სამართალი
პოლიტიკა
მსოფლიო

3

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

ხუთშაბათი, მთვარის მეექვსე დღე დაიწყება 08:28-ზე, მთვარე ტყუპშია მოაგვარეთ წვრილ-წვრილი საქმეები. სერიოზულები სხვა დროისთვის გადადეთ. კარგი დღეა კოლექტიური მუშაობისთვის, ბიზნესისთვის. მოაგვარეთ ფინანსური საკითხები. თუ არ გეჩქარებათ, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საკითხები სხვა დღისთვის გადადეთ. ნეიტრალური დღეა ვაჭრობისა და სასამართლო საქმეებისთვის. კარგი დღეა სწავლისა და გამოცდების ჩასაბარებლად; ურთიერთობის გარჩევისათვის. ნეიტრალურია სამსახურის, საქმიანობის, საცხოვრებლის შეცვლა. კარგი დღეა ქორწინების, ნიშნობისა და სექსუალურისთვის. დაღლილობას სუფთა ჰაერზე გასეირნება, მსუბუქი ვარჯიში მოგიხსნით. მსუბუქად იკვებეთ.
საზოგადოება
კულტურა/შოუბიზნესი
სამხედრო
Faceამბები
მოზაიკა
კონფლიქტები
მეცნიერება
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
ყიფშიძე, წურწუმია, ხუდადოვი... - ვინ იყვნენ ადამიანები, რომელთა სახელებსაც თბილისის ცნობილი ქუჩები ატარებს
ყიფშიძე, წურწუმია, ხუდადოვი... - ვინ იყვნენ ადამიანები, რომელთა სახელებსაც თბილისის ცნობილი ქუჩები ატარებს

თბი­ლის­ში დროს­თან ერ­თად, ცხა­დია, ბევ­რი რამ იც­ვლე­ბა, მათ შო­რის, დიდი თუ პა­ტა­რა ქუ­ჩი­სა თუ ცენ­ტრა­ლუ­რი გამ­ზი­რის სა­ხელ­წო­დე­ბე­ბიც. დიახ, მათ­თვის სა­ხე­ლე­ბი სხვა­დას­ხვა მი­ზე­ზით, არა­ერ­თხელ გა­და­ურ­ქმე­ვი­ათ, რისი აუ­ცი­ლებ­ლო­ბაც ყო­ველ­თვის დრო­ის კარ­ნა­ხით იყო გან­პი­რო­ბე­ბუ­ლი...

ხში­რად ისეც ხდე­ბა, რომ საკ­მა­ოდ ცნო­ბი­ლი ქუჩა, სა­დაც უამ­რა­ვი ადა­მი­ა­ნი ცხოვ­რობს და ყო­ველ­დღი­უ­რად მოძ­რა­ობს, მო­ბი­ნად­რე­ებ­მა არც კი იცი­ან, ვის სა­ხელს ატა­რებს. წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, რომ თბი­ლის­ში ასე­თი არა­ერ­თი ქუ­ჩაა...

ეს რომ ასეა, ამის და­სად­გე­ნად, გა­მო­კი­თხვაც კი ჩა­ვა­ტა­რეთ და უნდა ვა­ღი­ა­როთ, რომ ადა­მი­ა­ნებს მარ­თლაც გა­უ­ჭირ­დათ პა­სუ­ხი, თუ ვინ იყო, მა­გა­ლი­თად, წი­ნამ­ძღვრიშ­ვი­ლი, რო­მე­ლის სა­ხე­ლიც ჩუ­ღუ­რეთ­ში, ერთ-ერთი მთა­ვა­რი ქუჩა ჰქვია, ვერ თქვეს ასე­ვე ვინ იყო წურ­წუ­მია, არა­და, ამ ადა­მი­ა­ნის სა­ხე­ლი ავ­ლა­ბარ­ში ერთ-ერთ ყვე­ლა­ზე მოძ­რავ და აქ­ტი­ურ ქუ­ჩას აქვს მი­ნი­ჭე­ბუ­ლი...

AMBEBI.GE-მ გა­და­წყვი­ტა, რამ­დე­ნი­მე ასეთ პი­როვ­ნე­ბა­ზე მო­გა­წო­დოთ ინ­ფორ­მა­ცია, რო­მელ­თა სა­ხე­ლო­ბის ქუ­ჩებ­ზე დავ­დი­ვართ, მაგ­რამ მათ შე­სა­ხებ მწი­რი ინ­ფორ­მა­ცია გვაქვს, ან ზოგ­ჯერ სა­ერ­თოდ არა­ფე­რი ვი­ცით.

