კულტურა/შოუბიზნესი
პოლიტიკა

16

მარტი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

ორშაბათი, მთვარის მეცხრამეტე დღე დაიწყება 23:42-ზე, მთვარე მორიელში იქნება 11:30-ზე საშიში, ე.წ. სატანური დღეა, ფრთხილად იყავით. არ წამოიწყოთ ახალი საქმეები. მოერიდეთ ყოველგვარ ვაჭრობას, ფინანსური ოპერაციების ჩატარებას. ცუდი დღეა საქმის, საქმიანობის შესაცვლელად. მოგზაურობა და შორ მანძილზე მგზავრობა დაუშვებელია. უფრო მეტიც, უმჯობესია, ეს დღე შინ გაატაროთ. პასიურად დაისვენეთ. არავითარ შემთხვევაში არ დაქორწინდეთ ამ დღეს, გადადეთ ნიშნობაც. განქორწინებაც კი სხვა დღეს დანიშნეთ. მოერიდეთ ცხარე და ცხიმიან საკვებს. მოიმატებს სტრესული და სარისკო ქმედებების რაოდენობა.
მსოფლიო
კონფლიქტები
სპორტი
მოზაიკა
სამართალი
სამხედრო
მეცნიერება
Faceამბები
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
"ნიუ-ჯერსის სტადიონზეც კი აჩვენეს, როგორ მიჭერს შევარდნაძე ხელს და როგორ ვასხამ "ბორჯომს" ნათაძეს" - 30 წლის წინანდელი პოლიტიკური ამბები: როგორ გააოცეს რჩეულიშვილთან წყნეთში ასული ელჩები?
"ნიუ-ჯერსის სტადიონზეც კი აჩვენეს, როგორ მიჭერს შევარდნაძე ხელს და როგორ ვასხამ "ბორჯომს" ნათაძეს" - 30 წლის წინანდელი პოლიტიკური ამბები: როგორ გააოცეს რჩეულიშვილთან წყნეთში ასული ელჩები?

AMBEBI.GE-ს არ­ქივ­ში უამ­რავ სა­ინ­ტე­რე­სო სტა­ტია არ­სე­ბობს, რო­მელ­თა ხე­ლა­ხა­ლი გა­და­კი­თხვა ამ თუ იმ მოვ­ლე­ნას, ფაქტს, ამ­ბავს ამ გა­და­სა­ხე­დი­დან, კი­დევ უფრო სხვაგ­ვა­რად დაგ­ვა­ნახ­ვებს ხოლ­მე. ერთ-ერთი ასე­თი 2015 წელს ვახ­ტანგ რჩე­უ­ლიშ­ვი­ლის მიერ ჩვენ­თვის მო­ცე­მუ­ლი ინ­ტერ­ვი­უაა. რჩე­უ­ლიშ­ვი­ლი ინ­ტერ­ვი­უ­ში მისი პო­ლი­ტი­კა­ში ყოფ­ნის პე­რი­ოდს იხ­სე­ნებს და გუ­ლახ­დი­ლად სა­უბ­რობს იმა­ზე, თუ რა ვი­თა­რე­ბა იყო იმ­დრო­ინ­დელ მთავ­რო­ბა­ში, რო­დე­საც მას სა­ქარ­თვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტის სპი­კე­რის მო­ად­გი­ლე­ო­ბა (1992-1995 წლე­ბი) უწევ­და.

  • ვინ მარ­თავ­და მა­შინ ქვე­ყა­ნას, რო­გორ მუ­შა­ობ­და პარ­ლა­მენ­ტი, რა ურ­თი­ერ­თო­ბა ჰქონ­და ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძეს ჯაბა იო­სე­ლი­ან­თან და ა.შ. მოდი, კი­დევ ერთხელ გა­და­ვავ­ლოთ თვა­ლი ჩვენს უახ­ლო­ეს წარ­სულს.

1992-1995 წლე­ბის სა­ქარ­თვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტი

ის უნი­კა­ლუ­რი იყო რამ­დე­ნი­მე ნიშ­ნით: მას სა­ხელ­მწი­ფოს მე­თა­უ­რი - ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძე თავ­მჯდო­მა­რე­ობ­და; იყო პირ­ვე­ლი ქარ­თუ­ლი პარ­ლა­მენ­ტი მას შემ­დეგ, რაც სა­ქარ­თვე­ლოს და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბა მთელ­მა მსოფ­ლი­ომ აღი­ა­რა; ამ პარ­ლა­მენ­ტმა სა­ფუძ­ვე­ლი ჩა­უ­ყა­რა თა­ნა­მედ­რო­ვე სა­ქარ­თვე­ლოს დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის კურსს, ქვეყ­ნის და­სავ­ლურ არ­ჩე­ვანს; რო­გორც პარ­ლა­მენ­ტის ვიცე-სპი­კერს, პა­ტი­ვი მერ­გო, ევ­რო­პის სა­პარ­ლა­მენ­ტო ასამ­ბლე­ა­ში პირ­ვე­ლი ქარ­თუ­ლი დე­ლე­გა­ცი­ის თავ­მჯდო­მა­რე ვყო­ფი­ლი­ყა­ვი და პირ­ვე­ლი შე­ნიშ­ვნაც ევ­რო­პე­ლი კო­ლე­გე­ბის­გან მა­შინ მიგ­ვე­ღო…

ცხა­დია, ევ­რო­პამ გაგ­ვაკ­რი­ტი­კა, მაგ­რამ რო­დის უჯე­რებს ამა­ყი ქარ­თვე­ლი სხვას, სა­ნამ ცხვირს არ წა­ი­ტეხს? სწო­რედ იმ უნი­კა­ლურ­მა პარ­ლა­მენ­ტმა მი­ი­ღო ქვეყ­ნის კონ­სტი­ტუ­ცია და ამ კონ­სტი­ტუ­ცი­ის ხელ­მო­წე­რის ცე­რე­მო­ნი­ა­ლის დროს, მის ეზო­ში აა­ფეთ­ქეს შე­ვარ­დნა­ძე (მეც მას­თან ერ­თად)!

