სამართალი
მსოფლიო
საზოგადოება

3

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

ხუთშაბათი, მთვარის მეექვსე დღე დაიწყება 08:28-ზე, მთვარე ტყუპშია მოაგვარეთ წვრილ-წვრილი საქმეები. სერიოზულები სხვა დროისთვის გადადეთ. კარგი დღეა კოლექტიური მუშაობისთვის, ბიზნესისთვის. მოაგვარეთ ფინანსური საკითხები. თუ არ გეჩქარებათ, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საკითხები სხვა დღისთვის გადადეთ. ნეიტრალური დღეა ვაჭრობისა და სასამართლო საქმეებისთვის. კარგი დღეა სწავლისა და გამოცდების ჩასაბარებლად; ურთიერთობის გარჩევისათვის. ნეიტრალურია სამსახურის, საქმიანობის, საცხოვრებლის შეცვლა. კარგი დღეა ქორწინების, ნიშნობისა და სექსუალურისთვის. დაღლილობას სუფთა ჰაერზე გასეირნება, მსუბუქი ვარჯიში მოგიხსნით. მსუბუქად იკვებეთ.
პოლიტიკა
კულტურა/შოუბიზნესი
სამხედრო
Faceამბები
მოზაიკა
კონფლიქტები
მეცნიერება
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
უცნობი ფაქტები საქართველოში მომხდარ ძლიერ მიწისძვრებზე - როგორ ვითარდება დამანგრეველი სტიქია
უცნობი ფაქტები საქართველოში მომხდარ ძლიერ მიწისძვრებზე - როგორ ვითარდება დამანგრეველი სტიქია

მი­წისძვრას­თან და­კავ­ში­რე­ბულ სა­ინ­ტე­რე­სო სა­კი­თხებ­ზე გვე­სა­უბ­რე­ბა ირაკ­ლი მი­ქა­ძე, გე­ო­ლო­გია-მი­ნე­რა­ლო­გი­ის მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა დოქ­ტო­რი, პრო­ფე­სო­რი, ეკო­ლო­გი­ურ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა აკა­დე­მი­ის ნამ­დვილ წევ­რი.

- ბოლო დროს მსოფ­ლი­ოს მას­შტა­ბით მი­წისძვრე­ბი გახ­შირ­და...

- ამ მხრივ წყნა­რი ოკე­ა­ნის რე­გი­ო­ნი გა­მო­ირ­ჩე­ვა, რო­მე­ლიც ე.წ. "ცე­ცხლო­ვან რკალ­ში" მდე­ბა­რე­ობს. ბოლო წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში ფი­ლე­ბის გა­და­ად­გი­ლე­ბის შე­დე­გად, რამ­დე­ნი­მე ძლი­ე­რი მი­წისძვრა მოხ­და, სა­ი­და­ნაც აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია 2004 წელს ინ­დო­ე­თის ოკე­ა­ნე­ში მომ­ხდა­რი 9.3 მაგ­ნი­ტუ­დის სიმ­ძლავ­რის მი­წისძვრა (მსხვერ­პლი 280 ათა­სი ადა­მი­ა­ნი), 2010 წლის ჰა­ი­ტის 7.0 მაგ­ნი­ტუ­დის სიმ­ძლავ­რის მი­წისძვრა (მსხვერ­პლი 316 ათა­სი) და 2011 წლის ია­პო­ნი­ის 9.0 მაგ­ნი­ტუ­დის სიმ­ძლავ­რის მი­წისძვრა (მსხვერ­პლი 15 878 ადა­მი­ა­ნი).

- შე­იძ­ლე­ბა თუ არა მო­სა­ლოდ­ნე­ლი მი­წისძვრის წი­ნას­წარ გა­მოთ­ვლა, მით უფრო, ბა­ლის ზუს­ტი დად­გე­ნა?