(ფო­ტო­ე­ბი სა­ქარ­თვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტის ეროვ­ნუ­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კის არ­ქი­ვი­დან)

წი­ნამ­ძღვრიშ­ვი­ლის ქუჩა

მი­ხე­ილ წი­ნამ­ძღვრიშ­ვი­ლი გა­მო­ჩე­ნი­ლი მკურ­ნა­ლი, თე­რა­პევ­ტი და კარ­დი­ო­ლო­გი იყო. ამას­თან, კარ­გი პე­და­გო­გი, მეც­ნი­ე­რი, სა­ზო­გა­დო მოღ­ვა­წე, სა­ქარ­თვე­ლოს მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა აკა­დე­მი­ის ნამ­დვი­ლი წევ­რი, პრო­ფე­სო­რი, მეც­ნი­ე­რე­ბის დამ­სა­ხუ­რე­ბუ­ლი მოღ­ვა­წე. და­ი­ბა­და დაბა სუ­რამ­ში. 1910 წელს და­ამ­თავ­რა ხარ­კო­ვის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის სა­მე­დი­ცი­ნო ფა­კულ­ტე­ტი.

სა­ქარ­თვე­ლო­ში კარ­დი­ო­ლო­გია, რო­გორც და­მო­უ­კი­დე­ბე­ლი დარ­გი, წი­ნამ­ძღვრიშ­ვილ­მა და­ა­ფუძნა. აკა­დე­მი­კო­სის ინი­ცი­ა­ტი­ვი­თა და ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ბით და­არ­სე­ბუ­ლი კარ­დი­ო­ლო­გი­ის სა­მეც­ნი­ე­რო-კვლე­ვი­თი ინ­სტი­ტუ­ტი 16 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში, ყო­ფი­ლი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის სივ­რცე­ში ამ პრო­ფი­ლის ერ­თა­დერ­თი და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა იყო.

50-იან წლებ­ში წი­ნამ­ძღვრიშ­ვი­ლი უე­ცა­რი სიკ­ვდი­ლის პრობ­ლე­მით და­ინ­ტე­რეს­და, რა­ზეც სე­რი­ო­ზუ­ლად მუ­შა­ობ­და... მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია მეც­ნი­ე­რის ნა­ყო­ფი­ე­რი, შე­მოქ­მე­დე­ბი­თი ძი­ე­ბის უკა­ნას­კნელ წლებ­ში (1955-56 წწ.) და გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბუ­ლი შრო­მე­ბი მი­ო­კარ­დი­ო­დის­ტრო­ფი­ე­ბის პრობ­ლე­მის გამო. ეს ნაშ­რო­მე­ბი დღე­საც აქ­ტუ­ა­ლო­ბას ინარ­ჩუ­ნებს. მისი ინი­ცი­ა­ტი­ვი­თა და ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ბით კარ­დი­ო­ლო­გი­ის ინ­სტი­ტუ­ტში პირ­ვე­ლად და­ი­ნერ­გა გუ­ლის და­ა­ვა­დე­ბე­ბის მკურ­ნა­ლო­ბის ქი­რურ­გი­უ­ლი მე­თო­დე­ბი. შე­იქ­მნა კარ­დი­ო­ქი­რურ­გი­უ­ლი გან­ყო­ფი­ლე­ბა.

ხუ­და­დო­ვის ქუჩა და ტყე

თბი­ლის­ში ხუ­და­დო­ვის სა­ხელს მტკვრის მარ­ცხე­ნა ნა­პი­რის ფერ­დობ­ზე გა­შე­ნე­ბუ­ლი ქუჩა (გა­და­სას­ვლე­ლი ხი­დი­დან ზე­მოთ, ლოტ­კი­ნის­კენ მი­მა­ვა­ლი) და ასე­ვე მწვა­ნე მა­სი­ვი ატა­რებს. ტყის მა­სი­ვი 1893 წელს, ქა­ლა­ქის სა­თათ­ბი­როს წევ­რის, ექიმ ნი­კო­ლოზ ხუ­და­დო­ვის ინი­ცი­ა­ტი­ვით, სა­ხა­ზი­ნო მი­წა­ზე, ნა­ძა­ლა­დე­ვის სა­ზღვარ­ზე და­ი­წყეს. თბი­ლი­სე­ლებ­მა ტყეს თა­ვი­დან­ვე ხუ­და­დო­ვის სა­ხე­ლი შე­არ­ქვეს.