პარ­ლა­მენ­ტი - 1992-1995 წლე­ბი

მა­შინ და­ე­ცა სო­ხუ­მი, ზუგ­დიდ­ში დაბ­რუნ­და ზვი­ად გამ­სა­ხურ­დია, რო­მე­ლიც სა­ეჭ­ვო ვი­თა­რე­ბა­ში გარ­და­იც­ვა­ლა. სა­ქარ­თვე­ლო შე­ვი­და დსთ-ში, მო­ი­კი­და ფეხი ტე­რო­რიზ­მმა - მოკ­ლეს ედპ-ს ლი­დე­რი გია ჭან­ტუ­რია, შე­ვარ­დნა­ძის ფონ­დის თავ­მჯდო­მა­რე - სო­ლი­კო ხა­ბე­იშ­ვი­ლი. წარ­სულ­ში კა­ნო­ნი­ე­რი ქურ­დი ჯაბა იო­სე­ლი­ა­ნი მარ­თავ­და ქვე­ყა­ნას, სა­ხელ­მწი­ფო ბი­უ­ჯეტს ყო­ველკ­ვარ­ტა­ლუ­რად ვი­ღებ­დით, შე­მო­ვი­და კუ­პო­ნი, გა­თა­ვი­სუფ­ლდა ფა­სე­ბი პურ­ზე - ხალ­ხი მთელ ღა­მეს პუ­რის რი­გებ­ში ათე­ნებ­და!

მაგ­რამ სწო­რედ ამ პარ­ლა­მენ­ტის დროს შედ­გა ქვე­ყა­ნა: შე­მო­ვი­და ეროვ­ნუ­ლი ვა­ლუ­ტა - ლარი, ამოქ­მედ­და სა­სა­მარ­თლო, შსს და პრო­კუ­რა­ტუ­რა, ხე­ლი­სუფ­ლე­ბი­დან წა­ვიდ­ნენ (და­ა­პა­ტიმ­რეს) ჯაბა იო­სე­ლი­ა­ნი და თენ­გიზ კი­ტო­ვა­ნი, რუ­სეთ­ში გა­იქ­ცა იგორ გი­ორ­გა­ძე, ჩა­ტარ­და პრე­ზი­დენ­ტის არ­ჩევ­ნე­ბი, შე­იქ­მნა ახა­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი პოსტსაბ­ჭო­თა ელი­ტა (ჟვა­ნია, სა­ა­კაშ­ვი­ლი და სხვე­ბი). ქვე­ყა­ნა თან­და­თან ფეხ­ზე წა­მოდ­გა. ბო­ლოს და ბო­ლოს, ეს იყო არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვად წარ­მო­მად­გენ­ლო­ბი­თი პარლ­მენ­ტი, რო­მელ­მაც გა­ა­ერ­თი­ა­ნა სა­ქარ­თვე­ლოს მთე­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი სპექტრი, იმ დრო­ის­თვის არ­სე­ბუ­ლი პრაქ­ტი­კუ­ლად ყვე­ლა პო­ლი­ტი­კუ­რი ძალა, გარ­და დაქ­საქ­სუ­ლი შე­უ­რი­გე­ბე­ლი ზვი­ა­დის­ტე­ბი­სა. დე­პუ­ტა­ტებს შო­რის იყო სა­ქარ­თვე­ლო­ში ცნო­ბი­ლი თით­ქმის ყვე­ლა პო­ლი­ტი­კუ­რი და სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი მოღ­ვა­წე, ქარ­თუ­ლი კულ­ტუ­რის გა­მო­ჩე­ნი­ლი წარ­მო­მად­გე­ნე­ლი: ჭა­ბუა ამი­რე­ჯი­ბი, თენ­გიზ აბუ­ლა­ძე, რეზო ჯა­ფა­რი­ძე, გიგა ლორ­თქი­ფა­ნი­ძე, ელ­დარ შენ­გე­ლა­ია, ლანა ღო­ღო­ბე­რი­ძე, ჯან­სუღ ჩარ­კვი­ა­ნი, ზუ­რაბ წე­რე­თე­ლი და სხვე­ბი.

