მსოფლიო
სამართალი
პოლიტიკა

4

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

პარასკევი, მთვარის მეშვიდე დღე დაიწყება 09:24-ზე, მთვარე კირჩხიბში გადავა 02:51-ზე ისეთი საქმეები წამოიწყეთ, რომლებსაც დღესვე დაასრულებთ და სხვა დროისთვის არ გადადებთ. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება სხვა დროისთვის გადადეთ. ფინანსური ოპერაციების დაგეგმვასა და უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვას არ გირჩევთ. კარგი დღეა მსხვილი საყიდლებისთვის; შემოქმედებითი საქმიანობისთვის, სწავლისა და გამოცდების ჩასაბარებლად. უფროსთან და თანამდებობის პირებთან ნებისმიერ საქმეს მარტივად მოაგვარებთ. კარგი დღეა ფიზიკური ვარჯიშებისა და საოჯახო საქმეების შესასრულებლად. ზომიერება გმართებთ საკვებსა და სასმელში. კარგია ორგანიზმის გაწმენდა მარილებისა და წიდებისაგან. ნუ მიირთმევთ მძიმე საკვებს.
საზოგადოება
კულტურა/შოუბიზნესი
მეცნიერება
სამხედრო
Faceამბები
მოზაიკა
კონფლიქტები
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
"გარდა ოკუპირებული ტერიტორიებისა, რუსეთის საქართველოზე გავლენის ძირითადი იარაღი ენერგოკონტროლია“ - როგორი იქნება "ნამახვანჰესის“ პროექტის შეჩერების პოლიტიკური ფასი?
"გარდა ოკუპირებული ტერიტორიებისა, რუსეთის საქართველოზე გავლენის ძირითადი იარაღი ენერგოკონტროლია“ - როგორი იქნება "ნამახვანჰესის“ პროექტის შეჩერების პოლიტიკური ფასი?

კომ­პა­ნია ENKA-მ სა­ქარ­თვე­ლოს მთავ­რო­ბას­თან ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის გა­წყვე­ტის გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა მი­ი­ღო, შე­სა­ბა­მი­სად, ნა­მახ­ვა­ნის კას­კა­დის პრო­ექ­ტი, იმ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბით, რო­მე­ლიც 2019 წლის 25 აპ­რილს გა­ფორმ­და, აღარ აშენ­დე­ბა. "ნა­მახ­ვა­ნ­ჰეს­ში“ თურ­ქუ­ლი კომ­პა­ნია 800 მი­ლი­ონ დო­ლარს დებ­და, კონ­ტრაქ­ტის გა­წყვე­ტის მი­ზე­ზად კი გავ­რცე­ლე­ბულ გან­ცხა­დე­ბა­ში სა­კონ­ტრაქ­ტო პი­რო­ბე­ბის დარ­ღვე­ვა და დიდი ხნის ფორ­სმა­ჟო­რუ­ლი სი­ტუ­ა­ცია და­სა­ხელ­და.

რო­გო­რი გა­მოხ­მა­უ­რე­ბა მოჰ­ყვა ამ სი­ახ­ლეს?

"რი­ო­ნის ხე­ო­ბის მცვე­ლის“, ვარ­ლამ გო­ლე­თი­ა­ნის გა­მოხ­მა­უ­რე­ბით, რა ზა­რალ­საც ბი­უ­ჯე­ტი და ხალ­ხი მი­ი­ღებს, ამა­ზე პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას ეკის­რე­ბა. ზო­გი­ერ­თი პო­ლი­ტი­კო­სის შე­ფა­სე­ბით კი, "ნა­მახ­ვა­ნ­ჰე­სი“ "ანაკ­ლია-2“-ად მოგ­ვევ­ლი­ნა. ეკო­ნო­მი­კის მი­ნის­ტრი, ნა­თია თურ­ნა­ვა კი აღ­ნიშ­ნავს, რომ "ენ­კას­თან“ გაგ­რძელ­დე­ბა კო­მუ­ნი­კა­ცია, რათა სწო­რი და სა­ხელ­მწი­ფო­ებ­რი­ვად გა­მარ­თლე­ბუ­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა გა­მო­ი­ნა­ხოს .

რო­გორ შე­ა­ფა­სებს სი­ახ­ლეს, რომ "ნა­მახ­ვა­ნ­ჰე­სი“ აღარ აშენ­დე­ბა, რა მნიშ­ვნე­ლო­ბის პრო­ექ­ტი იქ­ნე­ბო­და ეს სა­ქარ­თვე­ლოს­თვის უსაფრ­თხო­ე­ბი­სა და პო­ლი­ტი­კუ­რი კუ­თხით და რო­გორ იკ­ვე­თე­ბა რუ­სე­თის ფე­დე­რა­ცი­ის ინ­ტე­რე­სე­ბი მომ­ხდარ­ში? - ამ თე­მებ­ზე AMBEBI.GE-ს ექ­სპერ­ტი ალექ­სან­დრე თვა­ლჭ­რე­ლი­ძე ესა­უბ­რე­ბა.

- ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის იუ­რი­დი­უ­ლი მხა­რე ჩემი საქ­მე არ არის, შე­მიძ­ლია, ვი­სა­უბ­რო მხო­ლოდ უსაფრ­თხო­ე­ბა­ზე და ამ შემ­თხვე­ვა­ში, ენერ­გე­ტი­კულ უსაფრ­თხო­ე­ბა­ზე. სა­ქარ­თვე­ლოს აქვს პრე­ტენ­ზია, რომ გახ­დეს ენერ­გე­ტი­კუ­ლი ჰაბი, ამის­კენ პირ­ვე­ლი ნა­ბი­ჯი ზბიგ­ნევ ბჟე­ზინ­სკიმ და ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძემ გა­დად­გეს, ბაქო-თბი­ლი­სი-ჯე­ი­ჰან­სა და სამ­ხრეთ კავ­კა­სი­ის გაზ­სა­დენს ვგუ­ლის­ხმობ. სხვა­თა შო­რის, ამან გა­დაგ­ვარ­ჩი­ნა იმას, რომ 2008 წელს რუ­სებ­მა თბი­ლი­სი არ აი­ღეს. უამ­რა­ვი ამე­რი­კუ­ლი ანა­ლი­ტი­კუ­რი სტა­ტი­აა, სა­დაც წე­რია, რომ ძი­რი­თა­დად ომის მი­ზე­ზი კონ­ტრო­ლის და­წე­სე­ბა იყო სამ­ხრეთ კავ­კა­სი­ის მილ­სა­დე­ნებ­ზე - ბაქო-თბი­ლი­სი-ჯე­ი­ჰან­სა და სამ­ხრეთ კავ­კა­სი­ის გაზ­სა­დენ­ზე. ეს უკვე აშე­ნე­ბუ­ლი იყო და აშშ-მა რუ­სეთს უფ­ლე­ბა არ მის­ცა აქ შე­მო­სუ­ლი­ყო, სხვა­ნა­ი­რად ჯარს მას­შტა­ბუ­რად შე­მო­იყ­ვან­და...

ენერ­გო­უ­საფრ­თხო­ე­ბა და პო­ლი­ტი­კუ­რი უსაფრ­თხო­ე­ბა ერ­თმა­ნეთ­თან გა­და­ჯაჭ­ვუ­ლია. აღ­ნიშ­ნუ­ლი პრე­ტენ­ზი­ის ფონ­ზე სა­ქარ­თვე­ლო რე­გი­ონ­ში, ფარ­თო გა­გე­ბით, ავ­ღა­ნე­თის, ერა­ყის, ირა­ნის, თურ­ქე­თის, სომ­ხე­თი­სა და აზერ­ბა­ი­ჯა­ნის ჩათ­ვლით, ერ­თა­დერ­თი ქვე­ყა­ნაა, რო­მე­ლიც ენერ­გო­დე­ფი­ცი­ტუ­რია. გვი­წევს ენერ­გი­ის იმ­პორ­ტი, რაც აბ­სო­ლუ­ტუ­რი ნონ­სენ­სია, და­უშ­ვე­ბე­ლია მა­შინ, რო­დე­საც ერთ კვ/კმ-ზე სა­ქარ­თვე­ლო ყვე­ლა­ზე, ვი­მე­ო­რებ - ყვე­ლა­ზე მდი­და­რი ქვე­ყა­ნაა ჰიდ­რო­ე­ნერ­გო­რე­სურ­სე­ბით და მე­ო­რე ად­გილ­ზე მყოფ უზ­ბე­კეთს ალ­ბათ ათ­ჯერ უს­წრებს. ეს გა­მო­უ­ყე­ნე­ბე­ლი პო­ტენ­ცი­ა­ლი რამ­დე­ნი­მე გა­რე­მო­ე­ბას­თა­ნაა და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი. არ­სე­ბულ პო­ტენ­ცი­ალს მცი­რე ჰე­სე­ბი ვერ მი­აღ­წევს - მათი მშე­ნებ­ლო­ბა ძა­ლი­ან კარ­გია და ტაქ­ტი­კუ­რი და არა სტრა­ტე­გი­უ­ლი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვთ; ჩვენ აუ­ცი­ლებ­ლად გვჭირ­დე­ბა მძლავ­რი, მა­რე­გუ­ლი­რე­ბე­ლი სად­გუ­რე­ბი. ეს ნიშ­ნავს, რომ როცა რა­ღაც ავა­რი­აა, ქსე­ლი უნდა იყოს და­ძა­ბუ­ლო­ბის ქვეშ, თო­რემ მთე­ლი ქვეყ­ნის მას­შტა­ბით 5, 6-სა­ა­თი­ა­ნი გა­თიშ­ვე­ბი გვექ­ნე­ბა, რომ­ლის ის­ტო­რი­აც ჩვენ კარ­გად გვახ­სოვს. ამი­ტომ გვჭირ­დე­ბა მა­რე­გუ­ლი­რე­ბე­ლი სად­გუ­რე­ბი, "ნა­მახ­ვა­ნ­ჰე­სი" კი ზუს­ტად ასეთ სად­გუ­რებს მი­ე­კუთ­ვნე­ბა, ისე­ვე, რო­გორც "ენ­გურ­ჰე­სი" და თა­ვის დრო­ზე სხვა პრო­ექ­ტე­ბი.

- დღეს ლა­პა­რა­კო­ბენ იმა­ზე, რომ "ნა­მახ­ვა­ნ­ჰე­სის" პრო­ექ­ტის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბის­თვის ხელ­შეშ­ლა შე­იძ­ლე­ბა, რუ­სე­თის ინ­ტე­რე­სებს ხელს უწყობ­დეს...