- მი­წისძვრის ეპი­ცენ­ტრი­სა და დრო­ის გან­სა­ზღვრა შე­უძ­ლე­ბე­ლია, რად­გან არა­ვინ იცის, სად რო­მე­ლი ბლო­კი გა­დად­გილ­დე­ბა და შემ­დგომ პრო­ცე­სე­ბი რო­გო­რი მი­მარ­თუ­ლე­ბით გან­ვი­თარ­დე­ბა. რაც უფრო დიდი დრო გა­დის და მი­წისძვრა არ ფიქ­სირ­დე­ბა იმ ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე, სა­დაც ეს შე­საძ­ლოა მოხ­დეს, ანუ სე­ის­მუ­რად აქ­ტი­ურ ზო­ნა­ში, უფრო სა­ში­შია. რაც უფრო იზ­რდე­ბა დე­და­მი­წის მი­წის­ქვე­შეთ­ში ენერ­გია და გროვ­დე­ბა, ეს შე­იძ­ლე­ბა იყოს სა­ბა­ბი იმის, რომ შემ­დგომ­ში ძლი­ერ მი­წისძვრას­თან გვქონ­დეს საქ­მე. ამი­ტომ მცი­რე მი­წისძვრებ­მა არ უნდა შეგ­ვა­ში­ნოს.

- სე­ის­მუ­რი მო­ნი­ტო­რინ­გის ცენ­ტრის მიერ სა­ქარ­თვე­ლო­ში წი­ნას­წარ რისი დად­გე­ნაა შე­საძ­ლე­ბე­ლი და სა­ერ­თოდ რამ­დე­ნად ხში­რად ხდე­ბა სა­ქარ­თვე­ლო­ში ძლი­ე­რი მი­წისძვრა?

- სე­ის­მურ დაკ­ვირ­ვე­ბებს სა­ქარ­თვე­ლო­ში 100 წელ­ზე მეტი ხნის ის­ტო­რია აქვს. ამ პე­რი­ო­დის მან­ძილ­ზე და­ფიქ­სი­რე­ბუ­ლია ძლი­ე­რი, სა­შუ­ა­ლო და მცი­რე სიმ­ძლავ­რის მი­წისძვრე­ბი. ის­ტო­რი­უ­ლად ცნო­ბი­ლია, ჯერ კი­დევ 1088 წელს, და­ვით აღ­მა­შე­ნებ­ლის გა­მე­ფე­ბის პე­რი­ოდ­ში, ჯა­ვა­ხეთ­ში მომ­ხდა­რი ძლი­ე­რი მი­წისძვრა, რო­მე­ლიც "თმოგ­ვის მი­წისძვრის" სა­ხე­ლი­თაა ცნო­ბი­ლი. ასე­ვე, ძლი­ერ­მა მი­წისძვრამ და­ან­გრია ვარ­ძია. 1920 წელს - გო­რის მი­წისძვრა, რომ­ლის მაგ­ნი­ტუ­და ეპი­ცენ­ტრში 8-9 ბალი იყო, 1963 წელს - გულ­რიფ­შის მუ­ნი­ცი­პა­ლი­ტე­ტის სო­ფელ ჩხალ­თას­თან - 9 ბალი, 1991 წელს - სა­ჩხე­რი­სა და რა­ჭის მი­წისძვრა, ეპი­ცენ­ტრში - 9 ბალი. 13:13 წუთ­ზე სა­ჩხე­რის რა­ი­ო­ნის ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე სო­ფე­ლი ხა­ხი­ე­თი მთლი­ა­ნად გა­ნად­გურ­და. ეს იყო ნაკ­ლე­ბად და­სახ­ლე­ბუ­ლი ტე­რი­ტო­რია და 100 ადა­მი­ან­ზე მეტი მსხვერ­პლი არ იყო. ასე­თი მი­წისძვრის ეპი­ცენ­ტრი დიდ და­სახ­ლე­ბულ პუნ­ქტში რომ ყო­ფი­ლი­ყო, იქ, ალ­ბათ, ვე­რა­ფე­რი გა­დარ­ჩე­ბო­და.

