაიმარხა ასობით პატარა დასახლებული პუნქტი. ტრაგედიის მსხვერპლად ითვლებიან არა მარტო ის მოქალაქეები, რომლებიც ავარიის დროს დაიღუპნენ, არამედ ახლომდებარე ტერიტორიაზე მაცხოვრებელი ადამიანებიც, რომლებმაც ავარიის შედეგები საკუთარ ჯანმრთელობაზე იწვნიეს. ამ გათვლებით, ჩერნობილის კატასტროფა, დაღუპულთა რაოდენობით შესამჩნევად აღემატება ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატამური დაბომბვისას დაღუპულთა რაოდენობას. რადიოაქტიური ნივთიერებების გამოფრექვევამ საბედისწერო შედეგები მოუტანა ადამიანის ჯანმრთელობას და მომავლ თაობას, ფიქსირდებოდა და ახლაც ფიქსირდება თანაყოლილი გენეტიკური პათოლოგიების უამრავი ფაქტი.

საქართველოში ცნობილმა ექიმმა, რადიოლოგმა გენრიეტა გაგოშიძემ ამ ტრაგედიიდან 14 წლის შემდეგ ხარკოვის კლინიკური გენეტიკისა და პერინატალური დაიგნოსტიკის ცენტრში იმუშავა, ანუ იქ, სადაც პათოლოგების მქონე ორსულების დიაგნოსტირება ხდებოდა. მისი თქმით, რადიაციისგან დაზარალებულ ქვეყნებს შორის საქართველოცაა. იმ დროს წვიმის სახით მოტანილი და ჩვენს მიწაზე დალექილი საშიში ნივთიერებები 400 წლამდე ინარჩუნებს მოქმედებას. ქალბატონმა გენრიეტამ თავისი გამოცდილებიდან ბევრი საინტერესო რამ გვიამბო.

- უდიდესი ანთროპოგენული კატასტროფის - ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის აფეთქებრის შედეგად რადიოაქტიური სადგურიდან გამოიფრქვა სიცოცხლისთვის საშიში ნივთიერებები, მათ შორის ცეზიუმი, სტრონციუმი, პლუტონიუმი, ამერციუმი. ცეზიუმის და სტრონციუმის დაშლის პერიოდი არის 100 წელიწადი, დანარჩენის 400 და მეტი წელი, ამიტომ ამ ყველაფრის აქტუალობა დღესაც არ არის დაკარგული, უკრაინა დღემდე იმკის ამ აფეთქების შედეგებს. მართალია, ეს ტრაგედია მოხდა უკრაინაში, მაგრამ დაზარალდა რუსეთი და ბელორუსია, მეოთხე ადგილზე კი ამ მხრივ ჩვენი ქვეყანა დგას. იმ პერიოდში საქართველოში წვიმები იყო, კოლხეთის დაბლობზე ზემოჩამოთვლილი ნივთიერებებით დაბინძურებული ღრუბელი ჩამოიცალა. ასე რომ, საქართველომაც გარკვეულწილად განიცადა ამ კატარსტორფის შედეგები.

- შეიძლება ვთქვათ, რომ ჩვენც ვიმკით ჩერნობილის ტრაგედიის შედეგებს?

- რადიოაქტიური ნივთერებებით დაბინძურების გარკვეული წილი ჩვენზეც მოდის, მაგრამ რაოდენობრივად ბევრია თუ ცოტა განვითარების თანდაყოლილი მანკები საქართველოში, ამ მაჩვენებელს მხოლოდ ჩემი სტატისტიკით ვერ განვსაზღვრათ. გამოცდილებიდან გამომდინარე, საქართველოს მასშტაბით სწორედ ჩემთან იყრის თავს მანკების უმრავლესობა. ამიტომ მე ბევრი შემთხვევა მქონია, მაგრამ სხვამ შეიძლება თქვას, რომ მასთან არც ერთი პაციენტი არ ყოფილა პათოლოგიით. ხმამაღალ განაცხადში ნუ ჩამითვლით, მაგრამ ჩემი გამოცდილების გამო უფრო ჩემთან მოდიან ასეთი პრობლემის მქონე პაციენტები, საქართველოა და ინფორმაცია მარტივად ვრცელდება, ამიტომაც ჩემით გასაზღვრა ძნელია, მე ვიტყვი, რომ ბევრია მსგავსი შემთხვევა, მაგრამ სხვა იტყვის, რომ იშვიათია.

- ჩერნობილის კატასტროფიდან რამდენ ხანში წახვედით უკრაინაში სამუშაოდ?

- აფეთქებიდან 14 წლის შემდეგ, ვმუშაობდი ხარკოვის კლინიკური გენეტიკისა და პერინატალური დიაგნოსტიკის ცენტრში, სადაც ხარკოვისა და მისი ოლქების 3 მილიონიანი მოსახლებიდან ხდებოდა გენეტიკური პათოლოგიების მქონე ორსულებისა და ზოგადად პაციენტების შერჩევა, კვლევა და საბოლოო დიაგნოზის დასმა, რასაც ძირითადად, ორსულობის შეწყვეტა, ან სხვა გამოსავლის ძიება მოჰყვებოდა. ამ ცენტრის გარდა, სხვა არცერთ დაწესებულებას არ ჰქონდა უფლება, რომ შეეწყვიტა ორსულობა, შესაბამისად, ამ სამმილიონიანი მოსახლებიდან, ვისაც ჰქონდა განვითარების სხვადასხვა მანკები, თავს ამ ცენტრში იყრიდა. ეს იყო ერთ-ერთი ფაქტორი იმისა, რომ ვნახე ათასობით პათოლოგია. წაიკითხეთ სრულად

საელჩოები - დროა მხარი დავუჭიროთ ლგბტქი + პირების თანასწორ უფლებებს და მათ მიმართ სამართლიან მოპყრობას საქართველოში

"70 ძროხას ვწველი და რძეს ვაბარებ, 70 ქათამი მყავს, ვამუშავებ მიწას..." - გაიცანით 63 წლის თიანეთელი ქალი, რომელიც უზარმაზარ მეურნეობას უძღვება

"ეკლესია დგას, ბჭენი ჯოჯოხეთისანი ვერ ერევა და მცირე თევზები, თუ ცხოველები რომ იკბინებიან, ეს ყოველთვის იყო და არაუშავს" - მეუფე ნიკოლოზი