- შე­იძ­ლე­ბა კი არა, 100, 120%-ით ასეა. 120%-ით და­ფი­ნან­სე­ბუ­ლე­ბი არი­ან, არ ვიცი, ამას აკე­თე­ბენ აბ­სო­ლუ­ტუ­რად შეგ­ნე­ბუ­ლად და გა­უთ­ვით­ცნო­ბი­ე­რებ­ლად, მაგ­რამ და­ფი­ნან­სე­ბუ­ლია რუ­სე­თის­გან. ამ­ჟა­მად რუ­სე­თის ძი­რი­თა­დი ია­რა­ღი, გარ­და ოკუ­პი­რე­ბუ­ლი ტე­რი­ტო­რი­ე­ბი­სა, არის ზუს­ტად ენერ­გო­კონ­ტრო­ლი სა­ქარ­თვე­ლო­ზე. ნა­ხეთ - ყვე­ლაფ­რის ყიდ­ვა მო­ა­ხერ­ხეს ქარ­თვე­ლებ­მა: "ყა­ზტრანსგა­ზის“, სხვა­დას­ხვა კომ­პა­ნი­ის, მაგ­რამ "თე­ლასს“ რუ­სე­ბი არ ყი­დი­ან, არა?! აი, ეს არის - ენერ­გო­კონ­ტრო­ლი რუ­სე­ბის მხრი­დან ძა­ლი­ან ხელ­შე­სა­ხე­ბი, მგრძნო­ბი­ა­რე ინ­სტრუ­მენ­ტია.

- და­ფი­ნან­სე­ბუ­ლებ­ში "რი­ო­ნის ხე­ო­ბის მცვე­ლებს“ გუ­ლის­ხმობთ?

- არა მარ­ტო. "რი­ო­ნის ხე­ო­ბის მცვე­ლე­ბის“ მო­ბი­ლი­ზე­ბა იყო სა­ჭი­რო. ისი­ნი არი­ან აბ­სო­ლუ­ტუ­რად გუ­ლახ­დი­ლი ხალ­ხი, რო­მელ­თაც უნ­დათ თა­ვი­ან­თი ხე­ო­ბის დაც­ვა, მაგ­რამ ამას ხომ ორ­გა­ნი­ზე­ბა, სპე­ცი­ა­ლუ­რი, მრა­ვალ­წლი­ა­ნი პი­ა­რი სჭირ­დე­ბო­და? სა­ერ­თოდ, ხე­დავთ, რომ ნე­ბის­მი­ე­რი სად­გუ­რის წი­ნა­აღ­მდეგ გა­მო­დი­ან - გინდ პან­კი­სის ხე­ო­ბა­ში, გინდ - სად. ვისი ნა­რა­ტი­ვია? და რას აკე­თებს ჩვე­ნი ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა? - ხმას არ იღებს. როცა და­ი­წყე­ბა, იტყვის, "აი, ჩვენ ძა­ლი­ან კარ­გად ვიქ­ცე­ვით და კარგ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას ვდებთ“ და ამის აღა­რა­ვის სჯე­რა. ამი­ტომ, რო­გორც ხარ­ჯა­ვენ ისი­ნი (რუ­სე­ბი) სულ მცი­რე 30 მი­ლი­ონ დო­ლარს ამ პი­არ­ზე, ზუს­ტად ასე­თი პი­ა­რის წი­ნა­აღ­მდეგ აუ­ცი­ლე­ბე­ლია შე­სა­ბა­მი­სი პო­ზი­ტი­უ­რი პი­ა­რის მო­წყო­ბა.

- ანუ ეს ხარ­ჯე­ბი რუ­სე­თი­დან მო­დის?..

- პირ­და­პირ და არა­პირ­და­პირ. შე­იძ­ლე­ბა, მო­დის სა­დღაც ოფ­შო­რუ­ლი ზო­ნე­ბი­დან - ინ­გლი­სი­დან, ამე­რი­კი­დან, მაგ­რამ სი­ნამ­დვი­ლე­ში, რა­საკ­ვირ­ვე­ლია, ამ ფუ­ლის პირ­ველ­წყა­რო რუ­სე­თია. ამას ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა ხელს არ უწყობს, მაგ­რამ არც უშ­ლის. თქვენ გი­ნა­ხავთ 25 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში, ერთი ჯა­შუ­ში მა­ინც და­ე­ჭი­როთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში?

- თქვენ მუ­შა­ობ­დით ბაქო-თბი­ლი­სი-ჯე­ი­ჰან­ზე. შე­გიძ­ლი­ათ ორ პრო­ექტს შო­რის პა­რა­ლე­ლი, რუ­სე­თის ინ­ტე­რე­სე­ბის თვალ­საზ­რი­სით, გა­ავ­ლოთ?

- მა­შინ გია ჭან­ტუ­რი­ას ოფის­ში იყო პი­ა­რის უძ­ლი­ე­რე­სი სამ­სა­ხუ­რი, რო­მე­ლიც ყო­ველ­დღი­უ­რად მთე­ლი მსოფ­ლი­ოს მას­შტა­ბით პრე­სას აა­ნა­ლი­ზებ­და, შეხ­ვედ­რებს აა­ნა­ლი­ზებ­და და ყო­ველ­დღი­უ­რად გას­ცემ­და რე­კო­მენ­და­ცი­ებს, რა უნდა გა­კე­თე­ბუ­ლი­ყო ამის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გოდ. მა­შინ რუ­სე­თი 20 მი­ლი­ონ დო­ლარს ხარ­ჯავ­და და არა­ფე­რი გა­მო­უ­ვი­და, რად­გან ძა­ლი­ან მძლავ­რი პი­ა­რი იყო გია ჭან­ტუ­რი­ას მხრი­დან. მეც ვი­ღებ­დი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბას, დავ­დი­ო­დით რე­გი­ონ-რე­გი­ონ, სო­ფელ-სო­ფელ და ვმუ­შა­ობ­დით. ასე­თი მუ­შა­ო­ბაა სა­ჭი­რო. უმძლავ­რე­სი სპე­ცი­ა­ლუ­რი გან­ყო­ფი­ლე­ბა იყო, ასე ვთქვათ, უარ­ყო­ფი­თი პი­ა­რის წი­ნა­აღ­მდეგ - ეს ძა­ლი­ან კარ­გად ვიცი, რად­გან მას ჩემი შვი­ლი ხელ­მძღვა­ნე­ლობ­და.

