პოლიტიკა
სამართალი
მსოფლიო

17

მარტი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

სამშაბათი, მთვარის მეცხრამეტე დღე, მთვარე მორიელშია საშიში დღეა, ფრთხილად იყავით. არ წამოიწყოთ ახალი საქმეები. მოერიდეთ ყოველგვარ ვაჭრობას, ფინანსური ოპერაციების ჩატარებას. ცუდი დღეა საქმის, საქმიანობის შესაცვლელად. მოგზაურობა და შორ მანძილზე მგზავრობა დაუშვებელია. უფრო მეტიც, უმჯობესია, ეს დღე შინ გაატაროთ. პასიურად დაისვენეთ. არავითარ შემთხვევაში არ დაქორწინდეთ ამ დღეს, გადადეთ ნიშნობაც. განქორწინებაც კი სხვა დღეს დანიშნეთ. დაუშვებელია ქირურგიული ოპერაციის ჩატარება სასქესო ორგანოებზე, მსხვილ ნაწლავზე, შარდის ბუშტზე.
საზოგადოება
წიგნები
კონფლიქტები
მოზაიკა
სამხედრო
კულტურა/შოუბიზნესი
მეცნიერება
სპორტი
Faceამბები
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
ქუთაისში პარლამენტის შენახვა წელიწადში 5 მილიონით ძვირი ჯდება, ვიდრე თბილისში
ქუთაისში პარლამენტის შენახვა წელიწადში 5 მილიონით ძვირი ჯდება, ვიდრე თბილისში

კონ­სტი­ტუ­ცი­ი­დან იმ ნორ­მის ამო­ღე­ბა, რომ­ლი­თაც პარ­ლა­მენ­ტის აგილმდე­ბა­რე­ო­ბის სა­კი­თხი გა­ნი­სა­ზღვრე­ბა, საპ­რე­ზი­დენ­ტო არ­ჩევ­ნე­ბის შემ­დგო­მი პე­რი­ო­დის­თვის გა­და­ი­დო. თუკი იმ ფაქტს გა­ვით­ვა­ლის­წი­ნებთ, რომ პარ­ლა­მენ­ტის ქუ­თა­ის­ში ყოფ­ნა სა­ა­კაშ­ვი­ლის­თვის პრინ­ცი­პუ­ლად მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია და მისი გუნ­დის გა­რე­შე უმ­რავ­ლე­სო­ბა კონ­სტი­ტუ­ცი­ა­ში ცვლი­ლე­ბის შე­ტა­ნას ვერ ახერ­ხებს, ამ გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბას სრუ­ლი­ად პრაქ­ტი­კუ­ლი ახ­სნა აქვს.

თუმ­ცა, მე­ო­რე მხრივ, ეს და­მო­კი­დე­ბუ­ლი იქ­ნე­ბა მა­ნამ­დე კონ­სტი­ტუ­ცი­ა­ში იმ ნორ­მის შეც­ვლა­ზე, რო­მე­ლიც კონ­სტი­ტუ­ცი­ა­ში ცვლი­ლე­ბის შე­ტა­ნის­თვის სა­ჭი­რო კვო­რუმს გან­სა­ზღვრავს. დღეს მოქ­მე­დი ნორ­მით, ამის­თვის დე­პუ­ტატ­თა 2/3-ის, ანუ მი­ნი­მუმ, 100 დე­პუ­ტა­ტის თან­ხმო­ბაა სა­ჭი­რო. 2010 წელს მი­ღე­ბუ­ლი ნორ­მით კი, საპ­რე­ზი­დენ­ტო არ­ჩევ­ნე­ბის შემ­დეგ დე­პუ­ტატ­თა 3/4-ის, ანუ 113 დე­პუ­ტა­ტის თან­ხმო­ბა იქ­ნე­ბა სა­ჭი­რო.

რო­დე­საც ასი ხმის მოგ­რო­ვე­ბაა პრობ­ლე­მა, ცხა­დია, 113-ის მოგ­რო­ვე­ბა გა­ცი­ლე­ბით ძნე­ლი იქ­ნე­ბა.

მე­ო­რე მხრივ კი, სა­ა­კაშ­ვი­ლის გუნ­დი არც იმ სა­კონ­სტი­ტუ­ციო ცვლი­ლე­ბის­თვის აპი­რებს ხმის მი­ცე­მას, რო­მელ­მაც სა­კონ­სტი­ტუ­ციო ცვლი­ლე­ბის მი­სა­ღე­ბად სა­ჭი­რო კვო­რუ­მის უც­ვლე­ლად და­ტო­ვე­ბა უნდა უზ­რუნ­ველ­ყოს. ეს კი­დევ მე­ო­რე სა­კი­თხია, თუ რამ­დე­ნად მი­ზან­შე­წო­ნი­ლი იქ­ნე­ბა კვო­რუ­მის ამ ფორ­მით გან­სა­ზღვრა.

კონ­სტი­ტუ­ცი­ი­დან პარ­ლა­მენ­ტის ად­გილმდე­ბა­რე­ო­ბის გან­სა­ზღვრის ამო­ღე­ბა პირ­და­პირ კავ­შირ­შია სა­კა­ნონ­მდებ­ლო ორ­გა­ნოს დე­და­ქა­ლაქ­ში დაბ­რუ­ნე­ბას­თან, ან სუ­ლაც სხვა ად­გი­ლას გა­და­ტა­ნას­თან. ყო­ველ შემ­თხვე­ვა­ში, ის არ­გუ­მენ­ტი, რომ პარ­ლა­მენ­ტის სად­მე გა­და­ტა­ნა ამ რე­გი­ო­ნის გან­ვი­თა­რე­ბას უწყობს ხელს, ისე­თი­ვე წარ­მა­ტე­ბით შე­იძ­ლე­ბა იქ­ნეს გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი, რო­გორც ქუ­თა­ის­ში გა­და­ტა­ნი­სას.