ნი­კო­ლოზ ხუ­და­დო­ვი XIX სა­უ­კუ­ნის ბო­ლოს გარ­და­იც­ვა­ლა, მაგ­რამ თბი­ლი­სის ის­ტო­რი­ა­ში დღემ­დე მყა­რი ად­გი­ლი აქვს დამ­კვიდ­რე­ბუ­ლი. პრო­ფე­სი­ით ექი­მი ნა­ძა­ლა­დევ­ში მდე­ბა­რე ტუ­ბერ­კუ­ლო­ზით და­ა­ვა­დე­ბულ­თა სა­ა­ვად­მყო­ფო­საც ხელ­მძღვა­ნე­ლობ­და და უნ­დო­და, კლი­ნი­კის გარ­შე­მო ჰა­ე­რი გა­ჯან­სა­ღე­ბუ­ლი­ყო, ამი­ტო­მაც მთის ფერ­დო­ბე­ბის გამ­წვა­ნე­ბა გა­და­წყვი­ტა. მის ინი­ცი­ა­ტი­ვას ნა­ძა­ლა­დევ­ში მცხოვ­რე­ბი მუ­შე­ბი გა­მო­ეხ­მა­ურ­ნენ. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით ტყე რე­ვო­ლუ­ცი­ო­ნე­რი მუ­შე­ბის შეკ­რე­ბის საყ­ვა­რელ ად­გი­ლად ქცე­უ­ლა. ალ­ბათ ამის გა­მოა, რომ დღემ­დე ხუ­და­დო­ვი ბევ­რს რე­ვო­ლუ­ცი­ო­ნე­რი ჰგო­ნია.

ჩი­ტა­ძის ქუჩა

ეს ქუჩა პარ­ლა­მენ­ტის შე­ნო­ბის მიმ­დე­ბა­რედ არის. შიო ჩი­ტა­ძე ქარ­თვე­ლი კრი­ტი­კო­სი, პე­და­გო­გი, პუბ­ლი­ცის­ტი იყო, რო­მე­ლიც გორ­ში 1873 წელს და­ი­ბა­და და საკ­მა­ოდ ახალ­გაზ­რდა, 32 წლი­სა გარ­და­იც­ვა­ლა.

შიოს გო­რის სა­სუ­ლი­ე­რო სას­წავ­ლე­ბე­ლი და­უმ­თავ­რე­ბია და მი­სა­ღე­ბი გა­მოც­დე­ბი თბი­ლი­სის მე­ო­რე გიმ­ნა­ზი­ა­ში ჩა­უ­ბა­რე­ბია. გიმ­ნა­ზი­ა­ში სწავ­ლის პე­რი­ოდ­ში აქ­ტი­უ­რად ჩარ­თუ­ლა სა­ზო­გა­დო­ებ­რივ-რე­ვო­ლუ­ცი­ურ მუ­შა­ო­ბა­ში; გიმ­ნა­ზი­ის კურ­სის დას­რუ­ლე­ბის შემ­დეგ, კი­ე­ვის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის ფი­ლო­ლო­გი­ის ფა­კულ­ტეტ­ზე ჩა­ი­რი­ცხა, სა­დაც სა­უ­კე­თე­სო სტუ­დენ­ტი ყო­ფი­ლა;

მალე ქარ­თველ სტუ­დენ­ტთა სათ­ვის­ტო­მოს გამ­გე­ო­ბის თავ­მჯდო­მა­რედ აურ­ჩე­ვი­ათ. კი­ე­ვის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის კურ­სი წარ­მა­ტე­ბით და­ას­რუ­ლა და კი­ე­ვის გიმ­ნა­ზი­ა­ში რუ­სუ­ლი ენი­სა და ლი­ტე­რა­ტუ­რის მას­წავ­ლებ­ლად მი­იწ­ვი­ეს, მათ შო­რის, ცნო­ბილ ქალ­თა კერ­ძო გიმ­ნა­ზი­ა­შიც; აქ­ტი­უ­რად მო­ნა­წი­ლე­ობ­და კი­ე­ვის პროგ­რე­სულ ჟურ­ნალ-გა­ზე­თებ­ში, რომ­ლებ­შიც სის­ტე­მა­ტუ­რად ფსი­ქო­ლო­გი­ურ და ლი­ტე­რა­ტუ­რულ-კრი­ტი­კულ სტა­ტია-ნარ­კვე­ვებს ათავ­სებ­და; ეწე­ო­და რე­ვო­ლუ­ცი­ურ მუ­შო­ბას;

1904 წელს თბი­ლი­სის ქარ­თუ­ლი გიმ­ნა­ზი­ის გამ­გე-კო­მი­ტეტ­მა ის რუ­სუ­ლი ენი­სა და ლი­ტე­რა­ტუ­რის მას­წავ­ლებ­ლად მო­იწ­ვია და თბი­ლი­სის ქარ­თულ გიმ­ნა­ზი­ა­ში და­ი­წყო მუ­შა­ო­ბა; სო­ცი­ალ-ფე­დე­რა­ლის­ტთა პარ­ტი­ის ორ­გა­ნო­ე­ბის "ცნო­ბის ფურ­ცლი­სა" და "შრო­მის" სა­რე­დაქ­ციო კო­ლე­გი­ის წევ­რი და მუდ­მი­ვი თა­ნამ­შრო­მე­ლი იყო; ჩი­ტა­ძე 1906 წელს ცა­რიზ­მის აგენ­ტებ­მა მის­სა­ვე სა­ცხოვ­რე­ბელ ბი­ნა­ში მოკ­ლეს.