ტყი­ბუ­ლი მი­წისძვრის შემ­დეგ 1991

სა­შუ­ა­ლო ძა­ლის (5 და 4 ბა­ლის მაგ­ნი­ტუ­დის) მი­წისძვრე­ბი და­ფიქ­სირ­და - 1935, 1949 და 1953 წლებ­ში, შავი ზღვის სა­ნა­პი­როს გას­წვრივ, 2012 წელს - აჭა­რა­ში, იმე­რეთ­სა და სა­მეგ­რე­ლო­ში - 5,5 მაგ­ნი­ტუ­დის, 2013 წელს - ყვა­რელ­თან და ნი­ნოწ­მინ­დას­თან - 5 მაგ­ნი­ტუ­დის.

ნე­ბის­მი­ე­რი პროგ­ნო­ზის ფა­სე­უ­ლო­ბა დრო­ით იზო­მე­ბა. თუ იტყვი, რომ 20 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში რა­ღაც სა­ში­ნე­ლე­ბა მოხ­დე­ბა, ეს არ არის პროგ­ნო­ზი, ვი­ნა­ი­დან 20 წელი საკ­მა­ოდ დიდი დროა. მეც­ნი­ე­რე­ბის ნა­წილს მი­აჩ­ნია, რომ დე­და­მი­წამ გა­ი­ა­რა შე­და­რე­ბი­თი კე­თილ­დღე­ო­ბის ფაზა და ახლა ახალ ფა­ზა­ში გა­და­ვი­და. ზოგს მი­აჩ­ნია, რომ ახა­ლი ფაზა 2000 წლი­დან და­ი­წყო, ზოგი კე­თილ­დღე­ო­ბის და­სას­რუ­ლად 2050-ს ასა­ხე­ლებს! და­ნამ­დვი­ლე­ბით კი არა­ვინ არა­ფე­რი იცის.

ტყი­ბუ­ლი მი­წისძვრის შემ­დეგ 1991

- სა­ერ­თოდ, რა იწ­ვევს მი­წისძვრას და რამ­დენ ხან­ში ერთხელ ხდე­ბა დიდი მას­შტა­ბის მი­წისძვრა?

- იმი­სათ­ვის, რომ ამ შე­კი­თხვას პა­სუ­ხი გა­ე­ცეს, სა­ჭი­როა გა­ვიხ­სე­ნოთ, რას წარ­მო­ად­გენს ლი­თოს­ფე­რო, სა­დაც ტექ­ტო­ნი­კუ­რი პრო­ცე­სე­ბი მიმ­დი­ნა­რე­ობს. ლი­თოს­ფე­რო არის დე­და­მი­წის ქერ­ქი და მან­ტი­ის ზედა ნა­წი­ლი. მან­ტია გა­ვარ­ვა­რე­ბუ­ლი, წნე­ვის ქვეშ არ­სე­ბუ­ლი, თხე­ვად-გა­ზი­სებ­რი არეა, რო­მე­ლიც ქერ­ქზე აქ­ტი­უ­რად ზე­მოქ­მე­დებს. ზე­მოქ­მე­დე­ბის შე­დე­გად ქერ­ქი და­ყო­ფი­ლია ლი­თოს­ფე­როს ფი­ლე­ბად, რომ­ლე­ბიც გა­და­ად­გილ­დე­ბი­ან ერ­თმა­ნე­თის მი­მართ. ესე­ნია: ჩრდი­ლო­ეთ ამე­რი­კის (ჩრდი­ლო­ეთ ამე­რი­კა, ჩრდი­ლო­ეთ-და­სავ­ლე­თი ატ­ლან­ტი­კა და გრენ­ლან­დია. სამ­ხრეთ ამე­რი­კის (სამ­ხრე­თი ამე­რი­კა და სამ­ხრეთ-და­სავ­ლე­თი ატ­ლან­ტი­კა), ან­ტარ­ქტი­კის, ევ­რა­ზი­ის (ჩრდი­ლო-აღ­მო­სავ­ლე­თი ატ­ლან­ტი­კა, ევ­რო­პა და აზია ინ­დო­ე­თის გარ­და), აფ­რი­კის (აფ­რი­კა, ატ­ლან­ტი­კის სამ­ხრეთ-აღ­მო­სავ­ლე­თი და ინ­დო­ე­თის ოკე­ა­ნის და­სავ­ლე­თი), ინდო-ავ­სტრა­ლი­ის (ინ­დო­ე­თი, ავ­სტრა­ლია, ახა­ლი ზე­ლან­დია და ინ­დო­ე­თის ოკე­ა­ნის უდი­დე­სი ნა­წი­ლი), ნას­კას (წყნა­რი ოკე­ა­ნის სამ­ხრე­თი, რო­მე­ლიც სამ­ხრეთ ამე­რი­კას ეკ­ვრის) და წყნა­რი ოკე­ა­ნის (წყნა­რი ოკე­ა­ნის უდი­დე­სი ნა­წი­ლი).