ამი­ტო­მაც, ამ გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბა, რომ რეგ­ლა­მენ­ტმა გან­სა­ზღვროს პარ­ლა­მენ­ტის ად­გილმდე­ბა­რე­ო­ბის სა­კი­თხი, ყვე­ლა­ზე მე­ტად ქმნის პარ­ლა­მენ­ტის აქეთ-იქით ტა­რე­ბის სა­შიშ­რო­ე­ბას. იმ პი­რო­ბის და­დე­ბა კი, რომ ეს ასე არ მოხ­დე­ბა, ვი­თა­რე­ბას არა­ნა­ი­რად არ ცვლის და არა­ნა­ირ გა­რან­ტი­ას არ იძ­ლე­ვა, რომ ასე არ მოხ­დე­ბა. მით უმე­ტეს, გა­და­ტა­ნა-გად­მო­ტა­ნის პრე­ცე­დენ­ტი უკვე შექ­მნი­ლია.

მე­ო­რე მხრივ კი, დღე­ვან­დე­ლი სა­პარ­ლა­მენ­ტო უმ­რავ­ლე­სო­ბა იმ პრობ­ლე­მა­ზე სა­უბ­რობს, რა­საც პარ­ლა­მენ­ტის ქუ­თა­ის­ში ყოფ­ნა ქმნის. მთა­ვა­რი კი ის და­მა­ტე­ბი­თი ხარ­ჯია, რისი გა­წე­ვაც სა­ხელ­მწი­ფოს სწო­რედ იმის გამო უწევს, რომ პარ­ლა­მენ­ტი დე­და­ქა­ლა­ქი­დან 200 კი­ლო­მეტ­რით არის და­შო­რე­ბუ­ლი.

"სა­ქარ­თვე­ლო არ არის მდი­და­რი ქვე­ყა­ნა, რომ ჩვენ ამ­დე­ნი ხარ­ჯი გავ­წი­ოთ მთავ­რო­ბის წევ­რე­ბი­სა და პარ­ლა­მენ­ტა­რე­ბის აქეთ-იქით სი­ა­რულ­ში. ცოტა ხნის წინ იყო ასე­თი შემ­თხვე­ვა, როცა უმ­ცი­რე­სო­ბა ითხოვ­და მაია ფან­ჯი­კი­ძის ჩას­ვლას ქუ­თა­ის­ში, პარ­ლა­მენ­ტში. დარ­წმუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, პარ­ლა­მენ­ტი რომ ყო­ფი­ლი­ყო თბი­ლის­ში, ფან­ჯი­კი­ძე მო­ა­ხერ­ხებ­და, 1 სა­ა­თი გა­მო­ე­ყო და მო­სუ­ლი­ყო პარ­ლა­მენ­ტში.

"ძა­ლი­ან რთუ­ლია, მი­ნის­ტრმა რამ­დე­ნი­მე სა­ა­თი და­ხარ­ჯოს გზა­ში. ამის ფუ­ფუ­ნე­ბა არც ჩვენს მთავ­რო­ბას არ აქვს. მა­შინ მთავ­რო­ბაც უნდა გა­და­ვი­დეს ქუ­თა­ის­ში, ყვე­ლა სა­მი­ნის­ტრო ქუ­თა­ის­ში უნდა იყოს, პო­ლი­ტი­კუ­რი ცენ­ტრი უნდა გა­და­ვი­დეს ქუ­თა­ის­ში. რად­გა­ნაც პო­ლი­ტი­კუ­რი ცენ­ტრი თბი­ლის­შია და ყვე­ლა სა­მი­ნის­ტრო ოპე­რი­რებს თბი­ლის­ში, ძა­ლი­ან რთუ­ლია ასე­თი დის­ტან­ცი­ის რე­ჟიმ­ში მუ­შა­ო­ბა", - გა­ნა­ცხა­და მა­ნა­ნა კო­ბა­ხი­ძემ ცოტა ხნის წინ, რო­დე­საც სა­გა­რეო საქ­მე­თა მი­ნის­ტრმა უმ­ცი­რე­სო­ბის მო­თხოვ­ნა ვერ შე­ას­რუ­ლა და პარ­ლა­მენ­ტში ვერ მი­ვი­და.

სა­პარ­ლა­მენ­ტო უმ­რავ­ლე­სო­ბის წევ­რი ზვი­ად ძი­ძი­გუ­რიც პარ­ლა­მენ­ტსა და მთავ­რო­ბას შო­რის არ­სე­ბუ­ლი რამ­დე­ნი­მე ასე­უ­ლი კი­ლო­მეტ­რით გა­მოწ­ვე­ულ დის­კომ­ფორტზე ამახ­ვი­ლებს ყუ­რა­დღე­ბას და მი­იჩ­ნევს, რომ ამით ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის ორი­ვე შტოს მუ­შა­ო­ბის ეფექ­ტუ­რო­ბა მცირ­დე­ბა.

"პარ­ლა­მენ­ტის ერთ-ერთი მთა­ვა­რი ფუნ­ქცია კონ­სტი­ტუ­ცი­ის მი­ხედ­ვით არის მთავ­რო­ბის და სა­ბი­უ­ჯე­ტო კონ­ტრო­ლი. ამ კონ­ტრო­ლის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბას და თა­ნამ­შრომ­ლო­ბას მთავ­რო­ბას­თან სჭირ­დე­ბა ძა­ლი­ან ხში­რი ურ­თი­ერ­თო­ბა და პრაქ­ტი­კუ­ლად, სა­ქარ­თვე­ლოს მთავ­რო­ბაც და პარ­ლა­მენ­ტიც არი­ან დრო­ის კარ­გვის რე­ჟიმ­ში, რო­დე­საც ამ­დე­ნი კი­ლო­მეტ­რით სი­შო­რის გამო მუდ­მი­ვად არი­ან გზა­ში.

