პოლიტიკა
კონფლიქტები
სამხედრო

5

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

შაბათი, მთვარის მერვე დღე დაიწყება 10:42-ზე, მთვარე კირჩხიბშია ახალი საქმეების დასაწყებად ნეიტრალური დღეა. დიდ დროსა და ენერგიას ითხოვს ადრე დაწყებული საქმეები. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება სხვა დღისთვის გადადეთ. კარგი დღეა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმეების მოსაგვარებლად. კარგია მივლინების, მოგზაურობის დასაწყებად. ხშირად იმოძრავეთ, გადაადგილეთ ავეჯი, განაახლეთ ინტერიერი. სხვა დღისთვის გადადეთ ქორწინება და ნიშნობა. ამ დღის რთული ორგანო კუჭია. მოერიდეთ კუჭის გადატვირთვას, მოწევას, სმას.
მსოფლიო
სამართალი
საზოგადოება
სპორტი
მეცნიერება
Faceამბები
მოზაიკა
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
რას პასუხობს რატი ამაღლობელი "საბას" ფინალისტთა სიით აღშფოთებულებს
რას პასუხობს რატი ამაღლობელი "საბას" ფინალისტთა სიით აღშფოთებულებს

ორი დღის წინ ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი კონ­კურ­სის "სა­ბას" ჟი­უ­რიმ, კონ­კურ­სის 10 ნო­მი­ნა­ცი­ი­დან, 5 ნო­მი­ნა­ცი­ის ფი­ნა­ლის­ტე­ბი და­ა­სა­ხე­ლა. ფი­ნა­ლის­ტთა სია წელს წინა წლებ­თან შე­და­რე­ბით საგ­რძნობ­ლად მოკ­ლე აღ­მოჩ­ნდა, რა­მაც ლი­ტე­რა­ტუ­რულ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში ვნე­ბა­თა­ღელ­ვა გა­მო­იწ­ვია.

სო­ცი­ა­ლურ ქსელ­ში სხვა­დას­ხვა ავ­ტო­რებ­მა (რო­მელ­თა შო­რი­საც "სა­ბას" წინა წლე­ბის გა­მარ­ჯვე­ბუ­ლე­ბიც იყ­ვნენ), კრი­ტი­კუ­ლად შე­ა­ფა­სეს მოკ­ლე სია და აღ­ნიშ­ნუ­ლის სა­ვა­რა­უ­დო მი­ზე­ზებ­ზეც ისა­უბ­რეს. მათ შო­რის და­სა­ხელ­და ისიც, რომ შე­საძ­ლოა წიგ­ნის მხატ­ვრუ­ლი ღი­რე­ბუ­ლე­ბა ჩა­ა­ნაც­ვლა ფი­ნან­სურ­მა ინ­ტე­რეს­მა, რად­გან წელს "სა­ბას" და­ჯილ­დო­ვე­ბა ფრან­კფურ­ტში, წიგ­ნის ბაზ­რო­ბის ფარ­გლებ­ში გა­ი­მარ­თე­ბა.

ჩვენ "სა­ბას“ ერთ-ერთ ორ­გა­ნი­ზა­ტორს რატი ამაღ­ლო­ბელს და­ვუ­კავ­შირ­დით და ყვე­ლა იმ კი­თხვით მივ­მარ­თეთ, რაც გა­ნა­წყე­ნე­ბულ ავ­ტო­რებ­სა თუ ლი­ტე­რა­ტუ­რის მოყ­ვა­რულ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში გაჩ­ნდა...

- ბა­ტო­ნო რატი, "სა­ბას" ფი­ნა­ლის­ტე­ბის წლე­ვან­დე­ლი სია წინა წლებ­თან შე­და­რე­ბით საკ­მა­ოდ მოკ­ლეა, რა­მაც სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში მით­ქმა-მოთ­ქმა გა­მო­იწ­ვია. რა­ტომ მოხ­და ასე?