თა­მა­რაშ­ვი­ლის ქუჩა (ვაკე-სა­ბურ­თა­ლოს და­მა­კავ­ში­რე­ბე­ლი ქუჩა)

მი­ხე­ილ თა­მაშ­ვი­ლი იყო ქარ­თვე­ლი მეც­ნი­ე­რი, სა­ზო­გა­დო მოღ­ვა­წე, თე­ო­ლო­გი­ის დოქ­ტო­რი, პრო­ფე­სო­რი, რო­მის კა­თო­ლი­კუ­რი ეკ­ლე­სი­ის აბა­ტი (ერის­კა­ცო­ბა­ში ალექ­სან­დრე), რო­მე­ლიც ახალ­ცი­ხე­ში, 1858 წელს "რა­ბა­თის" უბან­ში, ქარ­თველ კა­თო­ლი­კე­თა მრა­ვალ­შვი­ლი­ან ოჯახ­ში და­ი­ბა­და.

და­წყე­ბი­თი გა­ნათ­ლე­ბა ახალ­ცი­ხე­ში "ქვე­მო ეკ­ლე­სი­ის" სამ­რევ­ლო სკო­ლა­ში მი­ი­ღო, 1878 წელს სტამ­ბოლ­ში ქარ­თველ კა­თო­ლი­კე­თა ფე­რი­ქო­ის ეკ­ლე­სი­ის სამ­რევ­ლო სას­წავ­ლე­ბელ­ში გა­აგ­ზავ­ნეს, სა­ი­და­ნაც, ქარ­თველ კა­თო­ლი­კე­თა ძმო­ბის და­ფი­ნან­სე­ბით, სწავ­ლის გა­საგ­რძე­ლებ­ლად ეს­პა­ნეთ­ში გა­ემ­გზავ­რა. სამი წლის შემ­დეგ, სტამ­ბოლ­ში დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლი, მღვდლად ეკურ­თხა.

1888 წელს თბი­ლის­ში დაბ­რუნ­და, სა­დაც კა­თო­ლი­კე­თა მი­ძი­ნე­ბის ტაძ­რის მღვდლად გა­ამ­წე­სეს, თუმ­ცა პრო­ქარ­თუ­ლი ქა­და­გე­ბე­ბის გამო, ცა­რის­ტუ­ლი მთავ­რო­ბის გან­კარ­გუ­ლე­ბით, რო­გორც არა­კე­თი­ლი აზ­რე­ბის მო­ძღვარს, ნა­ცი­ო­ნა­ლის­ტუ­რი პრო­პა­გან­დის­თვის სა­ქარ­თვე­ლო­დან გა­ძე­ვე­ბა მი­ე­სა­ჯა და მღვდელმსა­ხუ­რე­ბა აეკ­რძა­ლა. 1891 წლი­დან მი­ხე­ილ თა­მა­რაშ­ვილ­მა სწავ­ლა რომ­ში სა­სუ­ლი­ე­რო აკა­დე­მი­ა­ში გა­აგ­რძე­ლა და სამი წლის შემ­დეგ ღვთის­მე­ტყვე­ლე­ბის დოქ­ტო­რის წო­დე­ბა მო­ი­პო­ვა, მალე აკა­დე­მი­ის პრო­ფეს­ო­რად და­ი­ნიშ­ნა.

მი­ხე­ილ თა­მა­რაშ­ვილ­მა, რო­მელ­საც იტა­ლი­ა­ში მი­ქელ თა­მა­რა­თის სა­ხე­ლით იც­ნობ­დნენ, ვა­ტი­კა­ნის, იტა­ლი­ის, თურ­ქე­თის, მოს­კო­ვის, ალექ­სან­დრი­ი­სა და ლონ­დო­ნის არ­ქი­ვებ­ში სა­ქარ­თვე­ლოს ის­ტო­რი­ის ამ­სახ­ვე­ლი დი­დძა­ლი დო­კუ­მენ­ტუ­რი მა­სა­ლა გა­მო­ავ­ლი­ნა, და­ა­მუ­შა­ვა სა­ქარ­თვე­ლო-ევ­რო­პის ურ­თი­ერ­თო­ბის და, კერ­ძოდ, სა­ქარ­თვე­ლო­ში კა­თო­ლი­კუ­რი სარ­წმუ­ნო­ე­ბის გავ­რცე­ლე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი მა­სა­ლე­ბი და გა­მოს­ცა, რო­მელ­თაც უდი­დე­სი მნიშ­ვნე­ლო­ბა ენი­ჭე­ბა.