ჩა­მოთ­ვლი­ლის გარ­და, არ­სე­ბობს 20-მდე პა­ტა­რა ფილა, რო­მელ­თა სიმ­ძლავ­რე 60-დან 100 კი­ლო­მეტ­რამ­დეა, მა­გა­ლი­თად, არა­ბე­თი­სა და ფი­ლი­პი­ნე­ბის. ფი­ლაქ­ნე­ბის შე­და­რე­ბით მდგრად უბ­ნებს კონ­ტი­ნენ­ტე­ბი წარ­მო­ად­გენს. დე­და­მი­წის წი­აღ­ში, ხდე­ბა ბლო­კე­ბის გა­და­ად­გი­ლე­ბა. ბლო­კე­ბის შე­ჯა­ხე­ბი­სას, წარ­მო­იქ­მნე­ბა მთა­თა სის­ტე­მე­ბი, და­ცი­ლე­ბი­სას - შე­მო­იჭ­რე­ბა ლავა და ხდე­ბა ვულ­კა­ნის გა­აქ­ტი­უ­რე­ბა. ორი­ვე შემ­თხვე­ვა­ში, შე­საძ­ლე­ბე­ლია მოხ­დეს მი­წისძვრა. სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბი ვრცელ­დე­ბა დე­და­მი­წა­ში მი­წისძვრის, აფეთ­ქე­ბე­ბი­სა და რხე­ვის სხვა წყა­რო­ე­ბის კე­რე­ბი­დან. ძლი­ე­რი მი­წისძვრე­ბის კე­რე­ბის მახ­ლობ­ლად სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბი და­მან­გრე­ვე­ლი ძა­ლი­საა, მათი პე­რი­ო­დი იქ ძი­რი­თა­დად წა­მის მე­ა­თე­დი ნა­წი­ლე­ბის ტო­ლია.

ეპი­ცენ­ტრი­დან მო­შო­რე­ბით, სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბი დრე­კა­დი ტალ­ღე­ბია. გა­ნარ­ჩე­ვენ გრძივ და გა­ნივ სე­ის­მურ ტალ­ღებს, რომ­ლე­ბიც წყა­რო­დან ყვე­ლა მი­მარ­თუ­ლე­ბით ვრცელ­დე­ბა. სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბი სხვა­დას­ხვა დრე­კა­დი თვი­სე­ბე­ბის მქო­ნე გა­რე­მო­თა გამ­ყოფ ზე­და­პი­რებ­ზე გარ­და­ტყდე­ბა და აი­რეკ­ლე­ბა - წარ­მო­იქ­მნე­ბა გარ­და­ტე­ხი­ლი და არეკვლი­ლი სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბი დე­და­მი­წის ზე­და­პირ­თან. ასე­ვე, წარ­მო­იქ­მნე­ბა ზე­და­პი­რუ­ლი სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბი. მათი ამ­პლი­ტუ­და მე­ტია, ვიდ­რე გრძი­ვი და გა­ნი­ვი სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბი­სა, გავ­რცე­ლე­ბის სიჩ­ქა­რე კი გა­ნივ ტალ­ღებ­ზე ნაკ­ლე­ბია. სიღ­რმის ზრდას­თან ერ­თად დე­და­მი­წის შე­მად­გე­ნე­ლი ნივ­თი­ე­რე­ბის თვი­სე­ბე­ბის ცვლი­ლე­ბის გამო, იც­ვლე­ბა სე­ის­მუ­რი ტალ­ღე­ბის გავ­რცე­ლე­ბის სიჩ­ქა­რეც. სწო­რედ ფი­ლე­ბის ტექ­ტო­ნი­კის, ანუ გა­და­ად­გი­ლე­ბის გამო ხდე­ბა მი­წისძვრე­ბი.

