საქართველოს ბანკის სათავო ოფისი, დინამოს სტადიონი, შინაგან საქმეთა სამინისტრო, თბილისი მოლი, „რადისონ ბლუ ივერია“, ოპერისა და ბალეტის თეატრი, ბათუმის საბაჟო ტერმინალი, პიაცა ბათუმი, ბათუმის დელფინარიუმი, რაბათის ციხე - ამ და კიდევ არაერთ გამორჩეულ შენობას საქართველოს მასშტაბით ერთი საერთო აქვს. ეს პენეტრონია - მასალა, რომლითაც აღნიშნული შენობა-ნაგებობები აშენებული ან რესტავრირებულია.
პენეტრონს ჭკვიან მასალასაც უწოდებენ. მას გამოიყენებენ როგორც დიდ კომპლექსურ მშენებლობებში, ისე კერძო ბინათმშენებლობაში. მასალები 1959 წელს აშშ-ში შეიქმნა, საქართველოში კი ოფიციალურად 2007 წლიდანაა წარმოდგენილი. პენეტრონის შესახებ საინტერესო დეტალებისა და მათი გამოყენების შესახებ რჩევებისთვის საქართველოში „პენეტრონის“ ოფიციალურ წარმომადგენელობის დირექტორს ჯიმშერ შენგელიას მივმართეთ.
რა მასალაა პენეტრონი და რისთვის გამოიყენება ის?
პენეტრონი ზედაპირზე წასასმელი მასალაა, რომელიც ბეტონს ანიჭებს წყალგაუმტარობას და ყოველმხრივ იცავს მას. ის გამოიყენება ყველა სტრუქტურის ბეტონში როგორც მშენებლობის პროცესში, ისე რესტავრაცია-აღდგენისთვის. მას შეღწევად ჰიდროიზოლაციას უწოდებენ, რადგან ბეტონზე წასმის შედეგად აღწევს მასში და წყალგაუმტარს ხდის.
პენეტრონი შეიქმნა ამერიკაში, სამხედრო უწყებების მიწისქვეშა ნაგებობების აგრესიული გარემოსგან დაცვის მიზნით. ეს იყო ბალისტიკური რაკეტების გამშვები შახტები, რომლებსაც წყლის და სინესტის გამო პრობლემები ექმნებოდა. ამ შახტების გარედან დამუშავება წარმოუდგენელი იყო, რადგან ისინი მიწისქვეშ იყო. პრობლემის მოსაგვარებლად მეცნიერთა ჯგუფმა შექმნა მასალა, რომელიც წყალში იხსნება და ბეტონის კონსტრუქციას შიგნიდან ესმევა. ის აღწევს ბეტონის ტანში 1 მეტრი სიღრმეზე, ბეტონის კაპილარებსა და ფორებში ქმნის წყალში უხსნად კრისტალებს და ჭედავს მას. ამ კრისტალებში წყალი აღარ გადის. საინტერესოა ის ფაქტიც, რომ პენეტრონი კომპლექსურად იცავს ბეტონს არამარტო წყლისა და ნესტისგან, არამედ სხვა აგრესიული გარემოსგანაც. ის პენეტრონი ნეიტრალურია მარილების, ტუტების, მჟავების, ნავთობის, ზღვის წლის მიმართ, მედეგია რადიაციის მიმართაც.
თავდაპირველად პენეტრონი მხოლოდ წასასმელი იყო. შემდეგ განვითარების ახალ ეტაპზე ავიდა და შეიქმნა პენეტრონ ადმიქსი, რომელიც დანამატია და მომზადების პერიოდში ემატება ბეტონს და იმავე პრინციპით ჭედავს ფორებს კრისტალებით, როგორც წასასმელი პენეტრონი.
პენეტრონი გამოყენებულია მილიონობით ობიექტზე, მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. ჯერ არ ყოფილა შემთხვევა, რომ პენეტრონის ჯგუფის მასალებს არ გაემართლებინოს თავისი დანიშნულება. ის არის გლობალური ბრენდი, რომლის ხარისხი დროითა და პრაქტიკით არის დადასტურებული.
რატომ უწოდებენ პენეტრონს ჭკვიან მასალას?
სხვადასხვა დანამატებისგან დამზადებული ბეტონი არ არის დაცული მიკრობზარებისგან, რაც აუცილებლად ჩნდება ნაგებობის ექსპლუატაციის პერიოდში და იწვევს ჰიდროიზოლაციის დარღვევას. მათი გაჩენის შემთვევაში პენეტრონის ხელახლა წასმა აღარაა საჭირო. მას გააჩნია თვითმკურნალობისა და აღდგენის ჭკვიანი „თვისება“. 0,4 მმ-მდე ბზარებში წყლის მოხვედრითანავე პენეტრონი იწყებს გამრავლებას და თავად ამოავსებს ბზარს. შედეგად ჰიდროიზოლაცია ჩვეულებრივ აგრძელებს მუშაობას. მნიშვნელოვანია, რომ მისი ფუნქციონირების პრინციპი დაფუძნებულია ფორების ამოვსებაზე და არა შემცირებაზე, როგორც ეს სხვა შემთხვევაში ხდება.
პენეტრონი მხოლოდ მშენებლობის პროცესში გამოიყენება თუ მას რესტავრაციის დროსაც ხმარობენ?