"ჩვენ ამის ფუ­ფუ­ნე­ბის უფ­ლე­ბა არ გვაქვს, რომ მთავ­რო­ბი­სა და პარ­ლა­მენ­ტის წევ­რე­ბი მუდ­მი­ვად ის­ხდნენ ავ­ტო­მო­ბი­ლებ­ში და კარ­გავ­დნენ დროს. გარ­და ამი­სა, სა­ქარ­თვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტის ერთ-ერთი მთა­ვა­რი ფუნ­ქცია დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი მი­მარ­თუ­ლე­ბით საქ­მი­ა­ნო­ბაა. დღეს პარ­ლა­მენ­ტის მუ­შა­ო­ბა ამ თვალ­საზ­რი­სით არ არის საკ­მა­რი­სი, რად­გან ყვე­ლა დიპ­ლო­მა­ტი­უ­რი წარ­მო­მად­გენ­ლო­ბის ოფი­სი თბი­ლის­შია და, შე­სა­ბა­მი­სად, მათ­თან ძნელ­დე­ბა კო­მუ­ნი­კა­ცია, რაც არის სე­რი­ო­ზუ­ლი შე­მა­ფერ­ხე­ბე­ლი პარ­ლა­მენ­ტის საქ­მი­ა­ნო­ბი­სა.

"იგი­ვეს ვი­ტყო­დი პრე­სას­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის თვალ­საზ­რი­სი­თაც. თქვენ შე­გიძ­ლი­ათ ჰკი­თხოთ თქვენს კო­ლე­გებს, რამ­დე­ნად არის გარ­თუ­ლე­ბუ­ლი სხვა­დას­ხვა სა­კი­თხე­ბის გა­შუ­ქე­ბა მე­დი­ა­ში. არა­სამ­თავ­რო­ბო სექ­ტორ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის­თვი­საც ეს სე­რი­ო­ზუ­ლად შე­მა­ფერ­ხე­ბე­ლია", - გა­ნა­ცხა­და ზვი­ად ძი­ძი­გურ­მა ამ თე­მა­ზე კო­მენ­ტა­რი­სას ჟურ­ნა­ლის­ტებ­თან, რო­დე­საც სა­კონ­სტი­ტუ­ციო ცვლი­ლე­ბის მი­ღე­ბის სა­კი­თხი გა­ნი­ხი­ლე­ბო­და.

ამას ემა­ტე­ბა ის ხარ­ჯე­ბი, რა­საც პარ­ლა­მენ­ტის თა­ნამ­შრომ­ლე­ბი იღე­ბენ. ქუ­თა­ის­ში ცხოვ­რე­ბის­თვის. პარ­ლა­მენ­ტში ყვე­ლა თა­ნამ­შრო­მე­ლი, დამ­ლა­გებ­ლე­ბიც კი თბი­ლი­სი­დან და­დი­ან და ის არ­გუ­მენ­ტი, რომ პარ­ლა­მენ­ტის გა­და­ტა­ნა ქუ­თა­ი­სე­ლე­ბის და­საქ­მე­ბას შე­უ­წყობ­და ხელს, უსა­ფუძ­ვლო აღ­მოჩ­ნდა.

უმ­რავ­ლე­სო­ბის გან­ცხა­დე­ბით­ვე, ძვი­რია ძვი­რა­დღი­რე­ბუ­ლი შე­ნო­ბის შე­ნახ­ვაც, რო­მე­ლიც მთლი­ა­ნად კონ­დი­ცი­რე­ბის სის­ტე­მა­ზეა გათ­ვლი­ლი. ამას­თან, პარ­ლა­მენ­ტში იმა­საც ამ­ბო­ბენ, რომ შე­ნო­ბა ჯერ ექ­სპლუ­ა­ტა­ცი­ა­შიც არ არის შე­სუ­ლი და ყო­ველ­გვარ ოფი­ცი­ა­ლურ ხარ­ჯებ­ზე სა­უ­ბა­რი ნა­ად­რე­ვია.

ამ ეტაპ­ზე პარ­ლა­მენ­ტის აპა­რატ­ში და­ახ­ლო­ე­ბით 750 ადა­მი­ა­ნია და­საქ­მე­ბუ­ლი. აპა­რატ­ში ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე მო­თხოვ­ნა­დი - წამ­ყვა­ნი სპე­ცი­ა­ლის­ტის ანა­ზღა­უ­რე­ბა სა­შე­მო­სავ­ლოს დაქ­ვით­ვის გა­რე­შე 880 ლა­რია.

"ამ ხელ­ფა­სით ეს ადა­მი­ა­ნე­ბი ელე­მენ­ტა­რუ­ლი ბი­ნის ფულ­სა და კვე­ბის ხარ­ჯებს ვერ და­ფა­რავ­დნენ, თო­რემ სხვა რა­მე­ზე არ არის სა­უ­ბა­რი. მათ ოჯა­ხე­ბი და­ტო­ვეს. სწო­რედ ამი­ტომ, პარ­ლა­მენ­ტმა მი­ი­ღო გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა, რომ მათი ცხოვ­რე­ბის ხარ­ჯე­ბიც აა­ნა­ზღა­უ­როს. ეს მოხ­და და­მა­ტე­ბი­თი ეკო­ნო­მი­ი­სა და რე­ზერ­ვე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბის ხარ­ჯზე. თუმ­ცა, მო­მა­ვა­ლი წლი­დან რა იქ­ნე­ბა და ბი­უ­ჯე­ტი რის სა­შუ­ა­ლე­ბას მოგ­ვცემს, არ ვიცი.