- რო­გორც უნდა იყოს საქ­მე, მი­წისძვრა ადა­მი­ან­ში სა­ო­ცარ შიშს იწ­ვევს...

- მი­წისძვრი­სად­მი ადა­მი­ა­ნე­ბის შიში მუდ­მი­ვად არ­სე­ბობს, რად­გან იგი ნგრე­ვას და მსხვერ­პლს იწ­ვევს. მი­წისძვრის დროს ბევ­რი რამ არის გა­სათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბე­ლი: მო­სახ­ლე­ო­ბა პა­ნი­კა­ში არ უნდა ჩა­ვარ­დეს. ამ დროს უფრო მეტი მსხვერ­პლია მო­სა­ლოდ­ნე­ლი.

რო­გორც წესი, მი­წისძვრა, რამ­დე­ნი­მე წამი გრძელ­დე­ბა და ვიდ­რე არ დას­რულ­დე­ბა, ადა­მი­ა­ნი შე­ნო­ბი­დან არ უნდა გა­ვი­დეს. როცა შე­ნო­ბი­დან გარ­ბის, შე­იძ­ლე­ბა ლიფ­ტი გა­მო­ირ­თოს, ან კი­ბე­ზე რა­ღაც სა­გა­ნი და­ე­ცეს, ხში­რია შე­ნო­ბი­დან კარ­ნი­ზე­ბის ჩა­მო­ვარ­დნი­სა და მი­ნე­ბის მსხვრე­ვის შემ­თხვე­ვე­ბი და სწო­რედ მა­შინ ხდე­ბა ყვე­ლა­ზე მეტი მსხვერ­პლი.

მი­წისძვრის მი­მართ ადა­მი­ა­ნე­ბის შიშს კარ­გად იყე­ნე­ბენ პო­ლი­ტი­კა­ში და ბიზ­ნეს­ში. რო­დე­საც სურთ ადა­მი­ა­ნე­ბის ყუ­რა­დღე­ბა გა­და­ი­ტა­ნონ მწვა­ვე სო­ცი­ა­ლუ­რი პრობ­ლე­მე­ბი­დან და ფა­სე­ბის ზრდის პრობ­ლე­მე­ბი­დან, მა­შინ გა­ახ­სენ­დე­ბათ მი­წისძვრა, უცხოპ­ლა­ნე­ტე­ლე­ბი და პლა­ნეტშო­რი­სი თეფ­შე­ბი... ერთი პე­რი­ო­დი ვრცელ­დე­ბო­და ინ­ფორ­მა­ცია, სმარ­ტფო­ნე­ბი­სა და მო­ბი­ლუ­რი ტე­ლე­ფო­ნე­ბის ბიზ­ნე­სის მიერ, რომ მი­წისძვრის პროგ­ნო­ზი შე­საძ­ლე­ბე­ლი გახ­დე­ბა მო­ბი­ლუ­რი ტე­ლე­ფო­ნის სა­შუ­ა­ლე­ბით... თუ რამ­ხე­ლა აფი­ო­რაა ჩა­დე­ბუ­ლი ამ ფრა­ზა­ში, დას­კვნე­ბი თქვენ­თვის მო­მინ­დვია.

ეროვ­ნუ­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კის სა­არ­ქი­ვო ფო­ტო­ე­ბი და­ვით ღვი­ნე­ფა­ძის ფო­ტო­არ­ქი­ვი­დან

გიორგი
0

ძლივს დაიწერა რაღაც ნორმალური მიწისძვრებზე. თუმცა ეს არ არის საკმარისი. სამწუხაროდ, ბევრია მოხალისე,რომელსაც უნდა მიიქციოს ყურადღება ხალხში შიშის და პანიკის ხარჯზე.