რა­საკ­ვირ­ვე­ლია, ეს ორი შემ­თხვე­ვა ერ­თმა­ნეთს ჰგავს, ეს ხომ 2x2=4-ია. რუ­სებს არა­ფე­რი ახ­ლის სწავ­ლა არ შე­უძ­ლი­ათ, როცა რა­ღაც ერთი, სტან­დარ­ტუ­ლი ტექ­ნო­ლო­გია აქვთ, მას იყე­ნე­ბენ; გინდ პო­ლი­ტი­კა აი­ღეთ, გინდ პო­ლი­ტი­კუ­რი პარ­ტი­ე­ბი, გინდ ენერ­გო­უ­საფრ­თხო­ე­ბა - ესაა ნე­გა­ტი­უ­რი პი­ა­რი.

"ნა­მახ­ვა­ნ­ჰე­სი" აუ­ცი­ლებ­ლად გან­ხორ­ცი­ელ­დე­ბა, არ ვიცი, "ენკა“ გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლებს თუ სხვა. ვთქვათ, სა­ქარ­თვე­ლოს არ შე­უძ­ლია, უზარ­მა­ზარ კრე­დი­ტებს იღებს აზი­ის გან­ვი­თა­რე­ბის ბან­კის­გან და აი­ღოს კი­დევ ერთი კრე­დი­ტი და თვი­თონ აა­შე­ნოს? იმას არ ვი­ძა­ხი, რა ტექ­ნო­ლო­გი­ით აშენ­დე­ბა, ვამ­ბობ, რომ სტრა­ტე­გი­უ­ლად ეს ასა­შე­ნე­ბე­ლია, ხოლო "ენკა“ აა­შე­ნებს, "ჯე­ნე­რალ ელექტრი­კი“ თუ საფ­რან­გე­თის "სო­სი­ე­ტე ჟე­ნე­რა­ლი“, ჩემ­თვის აბ­სო­ლუ­ტუ­რად სუ­ლერ­თია. მთა­ვა­რია, ტექ­ნი­კუ­რად და პო­ლი­ტი­კუ­რად კარ­გი პრო­ექ­ტი იყოს.

- ვი­ცით, რომ წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში სა­ქარ­თვე­ლოს სა­ინ­ვეს­ტი­ციო გა­რე­მო ზი­ან­დე­ბა, შეგ­ვიძ­ლია გა­ვიხ­სე­ნოთ ასე­ვე ანაკ­ლი­ის პორ­ტის პრო­ექ­ტის ჩა­ვარ­დნა. "ნა­მახ­ვა­ნ­ჰე­სის" გა­ნუ­ხორ­ცი­ე­ლებ­ლო­ბის გამო სა­ქარ­თვე­ლოს 800 მი­ლი­ონ დო­ლა­რი­ა­ნი ზა­რა­ლი მი­ად­გე­ბა... შე­გიძ­ლი­ათ გვე­სა­უბ­როთ ამ მოვ­ლე­ნის გავ­ლე­ნა­ზე სა­ინ­ვეს­ტი­ციო გა­რე­მო­სა და ეკო­ნო­მი­კის კუ­თხით?

- სა­ინ­ვეს­ტი­ციო გა­რე­მოს­თვის ეს ძა­ლი­ან ცუ­დია - უცხო­ე­ლი ინ­ვეს­ტო­რი ამას უარ­ყო­ფი­თად უყუ­რებს. მო­ვი­და კომ­პა­ნია, მიდი და აუხ­სე­ნი, რომ ხარ­ვე­ზე­ბი იყო კონ­ტრაქ­ტში და ა.შ. რას აკე­თებ­და 5 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში იუს­ტი­ცი­ის სა­მი­ნის­ტრო? ამი­ტომ, აუ­ცი­ლებ­ლად, მთავ­რო­ბამ ყვე­ლა­ფე­რი უნდა გა­ა­კე­თოს, რომ პრო­ექ­ტი უკან შე­მობ­რუნ­დეს.

- პრო­ექ­ტის ჩა­ვარ­დნის პო­ლი­ტი­კურ შე­დეგ­ზე რას იტყვით? სა­ინ­ტე­რე­სოა, რომ ნა­მახ­ვა­ნ­ჰე­სის აშე­ნე­ბა­ზე უა­რის თქმა ად­გი­ლობ­რი­ვი თვით­მმარ­თვე­ლო­ბის არ­ჩევ­ნე­ბამ­დე 10 დღით ადრე მოხ­და. რა შე­დე­გი შე­იძ­ლე­ბა ჰქონ­დეს არ­ჩევ­ნებ­ზე ამას და შე­იძ­ლე­ბა, ამა­ში სწო­რედ არ­ჩევ­ნე­ბის კუ­თხით იკ­ვე­თე­ბო­დეს ვინ­მეს და­ინ­ტე­რე­სე­ბა?