- ყო­ველ წელს ჟი­უ­რის პო­ლი­ტი­კა სხვა­დას­ხვა­ნა­ი­რია, რად­გან ჟი­უ­რის შე­მად­გენ­ლო­ბა ყო­ველ წელს იც­ვლე­ბა და ყო­ველ­თვის მა­ღალკ­ვა­ლი­ფი­ცი­უ­რი ლი­ტე­რა­ტო­რე­ბი არი­ან სხვა­დას­ხვა სფე­რო­დან - მთარ­გმნე­ლე­ბი, ლი­ტე­რა­ტო­რე­ბი, კრი­ტი­კო­სე­ბი, პო­ე­ტე­ბი, სხვა­დას­ხვა ჟან­რის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი... კარ­გი იქ­ნე­ბა ჩვენ თუ ვი­სა­უბ­რებთ ტექ­სტებ­ზე, კონ­კრე­ტულ წიგ­ნებ­ზე... თუ რა­ტომ არის კონ­კრე­ტუ­ლი წიგ­ნი "შორ­თლის­ტში" წარ­მოდ­გე­ნი­ლი, ან რა­ტომ არ არის... ეს უფრო ხელს შე­უ­წყობ­და ლი­ტე­რა­ტუ­რის ირ­გვლივ არ­სე­ბულ დის­კუ­სი­ას, გა­აღ­რმა­ვებ­და, პრო­ფე­სი­ულს და სა­ინ­ტე­რე­სოს გახ­დი­და... "სა­ბაც" სწო­რედ ამას ისა­ხავს მიზ­ნად რომ ასე­თი დის­კუ­სი­ე­ბი შედ­გეს არა რა­ო­დე­ნობ­რივ­ზე, არა­მედ ხა­რის­ხობ­რივ­ზე.

- კრი­ტი­კო­სი ლექ­სო დო­რე­უ­ლი ვა­რა­უ­დობს რომ, რად­გან და­ჯილ­დო­ე­ბა ფრან­კფურ­ტის წიგ­ნის ბაზ­რო­ბა­ზე გა­ი­მარ­თე­ბა, შე­საძ­ლოა, ამი­ტო­მაც ღირ­სე­უ­ლი ავ­ტო­რე­ბი გარ­კვე­ულ ფი­ნან­სურ ინ­ტე­რე­სებს შე­ე­წირ­ნენ... ავ­ტო­რი ალექ­სად­რე ლორ­თქი­ფა­ნი­ძე კი, რომ­ლის "მო­წი­თა­ლო და მო­შა­ვო" მკი­თხვე­ლის ფა­ვო­რი­ტად ით­ვლე­ბა და ნო­მი­ნან­ტებ­ში ვერ მოხ­ვდა, თვლის, რომ ნო­მი­ნა­ცი­ის გა­რე­შე და­ტო­ვე­ბა, თა­ნაც ზე­დი­ზედ, რამ­დე­ნი­მე წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში, უბ­რა­ლოდ უსა­მარ­თლო­ბაა... რას უპა­სუ­ხებთ მათ?

- ვფიქ­რობ, რომ ჟი­უ­რის უნდა და­ვე­ლო­დოთ, რო­მე­ლიც და­ჯილ­დო­ე­ბის შემ­დეგ გა­მოჩ­ნდე­ბა. ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი კონ­კურ­სი არ არის ერთი დღის პრო­ცე­სი და ჟი­უ­რის წევ­რებს უნდა ვკი­თხოთ, კონ­კრე­ტუ­ლად მათი პო­ზი­ცი­ე­ბი გა­ვი­გოთ, შედ­გეს დის­კუ­სი­ე­ბი ამ კი­თხვებ­თან და­კავ­ში­რე­ბით. შე­სა­ბა­მი­სად ვფიქ­რობ ძა­ლი­ან ბუ­ნებ­რი­ვი პრო­ცე­სია ამ კი­თხვე­ბის დას­მა... მე რო­გორ გავ­ცე ამ კი­თხვებს პა­სუ­ხი?! არ გა­მოვ­დგე­ბი ამ ძა­ლი­ან კარ­გი მწერ­ლე­ბის კი­თხვე­ბის მო­პა­სუ­ხედ! ეს არის ჟი­უ­რის სა­მუ­შაო პრო­ცე­სი, რო­მე­ლიც ჯერ არ დას­რუ­ლე­ბუ­ლა და ლე­გი­ტი­მუ­რი იქ­ნე­ბა ამ კი­თხვე­ბის მათ­თვის დას­მა... სა­ერ­თოდ ყვე­ლა კონ­კურსს ახ­ლავს ასე­თი რამ და აბ­სო­ლუ­ტუ­რად ბუ­ნებ­რი­ვია.

- მკი­თხვე­ლე­ბის კო­მენ­ტა­რებ­ში ისიც ამო­ვი­კი­თხე, რომ "საბა" ბოლო წლებ­ში გა­მარ­ჯვე­ბუ­ლებს ნაც­ნო­ბო­ბით ავ­ლენს...