პარ­ლა­მენ­ტში მო­ვიდ­ნენ ეროვ­ნულ გან­მა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბე­ლი მოძ­რა­ო­ბის ლი­დე­რე­ბი: ირი­ნა სა­რიშ­ვი­ლი-ჭან­ტუ­რია და მა­მუ­კა გი­ორ­გა­ძე (გია ჭან­ტუ­რია არ შე­მო­სუ­ლა პარ­ლა­მენ­ტში), აკა­კი ასა­თი­ა­ნი, ირაკ­ლი წე­რე­თე­ლი, ნო­დარ ნა­თა­ძე, ვაჟა ადა­მია თა­ვი­სი პარ­ტი­ე­ბით, დი­სი­დენ­ტე­ბი - ირაკ­ლი შენ­გე­ლია, მი­ხე­ილ ნა­ნე­იშ­ვი­ლი, ლუ­ი­ზა შა­კი­აშ­ვი­ლი, ჯაბა იო­სე­ლი­ა­ნი, თენ­გიზ კი­ტო­ვა­ნი, თენ­გიზ სი­გუა (ე.წ. "პუტ­ჩის­ტე­ბი"), რეს­პუბ­ლი­კე­ლე­ბი (ივ­ლი­ა­ნე ხა­ინ­დრა­ვა, ვახ­ტანგ ხმა­ლა­ძე, რეზო შა­ვიშ­ვი­ლი და სხვა), მწვა­ნე­ე­ბი ქარ­ტია "მო­ნარ­ქის­ტე­ბი," ძვე­ლი თა­ო­ბის ცნო­ბი­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი სა­ხე­ე­ბი - ჟი­უ­ლი შარ­ტა­ვა, ჯუმ­ბერ პა­ტი­აშ­ვი­ლი, თე­ი­უ­მუ­რაზ შა­ში­აშ­ვი­ლი და იმ დრო­ი­სათ­ვის ახა­ლი სა­ხე­ე­ბი - ნეს­ტან კირ­თა­ძე, შალ­ვა ნა­თე­ლაშ­ვი­ლი, ზუ­რაბ ჟვა­ნი­ას ახალ­გაზ­რდუ­ლი გუნ­დი. ერთი სი­ტყვით, ამ­დე­ნი ცნო­ბი­ლი ადა­მი­ა­ნი არც ერთ სხვა პარ­ლა­მენ­ტში არ შემ­ხვედ­რია. სპი­კე­რატ­ში წარ­მოდ­გე­ნი­ლე­ბი ვი­ყა­ვით - ვახ­ტანგ გო­გუ­ა­ძე (სპი­კე­რი), რუ­სუ­დან ბე­რი­ძე (მე­რაბ კოს­ტა­ვას ყო­ფი­ლი მე­უღ­ლე) და მე. მა­შინ ჩა­ე­ყა­რა სა­ფუძ­ვე­ლი სა­პარ­ლა­მენ­ტო უმ­რავ­ლე­სო­ბის და უმ­ცი­რე­სო­ბის ინ­სტი­ტუტს - მე ვი­ყა­ვი უმ­რავ­ლე­სო­ბის ლი­დე­რი, რუ­სუ­დან ბე­რი­ძე კი უმ­ცი­რე­სო­ბი­სა.

ჯაბა იო­სე­ლი­ა­ნი

ჯაბა იო­სე­ლი­ა­ნი უნი­კა­ლუ­რი პი­როვ­ნე­ბა იყო. სა­ხელ­მწი­ფო იერ­არ­ქი­ა­ში მე­ო­რე კა­ცის პო­ზი­ცია ეკა­ვა შე­ვარ­დნა­ძის შემ­დეგ. ყო­ფი­ლი კა­ნო­ნი­ე­რი ქურ­დი და მოქ­მე­დი შე­ი­ა­რა­ღე­ბუ­ლი ფორ­მი­რე­ბის ხელ­მძღვა­ნე­ლი ასეთ თა­ნამ­დე­ბო­ბა­ზე ქვეყ­ნის­თვის ცხა­დია, სა­შიშ­რო­ე­ბას წარ­მო­ად­გენ­და, მაგ­რამ იმ ეტაპ­ზე სტა­ბი­ლუ­რო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბის სხვა სა­შუ­ა­ლე­ბა არ იყო. ის აჩე­რებ­და ზვი­ა­დის­ტებს მა­სობ­რი­ვი საპ­რო­ტეს­ტო აქ­ცი­ე­ბის­გან, ძა­ლას სძენ­და სა­ხელ­მწი­ფოს იძუ­ლე­ბის მე­ქა­ნიზმს, რომ­ლის გა­რე­შე სა­ხელ­მწი­ფო არ არ­სე­ბობს. შე­ვარ­დნა­ძემ სრუ­ლად გა­მო­ი­ყე­ნა მისი ეს შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბი და მერე მხედ­რი­ონ­თან ერ­თად მო­ი­ცი­ლა ისიც და კი­ტო­ვა­ნიც. მე ვაფრ­თხი­ლებ­დი ჯა­ბას ამის შე­სა­ხებ, ვახ­სე­ნებ­დი ცნო­ბილ ფრა­ზას - "რე­ვო­ლუ­ცია სა­კუ­თა­რი შვი­ლე­ბის ჭა­მას იწყებს". მაგ­რამ ეს თვი­თო­ნაც მშვე­ნივ­რად იცო­და - უბრლოდ, ბოლო წლებ­ში პრო­ცე­სებს ვე­ღარ აკონ­ტრო­ლებ­და, სა­კუ­თა­რი ფორ­მი­რე­ბის მძევ­ლად იქცა. ამა­ვე დროს ბევ­რი გა­მორ­ჩე­უ­ლი თვი­სე­ბის მა­ტა­რე­ბე­ლი იყო: ჭკვი­ა­ნი, ნა­კი­თხი, მა­მა­ცი და ბო­ლოს და ბო­ლოს, სიმ­პა­თი­უ­რი. ფულს პი­რა­დად არ ეს­წრა­ფო­და - ოჯახ­ში არა­სო­დეს მიჰ­ქონ­და მი­ლი­ო­ნე­ბი. ბევ­რჯერ ამომ­დგო­მია გვერ­დში - პო­ლი­ტი­კუ­რა­დაც (რო­დე­საც პარ­ლა­მენ­ტში თა­ნამ­დე­ბო­ბი­დან გა­და­ყე­ნე­ბას მი­პი­რებ­დნენ), ეკო­ნო­მი­უ­რა­დაც (რო­დე­საც სი­მამრს ბიზ­ნესს არ­თმევ­დნენ). გია ჭან­ტუ­რი­ას მსგავ­სად, ჩემი მოკ­ვლის სა­კი­თხიც რომ დად­გა, ჯა­ბას ჩა­რე­ვამ მიხ­სნა. ერთი სი­ტყვით, თა­ვი­სი დრო­ის შვი­ლი იყო და ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე კო­ლო­რი­ტუ­ლი ფი­გუ­რა იმ­დრო­ინ­დელ სა­ქარ­თვე­ლო­ში.