- იქ­ნე­ბა უარ­ყო­ფი­თი ნა­რა­ტი­ვი და ეს სა­არ­ჩევ­ნო ტექ­ნო­ლო­გი­ად იქ­ნე­ბა გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი. არა მგო­ნია, სხვა თვალ­საზ­რი­სით ამას მსგავ­სი პო­ლი­ტი­კუ­რი შე­დე­გი მოჰ­ყვეს. ვი­ღაც იტყვის, რომ უნი­ა­თოა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბა და აი, ჩვენ სხვა­ნა­ი­რად მო­ვიქ­ცე­ო­დი­თო, მაგ­რამ ეს ორ­მხრი­ვად ბას­რი ხმა­ლია, რად­გან ასე ად­ვი­ლად გა­მო­სა­ყე­ნე­ბე­ლი არაა. თუმ­ცა ისიც, რომ "ენკა“შან­ტაჟ­ზე წა­ვი­და, რა თქმა უნდა, ცხა­დია - ამის შე­სა­ხებ არ­ჩევ­ნე­ბამ­დე 10 დღით ადრე რომ გა­მო­ა­ცხა­და, რათა მთავ­რო­ბამ რა­ღაც ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი მი­ი­ღოს.

80%-ით დარ­წმუ­ნე­ბუ­ლი ვარ, რომ კონ­ტრაქ­ტი რა­ღაც ფორ­მით მა­ინც აღ­დგე­ბა. ხე­ლი­სუფ­ლე­ბას ყვე­ლა ბერ­კე­ტი აქვს, მთა­ვა­რია, ამ პიარ-კამ­პა­ნი­ას ჭკვი­ა­ნი კაცი ჩა­უდ­გეს სა­თა­ვე­ში, პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლი და არა - პო­ლი­ტი­კუ­რი ფი­გუ­რა. პიარ-ტექ­ნო­ლო­გი­ებს თა­ვი­სი სტრა­ტე­გია და ტაქ­ტი­კა აქვს და ამას წინ უნდა უძღვე­ბო­დეს პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლი და არა დი­ლე­ტან­ტი, ანუ ირაკ­ლი კო­ბა­ხი­ძე კი არ უნდა აკე­თებ­დეს ამას, არა­მედ კარ­გი გა­ნათ­ლე­ბი­სა და გა­მოც­დი­ლე­ბის მქო­ნე პიარ-სპე­ცი­ა­ლის­ტი.

8 თვე ყვი­როდ­ნენ "რი­ო­ნის ხე­ო­ბის მცვე­ლე­ბი“ და სა­ხელ­მწი­ფო ყუ­რა­დღე­ბას არ აქ­ცევ­და, არა­და, ზა­რე­ბი პირ­ვე­ლი­ვე დღეს უნდა და­ე­რე­კათ და მათ­თან სა­ლა­პა­რა­კოდ და მო­სა­ლა­პა­რა­კებ­ლად ჩა­სუ­ლიყ­ვნენ - 8 თვე არა­ფერს აკე­თებ­დნენ! პან­დე­მია იყო, ის იყო, ეს იყო, მაგ­რამ ის, რომ ამას ყუ­რა­დღე­ბა არ მი­აქ­ცია პრე­მი­ერ-მი­ნის­ტრმა, არის ზუს­ტად პიარ-სპე­ცი­ა­ლის­ტის ან მისი არ­ყო­ლის ბრა­ლი მთავ­რო­ბა­ში, ანუ მთავ­რო­ბამ ვერ შე­ა­ფა­სა რის­კე­ბი ჯე­როვ­ნად და ეს არის არა პო­ლი­ტი­კუ­რი, არა­მედ პრო­ფე­სი­უ­ლი შეც­დო­მა - იქ დი­ლე­ტან­ტე­ბი სხე­დან.

ყვე­ლა­ზე ცუ­დია, რომ ჩვენ, სა­ქარ­თვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე­ე­ბი, აი, ამ ბინ­ძუ­რი თა­მა­შე­ბის მძევ­ლე­ბი ვართ. ყვე­ლა­ზე ცუდი ეს იქ­ნე­ბა ჩვენ­თვის - თქვენ­თვის და ჩემ­თვის. თუ ეს არ გან­ხორ­ცი­ელ­დე­ბა, ჩვენ არას­დროს გვექ­ნე­ბა იაფი ელექტრო­ე­ნერ­გია, შე­სა­ბა­მი­სად, არას­დროს გვექ­ნე­ბა იაფი ეკო­ნო­მი­კა, შე­სა­ბა­მი­სად, ჩვე­ნი პრო­დუქ­ცია არ იქ­ნე­ბა კონ­კუ­რენ­ტუ­ნა­რი­ა­ნი სა­ერ­თა­შო­რი­სო ბა­ზარ­ზე - ეს ყვე­ლა­ფე­რი ხომ ერ­თმა­ნეთ­თან გა­და­ჯაჭ­ვუ­ლია? პრო­დუქ­ცი­ის შექ­მნა ენერ­გი­ის გა­რე­შე არ შე­იძ­ლე­ბა.

მკითხველის კომენტარები / 39 /
თარიღის მიხედვით
მოწონების მიხედვით
ვოოტ
11

ჰოდა, თუ ასეთი მნიშვნელოვანია, ავდგეთ და საკუთარი სახსრებით ავაშენოთ.... და თუ იმის სახსარიც არ გაგვაჩნია, რომ ასეთი მნიშვნელოვანი პროექტისთვის ბიუჯეტიდან თანხა გამოვყოთ, მაშინ ერთი ადგილი დავაყენოთ და ეს საქმე იმ თაობას დავუტოვოთ, ვინც პირად სარგებელზე წინ ქვეყნის ინტერესს დააყენებს და თუ არც მაგის იმედი გვაქვს, მაშინ რაღა ჰესები და ფასკუნჯები აგვიტყდა, ავდგეთ და ქვეყნიან-ხალხიანად მივეყიდოთ რუსეთს ან თურქეთს, ნუ ამერიკა არ გვყიდულობს, ხომ ვხედავთ....