დღის ვიდეო
00:00 / 00:00
მიანმარში მიწისძვრის შედეგად დაღუპულთა რაოდენობა 2 886-ს აღწევს
ავტორი:

უცნობი ფაქტები საქართველოში მომხდარ ძლიერ მიწისძვრებზე - როგორ ვითარდება დამანგრეველი სტიქია

უცნობი ფაქტები საქართველოში მომხდარ ძლიერ მიწისძვრებზე - როგორ ვითარდება დამანგრეველი სტიქია

მიწისძვრასთან დაკავშირებულ საინტერესო საკითხებზე გვესაუბრება ირაკლი მიქაძე, გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, ეკოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრი.

- ბოლო დროს მსოფლიოს მასშტაბით მიწისძვრები გახშირდა...

- ამ მხრივ წყნარი ოკეანის რეგიონი გამოირჩევა, რომელიც ე.წ. "ცეცხლოვან რკალში" მდებარეობს. ბოლო წლების განმავლობაში ფილების გადაადგილების შედეგად, რამდენიმე ძლიერი მიწისძვრა მოხდა, საიდანაც აღსანიშნავია 2004 წელს ინდოეთის ოკეანეში მომხდარი 9.3 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა (მსხვერპლი 280 ათასი ადამიანი), 2010 წლის ჰაიტის 7.0 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა (მსხვერპლი 316 ათასი) და 2011 წლის იაპონიის 9.0 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრა (მსხვერპლი 15 878 ადამიანი).

- შეიძლება თუ არა მოსალოდნელი მიწისძვრის წინასწარ გამოთვლა, მით უფრო, ბალის ზუსტი დადგენა?

- მიწისძვრის ეპიცენტრისა და დროის განსაზღვრა შეუძლებელია, რადგან არავინ იცის, სად რომელი ბლოკი გადადგილდება და შემდგომ პროცესები როგორი მიმართულებით განვითარდება. რაც უფრო დიდი დრო გადის და მიწისძვრა არ ფიქსირდება იმ ტერიტორიაზე, სადაც ეს შესაძლოა მოხდეს, ანუ სეისმურად აქტიურ ზონაში, უფრო საშიშია. რაც უფრო იზრდება დედამიწის მიწისქვეშეთში ენერგია და გროვდება, ეს შეიძლება იყოს საბაბი იმის, რომ შემდგომში ძლიერ მიწისძვრასთან გვქონდეს საქმე. ამიტომ მცირე მიწისძვრებმა არ უნდა შეგვაშინოს.

- სეისმური მონიტორინგის ცენტრის მიერ საქართველოში წინასწარ რისი დადგენაა შესაძლებელი და საერთოდ რამდენად ხშირად ხდება საქართველოში ძლიერი მიწისძვრა?

- სეისმურ დაკვირვებებს საქართველოში 100 წელზე მეტი ხნის ისტორია აქვს. ამ პერიოდის მანძილზე დაფიქსირებულია ძლიერი, საშუალო და მცირე სიმძლავრის მიწისძვრები. ისტორიულად ცნობილია, ჯერ კიდევ 1088 წელს, დავით აღმაშენებლის გამეფების პერიოდში, ჯავახეთში მომხდარი ძლიერი მიწისძვრა, რომელიც "თმოგვის მიწისძვრის" სახელითაა ცნობილი. ასევე, ძლიერმა მიწისძვრამ დაანგრია ვარძია. 1920 წელს - გორის მიწისძვრა, რომლის მაგნიტუდა ეპიცენტრში 8-9 ბალი იყო, 1963 წელს - გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩხალთასთან - 9 ბალი, 1991 წელს - საჩხერისა და რაჭის მიწისძვრა, ეპიცენტრში - 9 ბალი. 13:13 წუთზე საჩხერის რაიონის ტერიტორიაზე სოფელი ხახიეთი მთლიანად განადგურდა. ეს იყო ნაკლებად დასახლებული ტერიტორია და 100 ადამიანზე მეტი მსხვერპლი არ იყო. ასეთი მიწისძვრის ეპიცენტრი დიდ დასახლებულ პუნქტში რომ ყოფილიყო, იქ, ალბათ, ვერაფერი გადარჩებოდა.