რა პრობ­ლე­მე­ბის წი­ნა­შე იყო პარ­ლა­მენ­ტი

და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის გა­მო­ცხა­დე­ბის დღი­დან მო­ყო­ლე­ბუ­ლი, სა­ქარ­თვე­ლოს ერთი და იგი­ვე პრობ­ლე­მა აქვს - და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის და­კარ­გვის საფრ­თე. სა­ქარ­თვე­ლოს მთა­ვა­რი პრობ­ლე­მა რუ­სე­თის იმ­პე­რი­უ­ლი ამ­ბი­ცი­ე­ბი, აფხა­ზუ­რი და ოსუ­რი სე­პა­რა­ტიზ­მი იყო. მა­შინ ჩა­ე­ყა­რა სა­ფუძ­ვე­ლი სა­ქარ­თვე­ლოს და­სავ­ლურ ორი­ენ­ტა­ცი­ას და სწო­რედ ეს იქცა და რჩე­ბა რუ­სეთ­თან მთა­ვარ პო­ლი­ტი­კურ პრობ­ლე­მად. ვი­ნა­ი­დან და­პი­რის­პი­რე­ბა რუ­სეთ­თან ცი­ვი­ლუ­რი არ­ჩე­ვა­ნის სა­კი­თხია და ორი­ვე მხა­რე ამ არ­ჩე­ვა­ნის მძე­ვა­ლია…

პო­ლი­ტი­კა კარს მიღ­მა

რო­დე­საც სტრას­ბურ­გში ჩა­ვე­დით, დიდი პა­ტი­ვის­ცე­მით მიგ­ვი­ღეს. მა­შინ კლინ­ტო­ნი ამე­რი­კის პრე­ზი­დენ­ტად ახა­ლი არ­ჩე­უ­ლი იყო. მას­პინ­ძლებ­თან ერ­თად ევ­რო­პარ­ლა­მენ­ტის უზარ­მა­ზარ შუ­შის ლიფ­ტში რომ შე­ვე­დით, თა­ნამ­შრომ­ლებ­მა იმ დროს ამე­რი­კის პრე­ზი­დენ­ტად ახ­ლა­დარ­ჩე­ულ პრე­ზი­დენტს მი­მამ­სგავ­სეს (ეტყო­ბა, ჭა­ღა­რით) და ჩურ­ჩუ­ლი და­ი­წყეს - კლინ­ტო­ნი, კლინ­ტო­ნიო. სა­ქარ­თვე­ლო­ში რომ ჩა­მო­ვე­დით, იმ­ჟა­მინ­დე­ლი რეს­პუბ­ლი­კის პრო­კუ­რორ­მა - თედო ნი­ნი­ძემ შე­ვარ­დნა­ძეს ეს ამ­ბა­ვი მო­უყ­ვა. ეს რა არი­სო, - უპა­სუ­ხა შე­ვარ­დნა­ძემ, - კლინ­ტო­ნი რომ ჩა­ვი­და ვი­ზი­ტით სტრას­ბურ­გში და ლიფ­ტში შე­ვი­და, ყვე­ლამ ჩურ­ჩუ­ლი და­ი­წყო - რჩე­უ­ლიშ­ვი­ლი, რჩე­უ­ლიშ­ვი­ლიო!

სკან­და­ლუ­რი ინ­ცი­დენ­ტი, რო­მე­ლიც ის­ტო­რი­ა­ში შე­ვი­და

ნო­დარ ნა­თა­ძეს­თან თა­ვი­დან­ვე ცუდი ურ­თი­ერ­თო­ბა მქონ­და. ჩუ­ღუ­რე­თის რა­ი­ონ­ში (სა­დაც კენ­ჭს ვიყ­რი­დი), "სა­ხალ­ხო ფრონ­ტში" მისი მო­ად­გი­ლე, გოჩა გა­ვა­შე­ლი მი­პი­რის­პირ­დე­ბო­და და არ­ჩევ­ნე­ბი გა­მი­ყალ­ბა. კი­დევ კარ­გი გა­ყალ­ბე­ბუ­ლი ოქ­მე­ბის სა­სა­მარ­თლო ექ­სპერ­ტი­ზა ჩა­ვა­ტა­რე და ორ უბან­ში არ­ჩევ­ნე­ბი თა­ვი­დან ჩა­ვა­ტა­რე­ბი­ნე. მხო­ლოდ ამის წყა­ლო­ბით შე­ვე­დი პარ­ლა­მენ­ტში, მაგ­რამ ნა­თა­ძის სა­ჩივ­რის გამო პარ­ლა­მენ­ტმა ჩემი უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბა არ და­ამ­ტკი­ცა და მხო­ლოდ მას შემ­დეგ, რაც სა­სა­მარ­თლო ექ­სპერ­ტი­ზის დას­კვნა წარ­ვუდ­გი­ნე, სცნო პარ­ლა­მენ­ტმა ჩემი უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბა. არ შე­მიძ­ლია, არ აღ­ვნიშ­ნო, რომ იმ დროს ნა­თა­ძის პო­ლი­ტი­კურ­მა პარტნი­ო­რებ­მა, ვახ­ტანგ ხმა­ლა­ძემ და რეზო შა­ვიშ­ვილ­მა ამ ოქ­მე­ბის გაც­ნო­ბის შემ­დეგ, მხა­რი უყოყ­მა­ნოდ და­მი­ჭი­რეს (პა­ტი­ო­სა­ნი პო­ლი­ტი­კო­სე­ბი არც ისე იშ­ვი­ა­თია, რო­გორც ხალ­ხს ჰგო­ნია).