კ ო მ ბ ლ ე
1

რა ენერგიასაც ჩვენ ერთმანეთის დაჭმაში ვხარჯავთ, იმ ენერგიით, ერთი დიდი რეაქტორი, რომ დაგვეტრიალებინა, დღეს ენერგიას იქით უნდა ვყიდდეთ, არადა როგორც ვიცი, ნახევარზე მეტს ვყიდულობთ ხომ? 

აი ამასია საქმე!

ავტორი:

"გარდა ოკუპირებული ტერიტორიებისა, რუსეთის საქართველოზე გავლენის ძირითადი იარაღი ენერგოკონტროლია“ - როგორი იქნება "ნამახვანჰესის“ პროექტის შეჩერების პოლიტიკური ფასი?

"გარდა ოკუპირებული ტერიტორიებისა, რუსეთის საქართველოზე გავლენის ძირითადი იარაღი ენერგოკონტროლია“ - როგორი იქნება "ნამახვანჰესის“ პროექტის შეჩერების პოლიტიკური ფასი?

კომპანია ENKA-მ საქართველოს მთავრობასთან ხელშეკრულების გაწყვეტის გადაწყვეტილება მიიღო, შესაბამისად, ნამახვანის კასკადის პროექტი, იმ ხელშეკრულებით, რომელიც 2019 წლის 25 აპრილს გაფორმდა, აღარ აშენდება. "ნამახვანჰესში“ თურქული კომპანია 800 მილიონ დოლარს დებდა, კონტრაქტის გაწყვეტის მიზეზად კი გავრცელებულ განცხადებაში საკონტრაქტო პირობების დარღვევა და დიდი ხნის ფორსმაჟორული სიტუაცია დასახელდა.

როგორი გამოხმაურება მოჰყვა ამ სიახლეს?

"რიონის ხეობის მცველის“, ვარლამ გოლეთიანის გამოხმაურებით, რა ზარალსაც ბიუჯეტი და ხალხი მიიღებს, ამაზე პასუხისმგებლობა ხელისუფლებას ეკისრება. ზოგიერთი პოლიტიკოსის შეფასებით კი, "ნამახვანჰესი“ "ანაკლია-2“-ად მოგვევლინა. ეკონომიკის მინისტრი, ნათია თურნავა კი აღნიშნავს, რომ "ენკასთან“ გაგრძელდება კომუნიკაცია, რათა სწორი და სახელმწიფოებრივად გამართლებული გადაწყვეტილება გამოინახოს .

როგორ შეაფასებს სიახლეს, რომ "ნამახვანჰესი“ აღარ აშენდება, რა მნიშვნელობის პროექტი იქნებოდა ეს საქართველოსთვის უსაფრთხოებისა და პოლიტიკური კუთხით და როგორ იკვეთება რუსეთის ფედერაციის ინტერესები მომხდარში? - ამ თემებზე AMBEBI.GE-ს ექსპერტი ალექსანდრე თვალჭრელიძე ესაუბრება.

- ხელშეკრულების იურიდიული მხარე ჩემი საქმე არ არის, შემიძლია, ვისაუბრო მხოლოდ უსაფრთხოებაზე და ამ შემთხვევაში, ენერგეტიკულ უსაფრთხოებაზე. საქართველოს აქვს პრეტენზია, რომ გახდეს ენერგეტიკული ჰაბი, ამისკენ პირველი ნაბიჯი ზბიგნევ ბჟეზინსკიმ და ედუარდ შევარდნაძემ გადადგეს, ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანსა და სამხრეთ კავკასიის გაზსადენს ვგულისხმობ. სხვათა შორის, ამან გადაგვარჩინა იმას, რომ 2008 წელს რუსებმა თბილისი არ აიღეს. უამრავი ამერიკული ანალიტიკური სტატიაა, სადაც წერია, რომ ძირითადად ომის მიზეზი კონტროლის დაწესება იყო სამხრეთ კავკასიის მილსადენებზე - ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანსა და სამხრეთ კავკასიის გაზსადენზე. ეს უკვე აშენებული იყო და აშშ-მა რუსეთს უფლება არ მისცა აქ შემოსულიყო, სხვანაირად ჯარს მასშტაბურად შემოიყვანდა...

ენერგოუსაფრთხოება და პოლიტიკური უსაფრთხოება ერთმანეთთან გადაჯაჭვულია. აღნიშნული პრეტენზიის ფონზე საქართველო რეგიონში, ფართო გაგებით, ავღანეთის, ერაყის, ირანის, თურქეთის, სომხეთისა და აზერბაიჯანის ჩათვლით, ერთადერთი ქვეყანაა, რომელიც ენერგოდეფიციტურია. გვიწევს ენერგიის იმპორტი, რაც აბსოლუტური ნონსენსია, დაუშვებელია მაშინ, როდესაც ერთ კვ/კმ-ზე საქართველო ყველაზე, ვიმეორებ - ყველაზე მდიდარი ქვეყანაა ჰიდროენერგორესურსებით და მეორე ადგილზე მყოფ უზბეკეთს ალბათ ათჯერ უსწრებს. ეს გამოუყენებელი პოტენციალი რამდენიმე გარემოებასთანაა დაკავშირებული. არსებულ პოტენციალს მცირე ჰესები ვერ მიაღწევს - მათი მშენებლობა ძალიან კარგია და ტაქტიკური და არა სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვთ; ჩვენ აუცილებლად გვჭირდება მძლავრი, მარეგულირებელი სადგურები. ეს ნიშნავს, რომ როცა რაღაც ავარიაა, ქსელი უნდა იყოს დაძაბულობის ქვეშ, თორემ მთელი ქვეყნის მასშტაბით 5, 6-საათიანი გათიშვები გვექნება, რომლის ისტორიაც ჩვენ კარგად გვახსოვს. ამიტომ გვჭირდება მარეგულირებელი სადგურები, "ნამახვანჰესი" კი ზუსტად ასეთ სადგურებს მიეკუთვნება, ისევე, როგორც "ენგურჰესი" და თავის დროზე სხვა პროექტები.