მი­ხე­ილ თა­მა­რაშ­ვი­ლის დამ­სა­ხუ­რე­ბაა სი­ცი­ა­ლი­ა­ში კრის­ტე­ფო­რო დე კას­ტე­ლის სუ­რა­თე­ბის ალ­ბო­მის აღ­მო­ჩე­ნა, დიდი წვლი­ლი მი­უ­ძღვის სულ­ხან-საბა ორ­ბე­ლი­ა­ნის ევ­რო­პა­ში მოგ­ზა­უ­რო­ბის შე­სა­ხებ მა­სა­ლე­ბის მო­ძი­ე­ბა­ში. მი­ხე­ილ თა­მა­რაშ­ვილ­მა ერთ-ერ­თმა პირ­ველ­მა აზი­ა­რა ევ­რო­პე­ლი მკი­თხვე­ლი სა­ქარ­თვე­ლოს ის­ტო­რი­ა­სა და კულ­ტუ­რას.

1911 წლის 16 სექ­ტემ­ბერს იტა­ლი­ის სო­ფელ სან­ტა-მა­რი­ნე­ლას­თან მეც­ნი­ე­რი და­ი­ღუ­პა, როცა სხვი­სი სი­ცო­ცხლის გა­დარ­ჩე­ნას ცდი­ლობ­და. ის მხო­ლოდ 53 წლის იყო. დაკ­რძა­ლეს სან­ტა-მა­რი­ნე­ლას ეკ­ლე­სი­ა­ში. გა­ურ­კვე­ვე­ლი მი­ზე­ზე­ბის გამო, მალე ჩი­ვი­ტა­ვე­კი­ას წმ. მა­რი­ნის პან­სი­ონ­ში გა­და­ას­ვე­ნეს, ხოლო 1978 წელს რეზო თა­ბუ­კაშ­ვი­ლის ძა­ლის­ხმე­ვით, თბი­ლის­ში, სა­ზო­გა­დო მოღ­ვა­წე­თა დი­დუ­ბის პან­თე­ონ­ში დაკ­რძა­ლეს.

ყიფ­ში­ძის ქუჩა

თბი­ლის­ში ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე ცნო­ბი­ლი ქუჩა ვა­კე­ში მდე­ბა­რე­ობს, გა­ლა­კტი­ო­ნის ძეგლ­თან. ნი­კო­ლოზ ყიფ­ში­ძე, ვის სა­ხელ­საც ეს ქუჩა ატა­რებს, ღვაწლ­მო­სი­ლი ექი­მი გახ­ლდათ, რო­მელ­საც დიდი წვლი­ლი მი­უ­ძღვის სა­ქარ­თვე­ლო­ში სა­მე­დი­ცი­ნო მეც­ნი­ე­რე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბა­ში. ცხოვ­რე­ბის 40 წელი ადა­მი­ა­ნე­ბის ჯან­მრთე­ლო­ბის დაც­ვას ემ­სა­ხუ­რა.

წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში გა­ნა­გებ­და სა­ხელ­მწი­ფო სა­მე­დი­ცი­ნო ინ­სტი­ტუ­ტის პე­დი­ატ­რი­უ­ლი და სა­ნი­ტა­რულ-ჰი­გი­ე­ნურ სა­ფა­კულ­ტე­ტო თე­რა­პი­ის კა­თედ­რას. ხელ­მძღვა­ნე­ლობ­და ექიმ­თა და­ხე­ლოვ­ნე­ბის კა­თედ­რას. პირ­ველ­მა გა­მო­აქ­ვეყ­ნა შრო­მე­ბი ფილ­ტვე­ბის ან­თე­ბის სულ­ფი­დი­ნით მკურ­ნა­ლო­ბის შე­სა­ხებ (1942-1944 წწ.) მის კლი­ნი­კა­ში ყვე­ლა­ზე ადრე და­ი­ნერ­გა სის­ხლის გა­დას­ხმა.