- საბა 16 წე­ლია არ­სე­ბობს და ყვე­ლა­ზე პო­პუ­ლა­რუ­ლი კონ­კურ­სია! წლებ­მა და­ამ­ტკი­ცა, რომ შე­იძ­ლე­ბა არ­სე­ბობ­დეს კი­თხვე­ბი, რაც სრუ­ლი­ად ბუ­ნებ­რი­ვია, მაგ­რამ რა­ი­მე ტი­პის გა­რი­გე­ბებ­ში არა­სო­დეს არ ყო­ფი­ლა შე­სუ­ლი. ყო­ველ წელს იც­ვლე­ბა ჟი­უ­რის შე­მად­გენ­ლო­ბა ზოგ­ჯერ მთლი­ა­ნად, ზოგ­ჯერ 90 პრო­ცენ­ტით. ამი­ტომ ვერ ვი­ტყვით, რომ ერთ წრე­ზე ტრი­ა­ლებს ან ერთ პო­ლი­ტი­კას ახორ­ცი­ე­ლებს.

- პი­რა­დად თქვე­ნი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა რო­გო­რია მოკ­ლე სი­ას­თან და­კავ­ში­რე­ბით, არ გი­ჩენთ ეჭ­ვის სა­ფუძ­ველს, რომ ფი­ნან­სუ­რი მხა­რის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით მოხ­და?

- არ მგო­ნია ფი­ნან­სუ­რი მხა­რის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით იყოს... ეს არის კონ­კრე­ტუ­ლად წლე­ვან­დე­ლი ჟი­უ­რის ხა­სი­ა­თი და და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა ტექ­სტე­ბის მი­მართ. რა­ზეც შეგ­ვიძ­ლია ვი­და­ოთ, გავ­ხსნათ დის­კუ­სია, ერ­თმა­ნე­თი და­ვარ­წმუ­ნოთ, ჩავ­რთოთ ლი­ტე­რა­ტო­რე­ბი, ჟი­უ­რის წევ­რე­ბი... დის­კუ­სია აუ­ცი­ლე­ბე­ლია, მაგ­რამ ამ კი­თხვებ­ზე მე პა­სუხს ვერ გავ­ცემ, რად­გან ორ­გა­ნი­ზა­ტო­რი ვარ და ჩემს პო­ზი­ცი­ას ვერ და­ვა­ფიქ­სი­რებ. უამ­რავ ადა­მი­ანს ვგულ­შე­მატ­კივ­რობ­დი, რომ­ლე­ბიც ვერ მოხ­ვდნენ, მაგ­რამ სა­ნამ და­ჯილ­დო­ვე­ბა არ იქ­ნე­ბა ამას ვერ ვი­ტყვი.

მეც შე­იძ­ლე­ბა მქონ­დეს ნაკ­ლუ­ლო­ბის გან­ცდა, მაგ­რამ ჟი­უ­რი სრუ­ლი­ად თა­ვი­სუ­ფა­ლია რო­გორც "თი­ბი­სი" ბან­კის­გან ისე კონ­კურ­სის ორ­გა­ნი­ზა­ტო­რე­ბის­გან. ისი­ნი მხო­ლოდ სა­კუ­თარ პრო­ფე­სი­ულ სტან­დარ­ტებ­თან არი­ან ან­გა­რიშ­ვალ­დე­ბუ­ლი და მათი გა­და­წყვეტ­ლე­ბე­ბი ექ­ვემ­დე­ბა­რე­ბა გან­სჯას, დის­კუ­სი­ას, კრი­ტი­კას...

- რა­ტომ იყო ერთ ნო­მი­ნა­ცი­ა­ში - სა­უ­კე­თე­სო პრო­ზა­უ­ლ კრე­ბუ­ლში, მხო­ლოდ ორი ნო­მი­ნან­ტი?