- დღეს ლაპარაკობენ იმაზე, რომ "ნამახვანჰესის" პროექტის განხორციელებისთვის ხელშეშლა შეიძლება, რუსეთის ინტერესებს ხელს უწყობდეს...

- შეიძლება კი არა, 100, 120%-ით ასეა. 120%-ით დაფინანსებულები არიან, არ ვიცი, ამას აკეთებენ აბსოლუტურად შეგნებულად და გაუთვითცნობიერებლად, მაგრამ დაფინანსებულია რუსეთისგან. ამჟამად რუსეთის ძირითადი იარაღი, გარდა ოკუპირებული ტერიტორიებისა, არის ზუსტად ენერგოკონტროლი საქართველოზე. ნახეთ - ყველაფრის ყიდვა მოახერხეს ქართველებმა: "ყაზტრანსგაზის“, სხვადასხვა კომპანიის, მაგრამ "თელასს“ რუსები არ ყიდიან, არა?! აი, ეს არის - ენერგოკონტროლი რუსების მხრიდან ძალიან ხელშესახები, მგრძნობიარე ინსტრუმენტია.

- დაფინანსებულებში "რიონის ხეობის მცველებს“ გულისხმობთ?

- არა მარტო. "რიონის ხეობის მცველების“ მობილიზება იყო საჭირო. ისინი არიან აბსოლუტურად გულახდილი ხალხი, რომელთაც უნდათ თავიანთი ხეობის დაცვა, მაგრამ ამას ხომ ორგანიზება, სპეციალური, მრავალწლიანი პიარი სჭირდებოდა? საერთოდ, ხედავთ, რომ ნებისმიერი სადგურის წინააღმდეგ გამოდიან - გინდ პანკისის ხეობაში, გინდ - სად. ვისი ნარატივია? და რას აკეთებს ჩვენი ხელისუფლება? - ხმას არ იღებს. როცა დაიწყება, იტყვის, "აი, ჩვენ ძალიან კარგად ვიქცევით და კარგ ხელშეკრულებას ვდებთ“ და ამის აღარავის სჯერა. ამიტომ, როგორც ხარჯავენ ისინი (რუსები) სულ მცირე 30 მილიონ დოლარს ამ პიარზე, ზუსტად ასეთი პიარის წინააღმდეგ აუცილებელია შესაბამისი პოზიტიური პიარის მოწყობა.

- ანუ ეს ხარჯები რუსეთიდან მოდის?..

- პირდაპირ და არაპირდაპირ. შეიძლება, მოდის სადღაც ოფშორული ზონებიდან - ინგლისიდან, ამერიკიდან, მაგრამ სინამდვილეში, რასაკვირველია, ამ ფულის პირველწყარო რუსეთია. ამას ხელისუფლება ხელს არ უწყობს, მაგრამ არც უშლის. თქვენ გინახავთ 25 წლის განმავლობაში, ერთი ჯაშუში მაინც დაეჭიროთ საქართველოში?

- თქვენ მუშაობდით ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანზე. შეგიძლიათ ორ პროექტს შორის პარალელი, რუსეთის ინტერესების თვალსაზრისით, გაავლოთ?

- მაშინ გია ჭანტურიას ოფისში იყო პიარის უძლიერესი სამსახური, რომელიც ყოველდღიურად მთელი მსოფლიოს მასშტაბით პრესას აანალიზებდა, შეხვედრებს აანალიზებდა და ყოველდღიურად გასცემდა რეკომენდაციებს, რა უნდა გაკეთებულიყო ამის საწინააღმდეგოდ. მაშინ რუსეთი 20 მილიონ დოლარს ხარჯავდა და არაფერი გამოუვიდა, რადგან ძალიან მძლავრი პიარი იყო გია ჭანტურიას მხრიდან. მეც ვიღებდი მონაწილეობას, დავდიოდით რეგიონ-რეგიონ, სოფელ-სოფელ და ვმუშაობდით. ასეთი მუშაობაა საჭირო. უმძლავრესი სპეციალური განყოფილება იყო, ასე ვთქვათ, უარყოფითი პიარის წინააღმდეგ - ეს ძალიან კარგად ვიცი, რადგან მას ჩემი შვილი ხელმძღვანელობდა.

რასაკვირველია, ეს ორი შემთხვევა ერთმანეთს ჰგავს, ეს ხომ 2x2=4-ია. რუსებს არაფერი ახლის სწავლა არ შეუძლიათ, როცა რაღაც ერთი, სტანდარტული ტექნოლოგია აქვთ, მას იყენებენ; გინდ პოლიტიკა აიღეთ, გინდ პოლიტიკური პარტიები, გინდ ენერგოუსაფრთხოება - ესაა ნეგატიური პიარი.