ტყიბული მიწისძვრის შემდეგ 1991

საშუალო ძალის (5 და 4 ბალის მაგნიტუდის) მიწისძვრები დაფიქსირდა - 1935, 1949 და 1953 წლებში, შავი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ, 2012 წელს - აჭარაში, იმერეთსა და სამეგრელოში - 5,5 მაგნიტუდის, 2013 წელს - ყვარელთან და ნინოწმინდასთან - 5 მაგნიტუდის.

ნებისმიერი პროგნოზის ფასეულობა დროით იზომება. თუ იტყვი, რომ 20 წლის განმავლობაში რაღაც საშინელება მოხდება, ეს არ არის პროგნოზი, ვინაიდან 20 წელი საკმაოდ დიდი დროა. მეცნიერების ნაწილს მიაჩნია, რომ დედამიწამ გაიარა შედარებითი კეთილდღეობის ფაზა და ახლა ახალ ფაზაში გადავიდა. ზოგს მიაჩნია, რომ ახალი ფაზა 2000 წლიდან დაიწყო, ზოგი კეთილდღეობის დასასრულად 2050-ს ასახელებს! დანამდვილებით კი არავინ არაფერი იცის.

ტყიბული მიწისძვრის შემდეგ 1991

- საერთოდ, რა იწვევს მიწისძვრას და რამდენ ხანში ერთხელ ხდება დიდი მასშტაბის მიწისძვრა?

- იმისათვის, რომ ამ შეკითხვას პასუხი გაეცეს, საჭიროა გავიხსენოთ, რას წარმოადგენს ლითოსფერო, სადაც ტექტონიკური პროცესები მიმდინარეობს. ლითოსფერო არის დედამიწის ქერქი და მანტიის ზედა ნაწილი. მანტია გავარვარებული, წნევის ქვეშ არსებული, თხევად-გაზისებრი არეა, რომელიც ქერქზე აქტიურად ზემოქმედებს. ზემოქმედების შედეგად ქერქი დაყოფილია ლითოსფეროს ფილებად, რომლებიც გადაადგილდებიან ერთმანეთის მიმართ. ესენია: ჩრდილოეთ ამერიკის (ჩრდილოეთ ამერიკა, ჩრდილოეთ-დასავლეთი ატლანტიკა და გრენლანდია. სამხრეთ ამერიკის (სამხრეთი ამერიკა და სამხრეთ-დასავლეთი ატლანტიკა), ანტარქტიკის, ევრაზიის (ჩრდილო-აღმოსავლეთი ატლანტიკა, ევროპა და აზია ინდოეთის გარდა), აფრიკის (აფრიკა, ატლანტიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთი და ინდოეთის ოკეანის დასავლეთი), ინდო-ავსტრალიის (ინდოეთი, ავსტრალია, ახალი ზელანდია და ინდოეთის ოკეანის უდიდესი ნაწილი), ნასკას (წყნარი ოკეანის სამხრეთი, რომელიც სამხრეთ ამერიკას ეკვრის) და წყნარი ოკეანის (წყნარი ოკეანის უდიდესი ნაწილი).

ჩამოთვლილის გარდა, არსებობს 20-მდე პატარა ფილა, რომელთა სიმძლავრე 60-დან 100 კილომეტრამდეა, მაგალითად, არაბეთისა და ფილიპინების. ფილაქნების შედარებით მდგრად უბნებს კონტინენტები წარმოადგენს. დედამიწის წიაღში, ხდება ბლოკების გადაადგილება. ბლოკების შეჯახებისას, წარმოიქმნება მთათა სისტემები, დაცილებისას - შემოიჭრება ლავა და ხდება ვულკანის გააქტიურება. ორივე შემთხვევაში, შესაძლებელია მოხდეს მიწისძვრა. სეისმური ტალღები ვრცელდება დედამიწაში მიწისძვრის, აფეთქებებისა და რხევის სხვა წყაროების კერებიდან. ძლიერი მიწისძვრების კერების მახლობლად სეისმური ტალღები დამანგრეველი ძალისაა, მათი პერიოდი იქ ძირითადად წამის მეათედი ნაწილების ტოლია.