ნა­თა­ძე კი ყო­ველ­თვის ასე­თი ხა­სი­ა­თის, მაგ­რამ ვე­რა­ვინ უბე­დავ­და ღიად შე­კა­მა­თე­ბას. გან­სა­კუთ­რე­ბით ძვე­ლი კო­მუ­ნის­ტე­ბი ერი­დე­ბოდ­ნენ - სას­ტი­კად და­ში­ნე­ბუ­ლი ჰყავ­და. თუკი რეგ­ლა­მენტს არ­ღვევ­და, მე მიკრო­ფონს მო­უ­რი­დებ­ლად ვუ­თი­შავ­დი. ერთხე­ლაც, მიკრო­ფო­ნი რომ გა­ვუ­თი­შე (სხდო­მე­ბი მკაც­რად მიმ­ყავ­და, ვი­ნა­ი­დან ამ­დე­ნი ავ­ტო­რი­ტე­ტუ­ლი ადა­მი­ა­ნის დის­ციპ­ლი­ნის ჩარ­ჩო­ებ­ში მოქ­ცე­ვა სხვა­ნა­ი­რად შე­უძ­ლე­ბე­ლი იყო), პრე­ზი­დი­უმ­ში მო­ვარ­და და შე­ვარ­დნა­ძეს მი­მარ­თა, - "ვი­ღაც ნა­ბიჭ­ვარს მიკრო­ფონს არ გა­ვა­თი­ში­ნე­ბო". შე­ვარ­დნა­ძე კარ­გად მიც­ნობ­და და ხელი და­მი­ჭი­რა, არა­ფე­რი უთხრაო. მა­შინ მე­ო­რე ხე­ლით და­ვის­ხი ჭი­ქა­ში "ბორ­ჯო­მი" და სა­ხე­ში შე­ვას­ხი. დის­ციპ­ლი­ნის პრობ­ლე­მა პარ­ლა­მენ­ტში სა­ბო­ლო­ოდ გა­დავ­ჭე­რი! ამ კად­რებ­მა მთე­ლი მსოფ­ლიო შე­მო­ი­ა­რა. მა­შინ პარ­ლა­მენ­ტის ახალ­გაზ­რდა თა­ნამ­შრო­მე­ლი, მი­ხე­ილ სა­ა­კაშ­ვი­ლი ჰყვე­ბო­და, რომ ნიუ-ჯერ­სის ცნო­ბილ სტა­დი­ონ­ზე "პინ­კფ­ლო­ი­დე­ბის" კონ­ცერ­ტის დროს, შეს­ვე­ნე­ბა­ზე უზარ­მა­ზარ ეკ­რან­ზეც კი უჩ­ვე­ნე­ბი­ათ ეს სცე­ნა - რო­გორ მი­ჭერს შე­ვარ­დნა­ძე ხელს და რო­გორ ვას­ხამ "ბორ­ჯომს" ნა­თა­ძეს... მაგ­რამ ოპო­ზი­ცი­ის სხვა ლი­დე­რებ­თან პო­ლი­ტი­კუ­რი ბრძო­ლის მი­უ­ხე­და­ვად, ვმე­გობ­რობ­დი.

ერთხელ წყნე­თის სამ­თავ­რო­ბო რე­ზი­დენ­ცი­ა­ში დავ­პა­ტი­ჟე იმ დრო­ის­თვის სა­ქარ­თვე­ლო­ში აკ­რე­დი­ტე­ბუ­ლი ელ­ჩე­ბი. თან, პარ­ტი­უ­ლი ლი­დე­რე­ბიც იყ­ვნენ სუფ­რას­თან: გია ჭან­ტუ­რია, აკა­კი ასა­თი­ა­ნი, ზუ­რაბ ჟვა­ნია და სხვე­ბი. რამ­დე­ნი­მე ჭი­ქის შემ­დეგ, ერ­თმა­ნე­თის სა­დღეგ­რძე­ლო­ებ­ზე რომ გა­და­ვე­დით და ქე­ი­ფი და­ვი­წყეთ, გა­ო­ცე­ბუ­ლი ელ­ჩე­ბი მოგ­ვიბ­რუნ­დნენ და გვი­თხრეს: თქვენ ხომ არ დაგ­ვცი­ნით, - პარ­ლა­მენ­ტში ჩხუბს რომ იწყებთ, ჩე­მოდ­ნებს ვა­ლა­გებთ, ქვეყ­ნი­დან გა­საქ­ცე­ვა­დო და თურ­მე რო­გორ გყვა­რე­ბი­ათ ერ­თმა­ნე­თიო!

მკითხველის კომენტარები / 13 /
თარიღის მიხედვით
მოწონების მიხედვით
დავით
0

არანაძირალა იქ არ ყოფილა!!!!!!!!!!!!!