"ფაქ­ტია, რომ პარ­ლა­მენ­ტის შე­ნახ­ვის ხარ­ჯე­ბი, პარ­ლა­მენ­ტა­რე­ბის ბი­ნის ქი­რის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფით თვე­ში 400 000 ლა­რით ძვირ­დე­ბა, რაც წე­ლი­წად­ში 5 მი­ლი­ო­ნი ლა­რია. ამას ემა­ტე­ბა პარ­ლა­მენ­ტის კო­მუ­ნა­ლუ­რი გა­და­სა­ხა­დე­ბის ხარ­ჯე­ბი, რად­გან აქ ფან­ჯა­რა არ იღე­ბა და მთე­ლი სის­ტე­მა ვენ­ტი­ლა­ცი­ა­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი. ხარ­ჯებს იწ­ვევს დე­პუ­ტა­ტე­ბის საწ­ვა­ვი­სა და გა­და­ად­გი­ლე­ბის სა­კი­თხი", - გან­მარ­ტა პარ­ლა­მენ­ტის აპა­რა­ტის უფ­როს­მა ზუ­რაბ მა­რაქ­ვე­ლი­ძემ მა­შინ, რო­დე­საც პარ­ლა­მენ­ტმა თა­ნამ­შრომ­ლე­ბის ხარ­ჯე­ბის და­ფარ­ვის გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა მი­ი­ღო.

შე­გახ­სე­ნებთ, რომ ქუ­თა­ის­ში მოვ­ლი­ნე­ბუ­ლი პარ­ლა­მენ­ტა­რე­ბი­სათ­ვის სა­ცხოვ­რებ­ლე­ბის მშე­ნებ­ლო­ბა თავ­და­პირ­ვე­ლად წყალ­ტუ­ბო­ში იგეგ­მე­ბო­და, სა­დაც ად­გი­ლიც შერ­ჩე­უ­ლი იყო. თუმ­ცა, არც ეს არ შეს­რულ­და.

"ნა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი მოძ­რა­ო­ბის" წარ­მო­მად­გე­ნე­ლი სერ­გო რა­ტი­ა­ნი კი ისევ იმა­ზე აპე­ლი­რებს, რომ ქუ­თა­ის­ში პარ­ლა­მენ­ტის და­ტო­ვე­ბით ქუ­თა­ი­სი გან­ვი­თარ­დე­ბა ეკო­ნო­მი­კუ­რად, ინფრას­ტრუქ­ტუ­რუ­ლად და პო­ლი­ტი­კუ­რა­დაც.

"ეს თუ არ მოხ­და, მოხ­დე­ბა წარ­სულ­ში დაბ­რუ­ნე­ბა, რო­დე­საც ერთი ქა­ლა­ქი დო­მი­ნი­რებ­და. თბი­ლი­სი მო­წყო­ბი­ლი იყო მოს­კო­ვის ხა­ტად და და­რად - როცა არ­სე­ბობს ერთი ქა­ლა­ქი და არ არ­სე­ბობს პო­ლი­ტი­კუ­რი სივ­რცე სხვა ქა­ლა­ქებ­ში", - ამ­ბობს ის.

"იმე­რეთ­ში 200 მი­ლი­ო­ნამ­დე ლა­რის პრო­ექ­ტე­ბია შე­ჩე­რე­ბუ­ლი. გზავ­ნილ­მა სა­ზო­გა­დო­ე­ბი­სად­მი, რომ ქუ­თა­ის­ში იქ­ნე­ბო­და პარ­ლა­მენ­ტი, გა­ა­ჩი­ნა მი­ზი­დუ­ლო­ბის ცენ­ტრი ინ­ვეს­ტო­რე­ბი­სათ­ვის. ამან მო­ი­ზი­და ინ­ვეს­ტო­რე­ბი.

მა­გა­ლი­თად, "ჰო­ლი­დეი ინი" ქუ­თა­ის­ში, წყალ­ტუ­ბოს გან­ვი­თა­რე­ბის პრო­ექ­ტი, თვი­თონ ქუ­თა­ის­ში შენ­დე­ბა რამ­დე­ნი­მე სას­ტუმ­რო, რო­მე­ლიც ახლა შე­ჩე­რე­ბუ­ლია. პარ­ლა­მენ­ტის თბი­ლის­ში გად­მო­ტა­ნით ეს პერ­სპექ­ტი­უ­ლი პრო­ექ­ტე­ბი შე­ჩერ­დე­ბა.

"გარ­და ამი­სა, როცა ვსა­უბ­რობთ სოფ­ლის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე, სო­ფე­ლი პა­ტა­რა ქა­ლა­ქე­ბის, ცენ­ტრე­ბის გა­რე­შე ვერ გან­ვი­თარ­დე­ბა. მხო­ლოდ ერთი ქა­ლა­ქი, თბი­ლი­სი ვერ გა­ნა­ვი­თა­რებს მთელ სო­ფელს," - გა­ნა­ცხა­და სერ­გო რა­ტი­ან­მა პარ­ლა­მენ­ტში ცოტა ხნის წინ ამ სა­კი­თხზე სა­უბ­რი­სას.

პარ­ლა­მენ­ტის ვიცე-სპი­კე­რი კი არ ეთან­ხმე­ბა ამ მო­საზ­რე­ბას და ამ­ბობს, რომ "ეს აბ­სურ­დუ­ლი მო­საზ­რე­ბაა", რო­მე­ლიც ლო­გი­კას არ ექ­ვემ­დე­ბა­რე­ბა".