- ხან­და­ხან სა­ერ­თოდ ნო­მი­ნა­ცი­აც მო­უხ­სნი­ათ ჟი­უ­რის წევ­რებს. წელ­საც მო­იხ­სნა ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი კრი­ტი­კის ნო­მი­ნა­ცია, მაგ­რამ იმას რა­ტომ არ ახ­სე­ნე­ბენ რამ­დე­ნი სხვა ნო­მი­ნა­ცია და­ე­მა­ტა?! ფრან­კფურ­ტი სა­ერ­თა­შო­რი­სო ფორ­მა­ტია და რამ­დე­ნი­მე სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრე­მი­ას გავ­ცემთ იმ ადა­მი­ა­ნე­ბის­თვის, რომ­ლებ­მაც ქარ­თუ­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რა თარ­გმნეს, ქარ­თულ ლი­ტე­რა­ტუ­რა­ზე და­წე­რეს რე­ცენ­ზი­ე­ბი და ქარ­თუ­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რა გა­მოს­ცეს. ერთი წელი შე­იძ­ლე­ბა ამ თვალ­საზ­რი­სით "სა­ბამ" გას­ცეს პრე­მია. ვი­მე­ო­რებ, რომ ფრან­კფურტზე და­ახ­ლო­ე­ბით 50 ქარ­თვე­ლი მწე­რა­ლი იქ­ნე­ბა წარ­მოდ­გე­ნი­ლი და არ მგო­ნია რამე კავ­შირ­ში იყოს ფი­ნან­სურ მხა­რეს­თან.

ავტორი:

რას პასუხობს რატი ამაღლობელი "საბას" ფინალისტთა სიით აღშფოთებულებს

რას პასუხობს რატი ამაღლობელი "საბას" ფინალისტთა სიით აღშფოთებულებს

ორი დღის წინ ლიტერატურული კონკურსის "საბას" ჟიურიმ, კონკურსის 10 ნომინაციიდან, 5 ნომინაციის ფინალისტები დაასახელა. ფინალისტთა სია წელს წინა წლებთან შედარებით საგრძნობლად მოკლე აღმოჩნდა, რამაც ლიტერატურულ საზოგადოებაში ვნებათაღელვა გამოიწვია.

სოციალურ ქსელში სხვადასხვა ავტორებმა (რომელთა შორისაც "საბას" წინა წლების გამარჯვებულებიც იყვნენ), კრიტიკულად შეაფასეს მოკლე სია და აღნიშნულის სავარაუდო მიზეზებზეც ისაუბრეს. მათ შორის დასახელდა ისიც, რომ შესაძლოა წიგნის მხატვრული ღირებულება ჩაანაცვლა ფინანსურმა ინტერესმა, რადგან წელს "საბას" დაჯილდოვება ფრანკფურტში, წიგნის ბაზრობის ფარგლებში გაიმართება.

ჩვენ "საბას“ ერთ-ერთ ორგანიზატორს რატი ამაღლობელს დავუკავშირდით და ყველა იმ კითხვით მივმართეთ, რაც განაწყენებულ ავტორებსა თუ ლიტერატურის მოყვარულ საზოგადოებაში გაჩნდა...

- ბატონო რატი, "საბას" ფინალისტების წლევანდელი სია წინა წლებთან შედარებით საკმაოდ მოკლეა, რამაც საზოგადოებაში მითქმა-მოთქმა გამოიწვია. რატომ მოხდა ასე?

- ყოველ წელს ჟიურის პოლიტიკა სხვადასხვანაირია, რადგან ჟიურის შემადგენლობა ყოველ წელს იცვლება და ყოველთვის მაღალკვალიფიციური ლიტერატორები არიან სხვადასხვა სფეროდან - მთარგმნელები, ლიტერატორები, კრიტიკოსები, პოეტები, სხვადასხვა ჟანრის წარმომადგენლები... კარგი იქნება ჩვენ თუ ვისაუბრებთ ტექსტებზე, კონკრეტულ წიგნებზე... თუ რატომ არის კონკრეტული წიგნი "შორთლისტში" წარმოდგენილი, ან რატომ არ არის... ეს უფრო ხელს შეუწყობდა ლიტერატურის ირგვლივ არსებულ დისკუსიას, გააღრმავებდა, პროფესიულს და საინტერესოს გახდიდა... "საბაც" სწორედ ამას ისახავს მიზნად რომ ასეთი დისკუსიები შედგეს არა რაოდენობრივზე, არამედ ხარისხობრივზე.

- კრიტიკოსი ლექსო დორეული ვარაუდობს რომ, რადგან დაჯილდოება ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე გაიმართება, შესაძლოა, ამიტომაც ღირსეული ავტორები გარკვეულ ფინანსურ ინტერესებს შეეწირნენ... ავტორი ალექსადრე ლორთქიფანიძე კი, რომლის "მოწითალო და მოშავო" მკითხველის ფავორიტად ითვლება და ნომინანტებში ვერ მოხვდა, თვლის, რომ ნომინაციის გარეშე დატოვება, თანაც ზედიზედ, რამდენიმე წლის განმავლობაში, უბრალოდ უსამართლობაა... რას უპასუხებთ მათ?