ხშირია შემთხვევები, როცა გარკვეული მიზეზების გამო შენობა ამორტიზებულია ან უხარისხოდაა აშენებული, ნაკერებში წყალი ჟონავს, ცივი ნაკერები ან კონსტრუქციული ბზარებია. მათ დასამუშავებლად არის მასალა პენეკრიტი, რომელიც პენეტრონთან ერთად გამოიყენება ბზარების, ნაკერების, გადაბმების, შემავალი კომუნიკაციების, კონსტრუქციული ბმების ჰიდროიზოლაციისთვის.
ასევე, არის პენეპლაგი, რომელიც ბეტონის, აგურის, ბუნებრივი ქვების კონსტრუქციებში წყლის ხილული დინებების მომენტალური ლიკვიდაციას ახდენს. პენეპლაგი გამოიყენება პენეტრონთან და პენეკრიტთან ერთად. პენეპლაგის მოქმედება დაფუძნებულია მის თვისებაზე სწრაფად გაფართოვდეს და გამყარდეს მასზე წყლის ზემოქმედებისას.
არის ტემპერატურული და დეფორმაციული ნაკერები ახასიათებს შენობებს, როდესაც ორი დამოუკიდებელი კონსტრუქციაა და მოძრავია შეერთების ადგილი. მოძრავი რადგან არის მისთვის ასრებობს სხვა ტექნოლოგია. ეს არის სპეციალური ლენტა რომელიც გადაეკვრება ეპოქსიდური წებოა, რომლითაც დაეწებება ბეტონს. მოძრავია და დეფორმაციულ ნაკერს იცავს რომ შენობაში წყალი და სინესტე არ შემოვიდეს.
ზოგადად, ბეტონის დაცვა რატომ არის ასეთი მნიშვნელოვანი?
ბეტონის ჰიდროიზოლაციის დაცვას პირდაპირი გავლენა აქვს ნაგებობების სიმტკიცესა და დროში მდგრადობაზე. თუ ბეტონი ატარებს წყალს, აგრესიული გარემო იწვევს რკინის კონსტრუქციის კოროზიას და მისი ჩამოშლა იწყება რამდენიმე წელიწადში. სინესტე კი არაერთი სერიოზული, მათ შორის, ონკოლოგიური დაავადებების გამომწვევი მიზეზია. სწორედ ამიტომ არის მნიშვნელოვანი, რომ ბეტონის დაცვას დიდი ყურადღება მიაქციოთ. აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოთ ის ფაქტიც, რომ პენეტრონის მასალებით ბეტონის ხარისხიანი დაცვა რეალურად სხვა „იაფიან“ მასალებთან შედარებით ძვირი სულაც არ გამოდის. მაგალითად, თუ ერთი საშუალო კორპუსისთვის ჰიდროიზოლაციისთვის გამოიყენებენ იაფიან მასალებს, როგორიცაა „ტოლი“, რუბეროიდი, ბიტუმი, ეს კვადრატულ მეტრზე 11-12 ლარის დანახარჯს ითხოვს, მეორე მხრივ პენეტრონის დანახარჯიც 12 ლარამდეა. ფასი დიდად არ განსხვავდება შედეგი კი არის ის, რომ „იაფიანი“ ჰიდროიზოლაცია უკეთეს შემთხვევაში რამდენიმე წელიწადში ირღვევა, ან საგარანტიო ვადის პერიოდშიც კი ვერ ძლებს, როცა პენეტრონიანი ბეტონი საუკუნოდ და გარანტირებულად მუშაობს.
საქართველოში როდის გამოჩნდა ეს პროდუქტი და რა გამოხმაურება მოჰყვა მას?
საქართველოში ჩვენი ისტორია 2007 წელს დაიწყო. პროდუქტმა თავიდანვე დიდი დაინტერესება გამოიწვია. თითქმის ყველა მასშტაბური მშენებლობისა თუ რესტავრაციისთვის, რაც საქართველოში ხდება, ჩვენ მასალებს იყენებენ. მოთხოვნა მუდმივად მზარდია, რადგან მას აქტიურად გამოიყენებენ კერძო ბინათმშენებლობაშიც. მათი დაინტერესება, რომ მშენებლობა იყოს ხარისხიანი დიდია, ამიტომ ხშირად უშუალოდ მეპატრონეები და დამკვეთები გვეკონტაქტებიან და კონსულტაციის მიღების შემდეგ ჩვენ მასალებს იყენებენ მშენებლობაში. სწორედ ამიტომ კერძო ბინათმშენებლები ჩვენი კლიენტების დიდ ნაწილს შეადგენენ.
თუმცა ხშირად შევხვედრილვათ შემთხვევებს, როდესაც მშენებელი, ე.წ „პრარაბი“ არიდებს თავს პენეტრონის გამოყენებას, რადგან:
· „პრარაბებისა“ და მშენებლები არაინფორმირებულები არიან თანამედროვე ინოვაციური პროდუქტების შესახებ
· მათ მეტი სარგებელი აქვთ ფინანსურად „ტრადიციული“ მასალების გამოყენებაში, წილი მიაქვთ ხელობაში და ა.შ.
· თუ ჰიდროიზოლაცია დაირღვევა, დიდი შანსია, რომ ისევ მათ მიმართავენ და ეს დამატებითი შემოსავალია რემონტიდან.