"მაგ ლო­გი­კით პარ­ლა­მენ­ტი უნდა იყოს ზუგ­დიდ­შიც, უნდა იყოს თე­ლავ­შიც, სიღ­ნაღ­შიც და ყველ­გან. შეგ­ვიძ­ლია ბორ­ბლებ­ზე შევსვათ პარ­ლა­მენ­ტი, ერთი წელი ერ­თგან იყოს, მე­ო­რე წელი - მე­ო­რე­გან. ეს არის აბ­სურ­დი, რა­ზეც სა­უბ­რობს უმ­ცი­რე­სო­ბა. მთა­ვა­რია, რომ რე­გი­ო­ნი გან­ვი­თარ­დეს იმ რე­გი­ო­ნის სა­ჭი­რო­ე­ბის შე­სა­ბა­მი­სად," - ამ­ბობს მა­ნა­ნა კო­ბა­ხი­ძე.

აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია, რომ რამ­დე­ნი­მე წლის წინ, რო­დე­საც სა­ა­კაშ­ვი­ლის ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ ქვეყ­ნის დე­ცენ­ტრა­ლი­ზა­ცი­ის აუ­ცი­ლებ­ლო­ბა­ზე და­ი­წყო სა­უ­ბა­რი, დე­ცენ­ტრა­ლი­ზა­ცი­ი­სა და ეკო­ნო­მი­კუ­რი ეფექ­ტის მოხ­დე­ნის მო­ტი­ვით, ქუ­თა­ის­ში სა­ქარ­თვე­ლოს ენერ­გე­ტი­კის მა­რე­გუ­ლი­რე­ბე­ლი კო­მი­სია და აუ­დი­ტის სამ­სა­ხუ­რი გა­და­ი­ტა­ნეს. თუმ­ცა, ამ სტრუქ­ტუ­რე­ბის ქუ­თა­ის­ში გა­დას­ვლას რა­ი­მე გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ეკო­ნო­მი­კუ­რი ეფექ­ტი არ ჰქო­ნია.

შე­მო­სავ­ლე­ბის სამ­სა­ხუ­რის ოფი­ცი­ა­ლუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბით, სა­ხელ­მწი­ფო ბი­უ­ჯეტ­ში ქუ­თა­ი­სი­დან შე­სუ­ლი სა­გა­და­სა­ხა­დო შე­მო­სავ­ლე­ბი 2009 წელს 159 022 ლარს შე­ად­გენ­და, 2010-ში 149 663, ხოლო 2011 წელს – 139 358 ლარს. ანუ სა­გა­და­სა­ხა­დო კუ­თხით, თვალ­ში სა­ცე­მი ცვლი­ლე­ბე­ბი არ მომ­ხდა­რა.

მე­ო­რე მხრივ კი, სა­პარ­ლა­მენ­ტო სტა­ტუს­მა საგ­რძნობ­ლად გა­ზარ­და ფასი მი­წა­ზე და უძ­რავ ქო­ნე­ბა­ზე. თუ მი­წის კვად­რა­ტუ­ლი მეტ­რის ფასი წინა წლებ­ში 4-დან 8 ლა­რამ­დე მერ­ყე­ობ­და, ახლა გა­ათ­მა­გე­ბუ­ლია. მა­გა­ლი­თად, პარ­ლა­მენ­ტის მიმ­დე­ბა­რე ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე, რო­მე­ლიც გა­რე­უ­ბანს გა­ნე­კუთ­ვნე­ბა და პირ­ვე­ლი ზო­ნის ქვეს­ტა­ტუ­სი მი­ე­ნი­ჭა, კვად­რა­ტუ­ლი მეტ­რის ფას­მა 100-120 ლა­რამ­დე აი­წია.

ამ ეტაპ­ზე ერ­თა­დერ­თი "ბიზ­ნე­სი", რო­მე­ლიც "მუ­შა­ობს", ბი­ნე­ბის გა­ქი­რა­ვე­ბაა. ამ მხრი­ვაც სე­რი­ო­ზუ­ლი ზრდა შე­ი­ნიშ­ნე­ბა. თუ აქამ­დე ქუ­თა­ის­ში 100 ლა­რად შე­იძ­ლე­ბო­და სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ფარ­თის და­ქი­რა­ვე­ბა, ახლა ფასი და­ახ­ლო­ე­ბით 500 ლა­რამ­დე ადის.

თუმ­ცა, იმის გამო, რომ ბი­ნე­ბის დამ­ქი­რა­ვე­ბე­ლი პარ­ლა­მენ­ტარ­თა კონ­კრე­ტუ­ლი რა­ო­დე­ნო­ბაა და ბი­ნებს ქუ­თა­ი­სელ­თა უმე­ტე­სო­ბა ვერ აქი­რა­ვებს, ეს ად­გი­ლობ­რი­ვი მო­სახ­ლე­ო­ბის უმე­ტე­სო­ბის უკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბას იწ­ვევს, რად­გან გა­ი­ზარ­და ფა­სე­ბი და არ გაზ­რდი­ლა მათი შე­მო­სავ­ლე­ბი, ცალ­კე­უ­ლი გა­მო­ნაკ­ლი­სე­ბის გარ­და, რაც სა­ერ­თო მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე არა­ნა­ირ გავ­ლე­ნას არ ახ­დენს.

ფაქ­ტია, რომ არ­გუ­მენ­ტე­ბი ორი­ვე მხა­რეს გა­აჩ­ნია, მაგ­რამ ძნე­ლი სათ­ქმე­ლია, გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა სა­ბო­ლო­ოდ რო­მე­ლი მათ­გა­ნის სა­სარ­გებ­ლოდ იქ­ნე­ბა მი­ღე­ბუ­ლი. მით უმე­ტეს, რომ პრობ­ლე­მა სა­კონ­სტი­ტუ­ციო უმ­რავ­ლე­სო­ბის მოგ­რო­ვე­ბაა და "ნა­ცი­ო­ნა­ლუ­რი მოძ­რა­ო­ბა" ამას კარ­გად იყე­ნებს მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ პი­რად სა­უბ­რებ­ში ისი­ნიც იმას ამ­ბო­ბენ, რომ პარ­ლა­მენ­ტის ქუ­თა­ის­ში ყოფ­ნა ძა­ლი­ან ბევრ პრობ­ლე­მას ქმნის.