- ვფიქრობ, რომ ჟიურის უნდა დაველოდოთ, რომელიც დაჯილდოების შემდეგ გამოჩნდება. ლიტერატურული კონკურსი არ არის ერთი დღის პროცესი და ჟიურის წევრებს უნდა ვკითხოთ, კონკრეტულად მათი პოზიციები გავიგოთ, შედგეს დისკუსიები ამ კითხვებთან დაკავშირებით. შესაბამისად ვფიქრობ ძალიან ბუნებრივი პროცესია ამ კითხვების დასმა... მე როგორ გავცე ამ კითხვებს პასუხი?! არ გამოვდგები ამ ძალიან კარგი მწერლების კითხვების მოპასუხედ! ეს არის ჟიურის სამუშაო პროცესი, რომელიც ჯერ არ დასრულებულა და ლეგიტიმური იქნება ამ კითხვების მათთვის დასმა... საერთოდ ყველა კონკურსს ახლავს ასეთი რამ და აბსოლუტურად ბუნებრივია.

- მკითხველების კომენტარებში ისიც ამოვიკითხე, რომ "საბა" ბოლო წლებში გამარჯვებულებს ნაცნობობით ავლენს...

- საბა 16 წელია არსებობს და ყველაზე პოპულარული კონკურსია! წლებმა დაამტკიცა, რომ შეიძლება არსებობდეს კითხვები, რაც სრულიად ბუნებრივია, მაგრამ რაიმე ტიპის გარიგებებში არასოდეს არ ყოფილა შესული. ყოველ წელს იცვლება ჟიურის შემადგენლობა ზოგჯერ მთლიანად, ზოგჯერ 90 პროცენტით. ამიტომ ვერ ვიტყვით, რომ ერთ წრეზე ტრიალებს ან ერთ პოლიტიკას ახორციელებს.

- პირადად თქვენი დამოკიდებულება როგორია მოკლე სიასთან დაკავშირებით, არ გიჩენთ ეჭვის საფუძველს, რომ ფინანსური მხარის გათვალისწინებით მოხდა?

- არ მგონია ფინანსური მხარის გათვალისწინებით იყოს... ეს არის კონკრეტულად წლევანდელი ჟიურის ხასიათი და დამოკიდებულება ტექსტების მიმართ. რაზეც შეგვიძლია ვიდაოთ, გავხსნათ დისკუსია, ერთმანეთი დავარწმუნოთ, ჩავრთოთ ლიტერატორები, ჟიურის წევრები... დისკუსია აუცილებელია, მაგრამ ამ კითხვებზე მე პასუხს ვერ გავცემ, რადგან ორგანიზატორი ვარ და ჩემს პოზიციას ვერ დავაფიქსირებ. უამრავ ადამიანს ვგულშემატკივრობდი, რომლებიც ვერ მოხვდნენ, მაგრამ სანამ დაჯილდოვება არ იქნება ამას ვერ ვიტყვი.

მეც შეიძლება მქონდეს ნაკლულობის განცდა, მაგრამ ჟიური სრულიად თავისუფალია როგორც "თიბისი" ბანკისგან ისე კონკურსის ორგანიზატორებისგან. ისინი მხოლოდ საკუთარ პროფესიულ სტანდარტებთან არიან ანგარიშვალდებული და მათი გადაწყვეტლებები ექვემდებარება განსჯას, დისკუსიას, კრიტიკას...

- რატომ იყო ერთ ნომინაციაში - საუკეთესო პროზაულ კრებულში, მხოლოდ ორი ნომინანტი?

- ხანდახან საერთოდ ნომინაციაც მოუხსნიათ ჟიურის წევრებს. წელსაც მოიხსნა ლიტერატურული კრიტიკის ნომინაცია, მაგრამ იმას რატომ არ ახსენებენ რამდენი სხვა ნომინაცია დაემატა?! ფრანკფურტი საერთაშორისო ფორმატია და რამდენიმე საერთაშორისო პრემიას გავცემთ იმ ადამიანებისთვის, რომლებმაც ქართული ლიტერატურა თარგმნეს, ქართულ ლიტერატურაზე დაწერეს რეცენზიები და ქართული ლიტერატურა გამოსცეს. ერთი წელი შეიძლება ამ თვალსაზრისით "საბამ" გასცეს პრემია. ვიმეორებ, რომ ფრანკფურტზე დაახლოებით 50 ქართველი მწერალი იქნება წარმოდგენილი და არ მგონია რამე კავშირში იყოს ფინანსურ მხარესთან.