ყიფ­ში­ძემ შექ­მნა ორი­გი­ნა­ლუ­რი სა­ხელ­მძღვა­ნე­ლო ში­ნა­გან სნე­უ­ლე­ბა­ში. არა­და, წარ­მა­ტე­ბულ კა­რი­ე­რამ­დე საკ­მა­ოდ რთუ­ლი გზა ჰქონ­და გავ­ლი­ლი, და­ბა­დე­ბუ­ლი იყო გორ­ში, ფოს­ტის ღა­რი­ბი მო­სამ­სა­ხუ­რის ოჯახ­ში და ადრე და­ობ­ლდა. თუმ­ცა მა­ინც მო­ა­ხერ­ხა, პე­ტერ­ბურ­გის სამ­ხედ­რო-სა­მე­დი­ცი­ნო აკა­დე­მი­ის წარ­ჩი­ნე­ბუ­ლი სტუ­ნენ­ტი გამ­ხდა­რი­ყო. ერთხე­ლაც, სტუ­დენ­ტე­ბის სა­ხე­ლით, ლევ ტოლსტო­ის დაკ­რძალ­ვა­ზე სამ­გლო­ვი­ა­რო სი­ტყვის წარ­მოთ­ქმაც მო­უხ­და. და კი­დევ ერთი სა­ინ­ტე­რე­სო დე­ტა­ლი: ის 15 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში მკურ­ნა­ლობ­და სტა­ლი­ნის დე­დას ეკა­ტე­რი­ნეს, რო­მე­ლიც შაქ­რი­ა­ნი დი­ა­ბე­ტით იყო და­ა­ვა­დე­ბუ­ლი.

წურ­წუ­მი­ას ქუჩა

ალექ­სან­დრე წურ­წუ­მი­ას ქუჩა ავ­ლა­ბარ­შია. ეს ადა­მი­ა­ნი კი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის გმი­რი გახ­ლავთ, მფრი­ნა­ვი. მას თა­ვის დრო­ზე, მშობ­ლი­ურ კუ­თხე­ში, სე­ნაკ­ში, ერთ-ერთ პარკში ბრინ­ჯა­ოს ძეგლი და­უდ­გეს.

ალექ­სან­დრე გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლად უყ­ვარ­დათ მშობ­ლი­ურ სო­ფელ­ში (თეკ­ლა­თი), მის საგ­მი­რო საქ­მე­ებ­ზე წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში მშობ­ლი­ურ კუ­თხე­ში თა­ო­ბებს ზრდიდ­ნენ. თეკ­ლა­თი­დან მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომში 300-ზე მეტი ახალ­გაზ­რდა წა­სუ­ლა და მათ­გან ნა­ხე­ვარ­ზე მეტი არ დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლა.

იო­სე­ბი­ძის ქუჩა

ეს ქუჩა სა­ბურ­თა­ლო­ზე, შარ­ტა­ვა­სა და პე­კი­ნის ქუ­ჩე­ბის პა­რა­ლე­ლუ­რი და მოზ­რდი­ლი ქუ­ჩაა, თუმ­ცა ჩვენ მიერ გა­მო­კი­თხუ­ლი მო­სახ­ლე­ო­ბი­დან, არა­ვინ იცის, ვინ იყო თინა იო­სე­ბი­ძე. ეს ადა­მი­ა­ნი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის გმი­რი, მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომში და­ღუ­პუ­ლი გახ­ლავთ, თუმ­ცა ის­ტო­რია მე­ორ­დე­ბა და იო­სე­ბი­ძე­ე­ბის გვარ­ში 2008 წელს რუ­სეთ­თან ბრძო­ლა­ში და­ღუ­პუ­ლი ლე­ვან იო­სე­ბი­ძე, თინა იო­სე­ბი­ძის ძმის შვი­ლიშ­ვი­ლია.

ლე­ვა­ნის სა­ხე­ლი კი რუს­თავ­ში პირ­ვე­ლი მა­ი­სის ქუ­ჩას (სა­დაც 20 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში ცხოვ­რობ­და) ეწო­და. თინა იო­სე­ბი­ძე სწო­რედ ლე­ვან იო­სე­ბი­ძის პა­პის და იყო. თინა, თა­ვის დრო­ზე საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის გმი­რის წო­დე­ბით და­ა­ჯილ­დო­ეს, ლე­ვა­ნი - გორ­გას­ლის პირ­ვე­ლი ხა­რის­ხის ორ­დე­ნით.

ხი­ზა­ნიშ­ვი­ლის ქუჩა

ეს ქუჩა გლ­დან­შია, მთა­ვა­რი გამ­ზი­რია და აქაც ზუს­ტად ის შემ­თხვე­ვაა, როცა არა­ვინ იცის, ვინ არის ომარ ხი­ზა­ნიშ­ვი­ლი, არა­და, ქუჩა ასე­თი ცნო­ბი­ლია და ამ­დე­ნი ადა­მი­ა­ნი მოძ­რა­ობს იქ. ამას­თან და­კავ­ში­რე­ბით ინ­ფორ­მა­ცი­ის მო­ძი­ე­ბა ჩვენც გაგ­ვი­ჭირ­და.