იქ იყვნენ ნაძირალები და უფრო ნაძირალები მხოლოდ!!!!!!

ვიცით!!!!!

როგორ ყველამ ერთად მისცა რუსეთს ტ......

სულ ეს იყო

ღმერთო!
1

ეს ნაძირალა კიდევაც რომ ამაყობდა მამისხელა კაცის შეურაცხყოფით! პარადოქსია, რომ ეს ნაგავი და გურამ რჩეულიშვილი ერთ გვარს ატარებდნენ!

დღის ვიდეო
00:00 / 00:00
მეტეხის ხიდიდან, მტკვარში კიდევ ერთი მანქანა გადავარდა
ავტორი:

"ნიუ-ჯერსის სტადიონზეც კი აჩვენეს, როგორ მიჭერს შევარდნაძე ხელს და როგორ ვასხამ "ბორჯომს" ნათაძეს" - 30 წლის წინანდელი პოლიტიკური ამბები: როგორ გააოცეს რჩეულიშვილთან წყნეთში ასული ელჩები?

"ნიუ-ჯერსის სტადიონზეც კი აჩვენეს, როგორ მიჭერს შევარდნაძე ხელს და როგორ ვასხამ "ბორჯომს" ნათაძეს" - 30 წლის წინანდელი პოლიტიკური ამბები: როგორ გააოცეს რჩეულიშვილთან წყნეთში ასული ელჩები?

AMBEBI.GE-ს არქივში უამრავ საინტერესო სტატია არსებობს, რომელთა ხელახალი გადაკითხვა ამ თუ იმ მოვლენას, ფაქტს, ამბავს ამ გადასახედიდან, კიდევ უფრო სხვაგვარად დაგვანახვებს ხოლმე. ერთ-ერთი ასეთი 2015 წელს ვახტანგ რჩეულიშვილის მიერ ჩვენთვის მოცემული ინტერვიუაა. რჩეულიშვილი ინტერვიუში მისი პოლიტიკაში ყოფნის პერიოდს იხსენებს და გულახდილად საუბრობს იმაზე, თუ რა ვითარება იყო იმდროინდელ მთავრობაში, როდესაც მას საქართველოს პარლამენტის სპიკერის მოადგილეობა (1992-1995 წლები) უწევდა.

  • ვინ მართავდა მაშინ ქვეყანას, როგორ მუშაობდა პარლამენტი, რა ურთიერთობა ჰქონდა ედუარდ შევარდნაძეს ჯაბა იოსელიანთან და ა.შ. მოდი, კიდევ ერთხელ გადავავლოთ თვალი ჩვენს უახლოეს წარსულს.

1992-1995 წლების საქართველოს პარლამენტი

ის უნიკალური იყო რამდენიმე ნიშნით: მას სახელმწიფოს მეთაური - ედუარდ შევარდნაძე თავმჯდომარეობდა; იყო პირველი ქართული პარლამენტი მას შემდეგ, რაც საქართველოს დამოუკიდებლობა მთელმა მსოფლიომ აღიარა; ამ პარლამენტმა საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე საქართველოს დემოკრატიული განვითარების კურსს, ქვეყნის დასავლურ არჩევანს; როგორც პარლამენტის ვიცე-სპიკერს, პატივი მერგო, ევროპის საპარლამენტო ასამბლეაში პირველი ქართული დელეგაციის თავმჯდომარე ვყოფილიყავი და პირველი შენიშვნაც ევროპელი კოლეგებისგან მაშინ მიგვეღო…

ცხადია, ევროპამ გაგვაკრიტიკა, მაგრამ როდის უჯერებს ამაყი ქართველი სხვას, სანამ ცხვირს არ წაიტეხს? სწორედ იმ უნიკალურმა პარლამენტმა მიიღო ქვეყნის კონსტიტუცია და ამ კონსტიტუციის ხელმოწერის ცერემონიალის დროს, მის ეზოში ააფეთქეს შევარდნაძე (მეც მასთან ერთად)!

პარლამენტი - 1992-1995 წლები

მაშინ დაეცა სოხუმი, ზუგდიდში დაბრუნდა ზვიად გამსახურდია, რომელიც საეჭვო ვითარებაში გარდაიცვალა. საქართველო შევიდა დსთ-ში, მოიკიდა ფეხი ტერორიზმმა - მოკლეს ედპ-ს ლიდერი გია ჭანტურია, შევარდნაძის ფონდის თავმჯდომარე - სოლიკო ხაბეიშვილი. წარსულში კანონიერი ქურდი ჯაბა იოსელიანი მართავდა ქვეყანას, სახელმწიფო ბიუჯეტს ყოველკვარტალურად ვიღებდით, შემოვიდა კუპონი, გათავისუფლდა ფასები პურზე - ხალხი მთელ ღამეს პურის რიგებში ათენებდა!