რუ­სი­კო მა­ჩა­ი­ძე

გა­ზე­თი "რე­ზო­ნან­სი"

დღის ვიდეო
00:00 / 00:00
ავტოსაგზაო შემთხვევა სამგორში - თვითმხილველების ინფორმაციით, ავტომანქანა ველოსიპედით მოძრავ მოქალაქეს დაეჯახა.

ქუთაისში პარლამენტის შენახვა წელიწადში 5 მილიონით ძვირი ჯდება, ვიდრე თბილისში

ქუთაისში პარლამენტის შენახვა წელიწადში 5 მილიონით ძვირი ჯდება, ვიდრე თბილისში

კონსტიტუციიდან იმ ნორმის ამოღება, რომლითაც პარლამენტის აგილმდებარეობის საკითხი განისაზღვრება, საპრეზიდენტო არჩევნების შემდგომი პერიოდისთვის გადაიდო. თუკი იმ ფაქტს გავითვალისწინებთ, რომ პარლამენტის ქუთაისში ყოფნა სააკაშვილისთვის პრინციპულად მნიშვნელოვანია და მისი გუნდის გარეშე უმრავლესობა კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანას ვერ ახერხებს, ამ გადაწყვეტილებას სრულიად პრაქტიკული ახსნა აქვს.

თუმცა, მეორე მხრივ, ეს დამოკიდებული იქნება მანამდე კონსტიტუციაში იმ ნორმის შეცვლაზე, რომელიც კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანისთვის საჭირო კვორუმს განსაზღვრავს. დღეს მოქმედი ნორმით, ამისთვის დეპუტატთა 2/3-ის, ანუ მინიმუმ, 100 დეპუტატის თანხმობაა საჭირო. 2010 წელს მიღებული ნორმით კი, საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ დეპუტატთა 3/4-ის, ანუ 113 დეპუტატის თანხმობა იქნება საჭირო.

როდესაც ასი ხმის მოგროვებაა პრობლემა, ცხადია, 113-ის მოგროვება გაცილებით ძნელი იქნება.

მეორე მხრივ კი, სააკაშვილის გუნდი არც იმ საკონსტიტუციო ცვლილებისთვის აპირებს ხმის მიცემას, რომელმაც საკონსტიტუციო ცვლილების მისაღებად საჭირო კვორუმის უცვლელად დატოვება უნდა უზრუნველყოს. ეს კიდევ მეორე საკითხია, თუ რამდენად მიზანშეწონილი იქნება კვორუმის ამ ფორმით განსაზღვრა.

კონსტიტუციიდან პარლამენტის ადგილმდებარეობის განსაზღვრის ამოღება პირდაპირ კავშირშია საკანონმდებლო ორგანოს დედაქალაქში დაბრუნებასთან, ან სულაც სხვა ადგილას გადატანასთან. ყოველ შემთხვევაში, ის არგუმენტი, რომ პარლამენტის სადმე გადატანა ამ რეგიონის განვითარებას უწყობს ხელს, ისეთივე წარმატებით შეიძლება იქნეს გამოყენებული, როგორც ქუთაისში გადატანისას.

ამიტომაც, ამ გადაწყვეტილების მიღება, რომ რეგლამენტმა განსაზღვროს პარლამენტის ადგილმდებარეობის საკითხი, ყველაზე მეტად ქმნის პარლამენტის აქეთ-იქით ტარების საშიშროებას. იმ პირობის დადება კი, რომ ეს ასე არ მოხდება, ვითარებას არანაირად არ ცვლის და არანაირ გარანტიას არ იძლევა, რომ ასე არ მოხდება. მით უმეტეს, გადატანა-გადმოტანის პრეცედენტი უკვე შექმნილია.

მეორე მხრივ კი, დღევანდელი საპარლამენტო უმრავლესობა იმ პრობლემაზე საუბრობს, რასაც პარლამენტის ქუთაისში ყოფნა ქმნის. მთავარი კი ის დამატებითი ხარჯია, რისი გაწევაც სახელმწიფოს სწორედ იმის გამო უწევს, რომ პარლამენტი დედაქალაქიდან 200 კილომეტრით არის დაშორებული.

"საქართველო არ არის მდიდარი ქვეყანა, რომ ჩვენ ამდენი ხარჯი გავწიოთ მთავრობის წევრებისა და პარლამენტარების აქეთ-იქით სიარულში. ცოტა ხნის წინ იყო ასეთი შემთხვევა, როცა უმცირესობა ითხოვდა მაია ფანჯიკიძის ჩასვლას ქუთაისში, პარლამენტში. დარწმუნებული ვარ, პარლამენტი რომ ყოფილიყო თბილისში, ფანჯიკიძე მოახერხებდა, 1 საათი გამოეყო და მოსულიყო პარლამენტში.

"ძალიან რთულია, მინისტრმა რამდენიმე საათი დახარჯოს გზაში. ამის ფუფუნება არც ჩვენს მთავრობას არ აქვს. მაშინ მთავრობაც უნდა გადავიდეს ქუთაისში, ყველა სამინისტრო ქუთაისში უნდა იყოს, პოლიტიკური ცენტრი უნდა გადავიდეს ქუთაისში. რადგანაც პოლიტიკური ცენტრი თბილისშია და ყველა სამინისტრო ოპერირებს თბილისში, ძალიან რთულია ასეთი დისტანციის რეჟიმში მუშაობა", - განაცხადა მანანა კობახიძემ ცოტა ხნის წინ, როდესაც საგარეო საქმეთა მინისტრმა უმცირესობის მოთხოვნა ვერ შეასრულა და პარლამენტში ვერ მივიდა.

საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი ზვიად ძიძიგურიც პარლამენტსა და მთავრობას შორის არსებული რამდენიმე ასეული კილომეტრით გამოწვეულ დისკომფორტზე ამახვილებს ყურადღებას და მიიჩნევს, რომ ამით ხელისუფლების ორივე შტოს მუშაობის ეფექტურობა მცირდება.

"პარლამენტის ერთ-ერთი მთავარი ფუნქცია კონსტიტუციის მიხედვით არის მთავრობის და საბიუჯეტო კონტროლი. ამ კონტროლის განხორციელებას და თანამშრომლობას მთავრობასთან სჭირდება ძალიან ხშირი ურთიერთობა და პრაქტიკულად, საქართველოს მთავრობაც და პარლამენტიც არიან დროის კარგვის რეჟიმში, როდესაც ამდენი კილომეტრით სიშორის გამო მუდმივად არიან გზაში.

"ჩვენ ამის ფუფუნების უფლება არ გვაქვს, რომ მთავრობისა და პარლამენტის წევრები მუდმივად ისხდნენ ავტომობილებში და კარგავდნენ დროს. გარდა ამისა, საქართველოს პარლამენტის ერთ-ერთი მთავარი ფუნქცია დიპლომატიური მიმართულებით საქმიანობაა. დღეს პარლამენტის მუშაობა ამ თვალსაზრისით არ არის საკმარისი, რადგან ყველა დიპლომატიური წარმომადგენლობის ოფისი თბილისშია და, შესაბამისად, მათთან ძნელდება კომუნიკაცია, რაც არის სერიოზული შემაფერხებელი პარლამენტის საქმიანობისა.

"იგივეს ვიტყოდი პრესასთან ურთიერთობის თვალსაზრისითაც. თქვენ შეგიძლიათ ჰკითხოთ თქვენს კოლეგებს, რამდენად არის გართულებული სხვადასხვა საკითხების გაშუქება მედიაში. არასამთავრობო სექტორთან ურთიერთობისთვისაც ეს სერიოზულად შემაფერხებელია", - განაცხადა ზვიად ძიძიგურმა ამ თემაზე კომენტარისას ჟურნალისტებთან, როდესაც საკონსტიტუციო ცვლილების მიღების საკითხი განიხილებოდა.

ამას ემატება ის ხარჯები, რასაც პარლამენტის თანამშრომლები იღებენ. ქუთაისში ცხოვრებისთვის. პარლამენტში ყველა თანამშრომელი, დამლაგებლებიც კი თბილისიდან დადიან და ის არგუმენტი, რომ პარლამენტის გადატანა ქუთაისელების დასაქმებას შეუწყობდა ხელს, უსაფუძვლო აღმოჩნდა.

უმრავლესობის განცხადებითვე, ძვირია ძვირადღირებული შენობის შენახვაც, რომელიც მთლიანად კონდიცირების სისტემაზეა გათვლილი. ამასთან, პარლამენტში იმასაც ამბობენ, რომ შენობა ჯერ ექსპლუატაციაშიც არ არის შესული და ყოველგვარ ოფიციალურ ხარჯებზე საუბარი ნაადრევია.

ამ ეტაპზე პარლამენტის აპარატში დაახლოებით 750 ადამიანია დასაქმებული. აპარატში ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი - წამყვანი სპეციალისტის ანაზღაურება საშემოსავლოს დაქვითვის გარეშე 880 ლარია.

"ამ ხელფასით ეს ადამიანები ელემენტარული ბინის ფულსა და კვების ხარჯებს ვერ დაფარავდნენ, თორემ სხვა რამეზე არ არის საუბარი. მათ ოჯახები დატოვეს. სწორედ ამიტომ, პარლამენტმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ მათი ცხოვრების ხარჯებიც აანაზღაუროს. ეს მოხდა დამატებითი ეკონომიისა და რეზერვების გამოყენების ხარჯზე. თუმცა, მომავალი წლიდან რა იქნება და ბიუჯეტი რის საშუალებას მოგვცემს, არ ვიცი.

"ფაქტია, რომ პარლამენტის შენახვის ხარჯები, პარლამენტარების ბინის ქირის უზრუნველყოფით თვეში 400 000 ლარით ძვირდება, რაც წელიწადში 5 მილიონი ლარია. ამას ემატება პარლამენტის კომუნალური გადასახადების ხარჯები, რადგან აქ ფანჯარა არ იღება და მთელი სისტემა ვენტილაციაზეა დამოკიდებული. ხარჯებს იწვევს დეპუტატების საწვავისა და გადაადგილების საკითხი", - განმარტა პარლამენტის აპარატის უფროსმა ზურაბ მარაქველიძემ მაშინ, როდესაც პარლამენტმა თანამშრომლების ხარჯების დაფარვის გადაწყვეტილება მიიღო.

შეგახსენებთ, რომ ქუთაისში მოვლინებული პარლამენტარებისათვის საცხოვრებლების მშენებლობა თავდაპირველად წყალტუბოში იგეგმებოდა, სადაც ადგილიც შერჩეული იყო. თუმცა, არც ეს არ შესრულდა.

"ნაციონალური მოძრაობის" წარმომადგენელი სერგო რატიანი კი ისევ იმაზე აპელირებს, რომ ქუთაისში პარლამენტის დატოვებით ქუთაისი განვითარდება ეკონომიკურად, ინფრასტრუქტურულად და პოლიტიკურადაც.