ერ­თა­დერ­თი, რაც გა­ვარ­კვი­ეთ - ომარ ხი­ზა­ნიშ­ვი­ლი გლ­და­ნის რა­ი­კო­მის პირ­ვე­ლი მდი­ვა­ნი ყო­ფი­ლა, რო­მელ­საც ამ რა­ი­ო­ნის­თვის ბევ­რი საქ­მე გა­უ­კე­თე­ბია და მად­ლი­ერ­მა სა­ზო­გა­დო­ე­ბამ ქუ­ჩას მისი სა­ხე­ლი მი­ა­ნი­ჭა. სა­ქარ­თვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტის ეროვ­ნუ­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კის სა­იტ­ზე ატ­ვირ­თუ­ლია ფოტო, რო­მელ­ზეც ომარ ხი­ზა­ნიშ­ვი­ლია ასა­ხუ­ლი, თუმ­ცა აქ ხი­ზა­ნიშ­ვი­ლი სა­ქარ­თვე­ლოს მეტ­რო­პო­ლი­ტე­ნის უფ­რო­სა­დაა მი­თი­თე­ბუ­ლი.

ფო­ტო­ე­ბი: სა­ქარ­თვე­ლოს პარ­ლა­მენ­ტის ეროვ­ნუ­ლი ბიბ­ლი­ო­თე­კა; მფლო­ბე­ლი - ბა­ა­დურ ქობ­ლი­ა­ნი­ძე

მკითხველის კომენტარები / 2 /
თარიღის მიხედვით
მოწონების მიხედვით
yw
1

ნიკა,გეთანხმები. ისე, რამდენია საბჭოთა პერიოდიდან, რაც კარგია და ნორმალური. მათ ფონზე რა დაუშავა ლესელიძემ, ყველაზე მებრძოლმა ქართველმა გენერალმა მერიის თუ საკრებულოს ჩინოვნიკებს, რომ მარტო მას და ასევე ვლადიმერ ჯიქიას დაეტაკნენ უაზროდ.

nika
0

ხალხმა რომ არ იცის ვინ-ვინაა, ეს ზუსტად იმას ადასტურებს, რომ ქუჩების სახელებს ადამიანები, რეალურად ნავიგაციისთვის იყენებენ და არა ვინმეს „პატივსაცემად“, ამიტომ უკვე ცნობილის და დამკვიდრებულის გადარქმევა, ასე მარტივად არ უნდა შეეძლოთ ჩინოსნებს, რადგან ქალაქში ორიენტაციას აძნელებს

რუბრიკის სხვა სიახლეები
დღის ვიდეო
00:00 / 00:00
მიანმარში მიწისძვრის შედეგად დაღუპულთა რაოდენობა 2 886-ს აღწევს
ავტორი:

ყიფშიძე, წურწუმია, ხუდადოვი... - ვინ იყვნენ ადამიანები, რომელთა სახელებსაც თბილისის ცნობილი ქუჩები ატარებს

ყიფშიძე, წურწუმია, ხუდადოვი... - ვინ იყვნენ ადამიანები, რომელთა სახელებსაც თბილისის ცნობილი ქუჩები ატარებს

თბილისში დროსთან ერთად, ცხადია, ბევრი რამ იცვლება, მათ შორის, დიდი თუ პატარა ქუჩისა თუ ცენტრალური გამზირის სახელწოდებებიც. დიახ, მათთვის სახელები სხვადასხვა მიზეზით, არაერთხელ გადაურქმევიათ, რისი აუცილებლობაც ყოველთვის დროის კარნახით იყო განპირობებული...

ხშირად ისეც ხდება, რომ საკმაოდ ცნობილი ქუჩა, სადაც უამრავი ადამიანი ცხოვრობს და ყოველდღიურად მოძრაობს, მობინადრეებმა არც კი იციან, ვის სახელს ატარებს. წარმოიდგინეთ, რომ თბილისში ასეთი არაერთი ქუჩაა...

ეს რომ ასეა, ამის დასადგენად, გამოკითხვაც კი ჩავატარეთ და უნდა ვაღიაროთ, რომ ადამიანებს მართლაც გაუჭირდათ პასუხი, თუ ვინ იყო, მაგალითად, წინამძღვრიშვილი, რომელის სახელიც ჩუღურეთში, ერთ-ერთი მთავარი ქუჩა ჰქვია, ვერ თქვეს ასევე ვინ იყო წურწუმია, არადა, ამ ადამიანის სახელი ავლაბარში ერთ-ერთ ყველაზე მოძრავ და აქტიურ ქუჩას აქვს მინიჭებული...