მაგრამ სწორედ ამ პარლამენტის დროს შედგა ქვეყანა: შემოვიდა ეროვნული ვალუტა - ლარი, ამოქმედდა სასამართლო, შსს და პროკურატურა, ხელისუფლებიდან წავიდნენ (დააპატიმრეს) ჯაბა იოსელიანი და თენგიზ კიტოვანი, რუსეთში გაიქცა იგორ გიორგაძე, ჩატარდა პრეზიდენტის არჩევნები, შეიქმნა ახალი პოლიტიკური პოსტსაბჭოთა ელიტა (ჟვანია, სააკაშვილი და სხვები). ქვეყანა თანდათან ფეხზე წამოდგა. ბოლოს და ბოლოს, ეს იყო არაჩვეულებრივად წარმომადგენლობითი პარლმენტი, რომელმაც გააერთიანა საქართველოს მთელი პოლიტიკური სპექტრი, იმ დროისთვის არსებული პრაქტიკულად ყველა პოლიტიკური ძალა, გარდა დაქსაქსული შეურიგებელი ზვიადისტებისა. დეპუტატებს შორის იყო საქართველოში ცნობილი თითქმის ყველა პოლიტიკური და საზოგადოებრივი მოღვაწე, ქართული კულტურის გამოჩენილი წარმომადგენელი: ჭაბუა ამირეჯიბი, თენგიზ აბულაძე, რეზო ჯაფარიძე, გიგა ლორთქიფანიძე, ელდარ შენგელაია, ლანა ღოღობერიძე, ჯანსუღ ჩარკვიანი, ზურაბ წერეთელი და სხვები.

პარლამენტში მოვიდნენ ეროვნულ განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერები: ირინა სარიშვილი-ჭანტურია და მამუკა გიორგაძე (გია ჭანტურია არ შემოსულა პარლამენტში), აკაკი ასათიანი, ირაკლი წერეთელი, ნოდარ ნათაძე, ვაჟა ადამია თავისი პარტიებით, დისიდენტები - ირაკლი შენგელია, მიხეილ ნანეიშვილი, ლუიზა შაკიაშვილი, ჯაბა იოსელიანი, თენგიზ კიტოვანი, თენგიზ სიგუა (ე.წ. "პუტჩისტები"), რესპუბლიკელები (ივლიანე ხაინდრავა, ვახტანგ ხმალაძე, რეზო შავიშვილი და სხვა), მწვანეები ქარტია "მონარქისტები," ძველი თაობის ცნობილი პოლიტიკური სახეები - ჟიული შარტავა, ჯუმბერ პატიაშვილი, თეიუმურაზ შაშიაშვილი და იმ დროისათვის ახალი სახეები - ნესტან კირთაძე, შალვა ნათელაშვილი, ზურაბ ჟვანიას ახალგაზრდული გუნდი. ერთი სიტყვით, ამდენი ცნობილი ადამიანი არც ერთ სხვა პარლამენტში არ შემხვედრია. სპიკერატში წარმოდგენილები ვიყავით - ვახტანგ გოგუაძე (სპიკერი), რუსუდან ბერიძე (მერაბ კოსტავას ყოფილი მეუღლე) და მე. მაშინ ჩაეყარა საფუძველი საპარლამენტო უმრავლესობის და უმცირესობის ინსტიტუტს - მე ვიყავი უმრავლესობის ლიდერი, რუსუდან ბერიძე კი უმცირესობისა.

ჯაბა იოსელიანი

ჯაბა იოსელიანი უნიკალური პიროვნება იყო. სახელმწიფო იერარქიაში მეორე კაცის პოზიცია ეკავა შევარდნაძის შემდეგ. ყოფილი კანონიერი ქურდი და მოქმედი შეიარაღებული ფორმირების ხელმძღვანელი ასეთ თანამდებობაზე ქვეყნისთვის ცხადია, საშიშროებას წარმოადგენდა, მაგრამ იმ ეტაპზე სტაბილურობის შენარჩუნების სხვა საშუალება არ იყო. ის აჩერებდა ზვიადისტებს მასობრივი საპროტესტო აქციებისგან, ძალას სძენდა სახელმწიფოს იძულების მექანიზმს, რომლის გარეშე სახელმწიფო არ არსებობს. შევარდნაძემ სრულად გამოიყენა მისი ეს შესაძლებლობები და მერე მხედრიონთან ერთად მოიცილა ისიც და კიტოვანიც. მე ვაფრთხილებდი ჯაბას ამის შესახებ, ვახსენებდი ცნობილ ფრაზას - "რევოლუცია საკუთარი შვილების ჭამას იწყებს". მაგრამ ეს თვითონაც მშვენივრად იცოდა - უბრლოდ, ბოლო წლებში პროცესებს ვეღარ აკონტროლებდა, საკუთარი ფორმირების მძევლად იქცა. ამავე დროს ბევრი გამორჩეული თვისების მატარებელი იყო: ჭკვიანი, ნაკითხი, მამაცი და ბოლოს და ბოლოს, სიმპათიური. ფულს პირადად არ ესწრაფოდა - ოჯახში არასოდეს მიჰქონდა მილიონები. ბევრჯერ ამომდგომია გვერდში - პოლიტიკურადაც (როდესაც პარლამენტში თანამდებობიდან გადაყენებას მიპირებდნენ), ეკონომიურადაც (როდესაც სიმამრს ბიზნესს ართმევდნენ). გია ჭანტურიას მსგავსად, ჩემი მოკვლის საკითხიც რომ დადგა, ჯაბას ჩარევამ მიხსნა. ერთი სიტყვით, თავისი დროის შვილი იყო და ერთ-ერთი ყველაზე კოლორიტული ფიგურა იმდროინდელ საქართველოში.