"ეს თუ არ მოხდა, მოხდება წარსულში დაბრუნება, როდესაც ერთი ქალაქი დომინირებდა. თბილისი მოწყობილი იყო მოსკოვის ხატად და დარად - როცა არსებობს ერთი ქალაქი და არ არსებობს პოლიტიკური სივრცე სხვა ქალაქებში", - ამბობს ის.

"იმერეთში 200 მილიონამდე ლარის პროექტებია შეჩერებული. გზავნილმა საზოგადოებისადმი, რომ ქუთაისში იქნებოდა პარლამენტი, გააჩინა მიზიდულობის ცენტრი ინვესტორებისათვის. ამან მოიზიდა ინვესტორები.

მაგალითად, "ჰოლიდეი ინი" ქუთაისში, წყალტუბოს განვითარების პროექტი, თვითონ ქუთაისში შენდება რამდენიმე სასტუმრო, რომელიც ახლა შეჩერებულია. პარლამენტის თბილისში გადმოტანით ეს პერსპექტიული პროექტები შეჩერდება.

"გარდა ამისა, როცა ვსაუბრობთ სოფლის განვითარებაზე, სოფელი პატარა ქალაქების, ცენტრების გარეშე ვერ განვითარდება. მხოლოდ ერთი ქალაქი, თბილისი ვერ განავითარებს მთელ სოფელს," - განაცხადა სერგო რატიანმა პარლამენტში ცოტა ხნის წინ ამ საკითხზე საუბრისას.

პარლამენტის ვიცე-სპიკერი კი არ ეთანხმება ამ მოსაზრებას და ამბობს, რომ "ეს აბსურდული მოსაზრებაა", რომელიც ლოგიკას არ ექვემდებარება".

"მაგ ლოგიკით პარლამენტი უნდა იყოს ზუგდიდშიც, უნდა იყოს თელავშიც, სიღნაღშიც და ყველგან. შეგვიძლია ბორბლებზე შევსვათ პარლამენტი, ერთი წელი ერთგან იყოს, მეორე წელი - მეორეგან. ეს არის აბსურდი, რაზეც საუბრობს უმცირესობა. მთავარია, რომ რეგიონი განვითარდეს იმ რეგიონის საჭიროების შესაბამისად," - ამბობს მანანა კობახიძე.

აღსანიშნავია, რომ რამდენიმე წლის წინ, როდესაც სააკაშვილის ხელისუფლებამ ქვეყნის დეცენტრალიზაციის აუცილებლობაზე დაიწყო საუბარი, დეცენტრალიზაციისა და ეკონომიკური ეფექტის მოხდენის მოტივით, ქუთაისში საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელი კომისია და აუდიტის სამსახური გადაიტანეს. თუმცა, ამ სტრუქტურების ქუთაისში გადასვლას რაიმე განსაკუთრებული ეკონომიკური ეფექტი არ ჰქონია.

შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური მონაცემებით, სახელმწიფო ბიუჯეტში ქუთაისიდან შესული საგადასახადო შემოსავლები 2009 წელს 159 022 ლარს შეადგენდა, 2010-ში 149 663, ხოლო 2011 წელს – 139 358 ლარს. ანუ საგადასახადო კუთხით, თვალში საცემი ცვლილებები არ მომხდარა.

მეორე მხრივ კი, საპარლამენტო სტატუსმა საგრძნობლად გაზარდა ფასი მიწაზე და უძრავ ქონებაზე. თუ მიწის კვადრატული მეტრის ფასი წინა წლებში 4-დან 8 ლარამდე მერყეობდა, ახლა გაათმაგებულია. მაგალითად, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე, რომელიც გარეუბანს განეკუთვნება და პირველი ზონის ქვესტატუსი მიენიჭა, კვადრატული მეტრის ფასმა 100-120 ლარამდე აიწია.

ამ ეტაპზე ერთადერთი "ბიზნესი", რომელიც "მუშაობს", ბინების გაქირავებაა. ამ მხრივაც სერიოზული ზრდა შეინიშნება. თუ აქამდე ქუთაისში 100 ლარად შეიძლებოდა საცხოვრებელი ფართის დაქირავება, ახლა ფასი დაახლოებით 500 ლარამდე ადის.

თუმცა, იმის გამო, რომ ბინების დამქირავებელი პარლამენტართა კონკრეტული რაოდენობაა და ბინებს ქუთაისელთა უმეტესობა ვერ აქირავებს, ეს ადგილობრივი მოსახლეობის უმეტესობის უკმაყოფილებას იწვევს, რადგან გაიზარდა ფასები და არ გაზრდილა მათი შემოსავლები, ცალკეული გამონაკლისების გარდა, რაც საერთო მდგომარეობაზე არანაირ გავლენას არ ახდენს.

ფაქტია, რომ არგუმენტები ორივე მხარეს გააჩნია, მაგრამ ძნელი სათქმელია, გადაწყვეტილება საბოლოოდ რომელი მათგანის სასარგებლოდ იქნება მიღებული. მით უმეტეს, რომ პრობლემა საკონსტიტუციო უმრავლესობის მოგროვებაა და "ნაციონალური მოძრაობა" ამას კარგად იყენებს მიუხედავად იმისა, რომ პირად საუბრებში ისინიც იმას ამბობენ, რომ პარლამენტის ქუთაისში ყოფნა ძალიან ბევრ პრობლემას ქმნის.

რუსიკო მაჩაიძე

გაზეთი ”რეზონანსი”

LIVE: გია ხუხაშვილი "ნიუსრუმიდან"

"ანტიგმირი უნდა დამალო" -  გია ხუხაშვილი  პარლამენტიდან ვანო ზარდიაშვილის წასვლაზე

უკრაინის პროკურატურამ მიხეილ სააკაშვილის მიმართვაზე საქმე აღძრა