"ნამახვანჰესი" აუცილებლად განხორციელდება, არ ვიცი, "ენკა“ განახორციელებს თუ სხვა. ვთქვათ, საქართველოს არ შეუძლია, უზარმაზარ კრედიტებს იღებს აზიის განვითარების ბანკისგან და აიღოს კიდევ ერთი კრედიტი და თვითონ ააშენოს? იმას არ ვიძახი, რა ტექნოლოგიით აშენდება, ვამბობ, რომ სტრატეგიულად ეს ასაშენებელია, ხოლო "ენკა“ ააშენებს, "ჯენერალ ელექტრიკი“ თუ საფრანგეთის "სოსიეტე ჟენერალი“, ჩემთვის აბსოლუტურად სულერთია. მთავარია, ტექნიკურად და პოლიტიკურად კარგი პროექტი იყოს.

- ვიცით, რომ წლების განმავლობაში საქართველოს საინვესტიციო გარემო ზიანდება, შეგვიძლია გავიხსენოთ ასევე ანაკლიის პორტის პროექტის ჩავარდნა. "ნამახვანჰესის" განუხორციელებლობის გამო საქართველოს 800 მილიონ დოლარიანი ზარალი მიადგება... შეგიძლიათ გვესაუბროთ ამ მოვლენის გავლენაზე საინვესტიციო გარემოსა და ეკონომიკის კუთხით?

- საინვესტიციო გარემოსთვის ეს ძალიან ცუდია - უცხოელი ინვესტორი ამას უარყოფითად უყურებს. მოვიდა კომპანია, მიდი და აუხსენი, რომ ხარვეზები იყო კონტრაქტში და ა.შ. რას აკეთებდა 5 წლის განმავლობაში იუსტიციის სამინისტრო? ამიტომ, აუცილებლად, მთავრობამ ყველაფერი უნდა გააკეთოს, რომ პროექტი უკან შემობრუნდეს.

- პროექტის ჩავარდნის პოლიტიკურ შედეგზე რას იტყვით? საინტერესოა, რომ ნამახვანჰესის აშენებაზე უარის თქმა ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებამდე 10 დღით ადრე მოხდა. რა შედეგი შეიძლება ჰქონდეს არჩევნებზე ამას და შეიძლება, ამაში სწორედ არჩევნების კუთხით იკვეთებოდეს ვინმეს დაინტერესება?

- იქნება უარყოფითი ნარატივი და ეს საარჩევნო ტექნოლოგიად იქნება გამოყენებული. არა მგონია, სხვა თვალსაზრისით ამას მსგავსი პოლიტიკური შედეგი მოჰყვეს. ვიღაც იტყვის, რომ უნიათოა ხელისუფლება და აი, ჩვენ სხვანაირად მოვიქცეოდითო, მაგრამ ეს ორმხრივად ბასრი ხმალია, რადგან ასე ადვილად გამოსაყენებელი არაა. თუმცა ისიც, რომ "ენკა“შანტაჟზე წავიდა, რა თქმა უნდა, ცხადია - ამის შესახებ არჩევნებამდე 10 დღით ადრე რომ გამოაცხადა, რათა მთავრობამ რაღაც ღონისძიებები მიიღოს.

80%-ით დარწმუნებული ვარ, რომ კონტრაქტი რაღაც ფორმით მაინც აღდგება. ხელისუფლებას ყველა ბერკეტი აქვს, მთავარია, ამ პიარ-კამპანიას ჭკვიანი კაცი ჩაუდგეს სათავეში, პროფესიონალი და არა - პოლიტიკური ფიგურა. პიარ-ტექნოლოგიებს თავისი სტრატეგია და ტაქტიკა აქვს და ამას წინ უნდა უძღვებოდეს პროფესიონალი და არა დილეტანტი, ანუ ირაკლი კობახიძე კი არ უნდა აკეთებდეს ამას, არამედ კარგი განათლებისა და გამოცდილების მქონე პიარ-სპეციალისტი.

8 თვე ყვიროდნენ "რიონის ხეობის მცველები“ და სახელმწიფო ყურადღებას არ აქცევდა, არადა, ზარები პირველივე დღეს უნდა დაერეკათ და მათთან სალაპარაკოდ და მოსალაპარაკებლად ჩასულიყვნენ - 8 თვე არაფერს აკეთებდნენ! პანდემია იყო, ის იყო, ეს იყო, მაგრამ ის, რომ ამას ყურადღება არ მიაქცია პრემიერ-მინისტრმა, არის ზუსტად პიარ-სპეციალისტის ან მისი არყოლის ბრალი მთავრობაში, ანუ მთავრობამ ვერ შეაფასა რისკები ჯეროვნად და ეს არის არა პოლიტიკური, არამედ პროფესიული შეცდომა - იქ დილეტანტები სხედან.

ყველაზე ცუდია, რომ ჩვენ, საქართველოს მოქალაქეები, აი, ამ ბინძური თამაშების მძევლები ვართ. ყველაზე ცუდი ეს იქნება ჩვენთვის - თქვენთვის და ჩემთვის. თუ ეს არ განხორციელდება, ჩვენ არასდროს გვექნება იაფი ელექტროენერგია, შესაბამისად, არასდროს გვექნება იაფი ეკონომიკა, შესაბამისად, ჩვენი პროდუქცია არ იქნება კონკურენტუნარიანი საერთაშორისო ბაზარზე - ეს ყველაფერი ხომ ერთმანეთთან გადაჯაჭვულია? პროდუქციის შექმნა ენერგიის გარეშე არ შეიძლება.