რა პრობლემების წინაშე იყო პარლამენტი

დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღიდან მოყოლებული, საქართველოს ერთი და იგივე პრობლემა აქვს - დამოუკიდებლობის დაკარგვის საფრთე. საქართველოს მთავარი პრობლემა რუსეთის იმპერიული ამბიციები, აფხაზური და ოსური სეპარატიზმი იყო. მაშინ ჩაეყარა საფუძველი საქართველოს დასავლურ ორიენტაციას და სწორედ ეს იქცა და რჩება რუსეთთან მთავარ პოლიტიკურ პრობლემად. ვინაიდან დაპირისპირება რუსეთთან ცივილური არჩევანის საკითხია და ორივე მხარე ამ არჩევანის მძევალია…

პოლიტიკა კარს მიღმა

როდესაც სტრასბურგში ჩავედით, დიდი პატივისცემით მიგვიღეს. მაშინ კლინტონი ამერიკის პრეზიდენტად ახალი არჩეული იყო. მასპინძლებთან ერთად ევროპარლამენტის უზარმაზარ შუშის ლიფტში რომ შევედით, თანამშრომლებმა იმ დროს ამერიკის პრეზიდენტად ახლადარჩეულ პრეზიდენტს მიმამსგავსეს (ეტყობა, ჭაღარით) და ჩურჩული დაიწყეს - კლინტონი, კლინტონიო. საქართველოში რომ ჩამოვედით, იმჟამინდელი რესპუბლიკის პროკურორმა - თედო ნინიძემ შევარდნაძეს ეს ამბავი მოუყვა. ეს რა არისო, - უპასუხა შევარდნაძემ, - კლინტონი რომ ჩავიდა ვიზიტით სტრასბურგში და ლიფტში შევიდა, ყველამ ჩურჩული დაიწყო - რჩეულიშვილი, რჩეულიშვილიო!

სკანდალური ინციდენტი, რომელიც ისტორიაში შევიდა

ნოდარ ნათაძესთან თავიდანვე ცუდი ურთიერთობა მქონდა. ჩუღურეთის რაიონში (სადაც კენჭს ვიყრიდი), "სახალხო ფრონტში" მისი მოადგილე, გოჩა გავაშელი მიპირისპირდებოდა და არჩევნები გამიყალბა. კიდევ კარგი გაყალბებული ოქმების სასამართლო ექსპერტიზა ჩავატარე და ორ უბანში არჩევნები თავიდან ჩავატარებინე. მხოლოდ ამის წყალობით შევედი პარლამენტში, მაგრამ ნათაძის საჩივრის გამო პარლამენტმა ჩემი უფლებამოსილება არ დაამტკიცა და მხოლოდ მას შემდეგ, რაც სასამართლო ექსპერტიზის დასკვნა წარვუდგინე, სცნო პარლამენტმა ჩემი უფლებამოსილება. არ შემიძლია, არ აღვნიშნო, რომ იმ დროს ნათაძის პოლიტიკურმა პარტნიორებმა, ვახტანგ ხმალაძემ და რეზო შავიშვილმა ამ ოქმების გაცნობის შემდეგ, მხარი უყოყმანოდ დამიჭირეს (პატიოსანი პოლიტიკოსები არც ისე იშვიათია, როგორც ხალხს ჰგონია).

ნათაძე კი ყოველთვის ასეთი ხასიათის, მაგრამ ვერავინ უბედავდა ღიად შეკამათებას. განსაკუთრებით ძველი კომუნისტები ერიდებოდნენ - სასტიკად დაშინებული ჰყავდა. თუკი რეგლამენტს არღვევდა, მე მიკროფონს მოურიდებლად ვუთიშავდი. ერთხელაც, მიკროფონი რომ გავუთიშე (სხდომები მკაცრად მიმყავდა, ვინაიდან ამდენი ავტორიტეტული ადამიანის დისციპლინის ჩარჩოებში მოქცევა სხვანაირად შეუძლებელი იყო), პრეზიდიუმში მოვარდა და შევარდნაძეს მიმართა, - "ვიღაც ნაბიჭვარს მიკროფონს არ გავათიშინებო". შევარდნაძე კარგად მიცნობდა და ხელი დამიჭირა, არაფერი უთხრაო. მაშინ მეორე ხელით დავისხი ჭიქაში "ბორჯომი" და სახეში შევასხი. დისციპლინის პრობლემა პარლამენტში საბოლოოდ გადავჭერი! ამ კადრებმა მთელი მსოფლიო შემოიარა. მაშინ პარლამენტის ახალგაზრდა თანამშრომელი, მიხეილ სააკაშვილი ჰყვებოდა, რომ ნიუ-ჯერსის ცნობილ სტადიონზე "პინკფლოიდების" კონცერტის დროს, შესვენებაზე უზარმაზარ ეკრანზეც კი უჩვენებიათ ეს სცენა - როგორ მიჭერს შევარდნაძე ხელს და როგორ ვასხამ "ბორჯომს" ნათაძეს... მაგრამ ოპოზიციის სხვა ლიდერებთან პოლიტიკური ბრძოლის მიუხედავად, ვმეგობრობდი.

ერთხელ წყნეთის სამთავრობო რეზიდენციაში დავპატიჟე იმ დროისთვის საქართველოში აკრედიტებული ელჩები. თან, პარტიული ლიდერებიც იყვნენ სუფრასთან: გია ჭანტურია, აკაკი ასათიანი, ზურაბ ჟვანია და სხვები. რამდენიმე ჭიქის შემდეგ, ერთმანეთის სადღეგრძელოებზე რომ გადავედით და ქეიფი დავიწყეთ, გაოცებული ელჩები მოგვიბრუნდნენ და გვითხრეს: თქვენ ხომ არ დაგვცინით, - პარლამენტში ჩხუბს რომ იწყებთ, ჩემოდნებს ვალაგებთ, ქვეყნიდან გასაქცევადო და თურმე როგორ გყვარებიათ ერთმანეთიო!