ეპიცენტრიდან მოშორებით, სეისმური ტალღები დრეკადი ტალღებია. განარჩევენ გრძივ და განივ სეისმურ ტალღებს, რომლებიც წყაროდან ყველა მიმართულებით ვრცელდება. სეისმური ტალღები სხვადასხვა დრეკადი თვისებების მქონე გარემოთა გამყოფ ზედაპირებზე გარდატყდება და აირეკლება - წარმოიქმნება გარდატეხილი და არეკვლილი სეისმური ტალღები დედამიწის ზედაპირთან. ასევე, წარმოიქმნება ზედაპირული სეისმური ტალღები. მათი ამპლიტუდა მეტია, ვიდრე გრძივი და განივი სეისმური ტალღებისა, გავრცელების სიჩქარე კი განივ ტალღებზე ნაკლებია. სიღრმის ზრდასთან ერთად დედამიწის შემადგენელი ნივთიერების თვისებების ცვლილების გამო, იცვლება სეისმური ტალღების გავრცელების სიჩქარეც. სწორედ ფილების ტექტონიკის, ანუ გადაადგილების გამო ხდება მიწისძვრები.

- როგორც უნდა იყოს საქმე, მიწისძვრა ადამიანში საოცარ შიშს იწვევს...

- მიწისძვრისადმი ადამიანების შიში მუდმივად არსებობს, რადგან იგი ნგრევას და მსხვერპლს იწვევს. მიწისძვრის დროს ბევრი რამ არის გასათვალისწინებელი: მოსახლეობა პანიკაში არ უნდა ჩავარდეს. ამ დროს უფრო მეტი მსხვერპლია მოსალოდნელი.

როგორც წესი, მიწისძვრა, რამდენიმე წამი გრძელდება და ვიდრე არ დასრულდება, ადამიანი შენობიდან არ უნდა გავიდეს. როცა შენობიდან გარბის, შეიძლება ლიფტი გამოირთოს, ან კიბეზე რაღაც საგანი დაეცეს, ხშირია შენობიდან კარნიზების ჩამოვარდნისა და მინების მსხვრევის შემთხვევები და სწორედ მაშინ ხდება ყველაზე მეტი მსხვერპლი.

მიწისძვრის მიმართ ადამიანების შიშს კარგად იყენებენ პოლიტიკაში და ბიზნესში. როდესაც სურთ ადამიანების ყურადღება გადაიტანონ მწვავე სოციალური პრობლემებიდან და ფასების ზრდის პრობლემებიდან, მაშინ გაახსენდებათ მიწისძვრა, უცხოპლანეტელები და პლანეტშორისი თეფშები... ერთი პერიოდი ვრცელდებოდა ინფორმაცია, სმარტფონებისა და მობილური ტელეფონების ბიზნესის მიერ, რომ მიწისძვრის პროგნოზი შესაძლებელი გახდება მობილური ტელეფონის საშუალებით... თუ რამხელა აფიორაა ჩადებული ამ ფრაზაში, დასკვნები თქვენთვის მომინდვია.

ეროვნული ბიბლიოთეკის საარქივო ფოტოები დავით ღვინეფაძის ფოტოარქივიდან

ბათუმში კორონავირუსით 34 წლის ქალი გარდაიცვალა - რა გართულებებზე საუბრობენ ექიმები

პოლიციელების მიერ სასულიერო პირებისათვის სასაფლაოზე შესვლის აკრძალვასთან დაკავშირებით საპატრიარქო განცხადებას ავრცელებს

მესტიაში სამაშველო ოპერაციის დროს, ერთი ადამიანის ცხედარი იპოვეს - "უღელტეხილზე იმყოფებოდა ტურისტი და დახმარებას ითხოვდა"