AMBEBI.GE-მ გადაწყვიტა, რამდენიმე ასეთ პიროვნებაზე მოგაწოდოთ ინფორმაცია, რომელთა სახელობის ქუჩებზე დავდივართ, მაგრამ მათ შესახებ მწირი ინფორმაცია გვაქვს, ან ზოგჯერ საერთოდ არაფერი ვიცით.

(ფოტოები საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის არქივიდან)

წინამძღვრიშვილის ქუჩა

მიხეილ წინამძღვრიშვილი გამოჩენილი მკურნალი, თერაპევტი და კარდიოლოგი იყო. ამასთან, კარგი პედაგოგი, მეცნიერი, საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი, პროფესორი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე. დაიბადა დაბა სურამში. 1910 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი.

საქართველოში კარდიოლოგია, როგორც დამოუკიდებელი დარგი, წინამძღვრიშვილმა დააფუძნა. აკადემიკოსის ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით დაარსებული კარდიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი 16 წლის განმავლობაში, ყოფილი საბჭოთა კავშირის სივრცეში ამ პროფილის ერთადერთი დაწესებულება იყო.

50-იან წლებში წინამძღვრიშვილი უეცარი სიკვდილის პრობლემით დაინტერესდა, რაზეც სერიოზულად მუშაობდა... მნიშვნელოვანია მეცნიერის ნაყოფიერი, შემოქმედებითი ძიების უკანასკნელ წლებში (1955-56 წწ.) და გამოქვეყნებული შრომები მიოკარდიოდისტროფიების პრობლემის გამო. ეს ნაშრომები დღესაც აქტუალობას ინარჩუნებს. მისი ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით კარდიოლოგიის ინსტიტუტში პირველად დაინერგა გულის დაავადებების მკურნალობის ქირურგიული მეთოდები. შეიქმნა კარდიოქირურგიული განყოფილება.

ხუდადოვის ქუჩა და ტყე

თბილისში ხუდადოვის სახელს მტკვრის მარცხენა ნაპირის ფერდობზე გაშენებული ქუჩა (გადასასვლელი ხიდიდან ზემოთ, ლოტკინისკენ მიმავალი) და ასევე მწვანე მასივი ატარებს. ტყის მასივი 1893 წელს, ქალაქის სათათბიროს წევრის, ექიმ ნიკოლოზ ხუდადოვის ინიციატივით, სახაზინო მიწაზე, ნაძალადევის საზღვარზე დაიწყეს. თბილისელებმა ტყეს თავიდანვე ხუდადოვის სახელი შეარქვეს.

ნიკოლოზ ხუდადოვი XIX საუკუნის ბოლოს გარდაიცვალა, მაგრამ თბილისის ისტორიაში დღემდე მყარი ადგილი აქვს დამკვიდრებული. პროფესიით ექიმი ნაძალადევში მდებარე ტუბერკულოზით დაავადებულთა საავადმყოფოსაც ხელმძღვანელობდა და უნდოდა, კლინიკის გარშემო ჰაერი გაჯანსაღებულიყო, ამიტომაც მთის ფერდობების გამწვანება გადაწყვიტა. მის ინიციატივას ნაძალადევში მცხოვრები მუშები გამოეხმაურნენ. მოგვიანებით ტყე რევოლუციონერი მუშების შეკრების საყვარელ ადგილად ქცეულა. ალბათ ამის გამოა, რომ დღემდე ხუდადოვი ბევრს რევოლუციონერი ჰგონია.

ჩიტაძის ქუჩა

ეს ქუჩა პარლამენტის შენობის მიმდებარედ არის. შიო ჩიტაძე ქართველი კრიტიკოსი, პედაგოგი, პუბლიცისტი იყო, რომელიც გორში 1873 წელს დაიბადა და საკმაოდ ახალგაზრდა, 32 წლისა გარდაიცვალა.

შიოს გორის სასულიერო სასწავლებელი დაუმთავრებია და მისაღები გამოცდები თბილისის მეორე გიმნაზიაში ჩაუბარებია. გიმნაზიაში სწავლის პერიოდში აქტიურად ჩართულა საზოგადოებრივ-რევოლუციურ მუშაობაში; გიმნაზიის კურსის დასრულების შემდეგ, კიევის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, სადაც საუკეთესო სტუდენტი ყოფილა;

მალე ქართველ სტუდენტთა სათვისტომოს გამგეობის თავმჯდომარედ აურჩევიათ. კიევის უნივერსიტეტის კურსი წარმატებით დაასრულა და კიევის გიმნაზიაში რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად მიიწვიეს, მათ შორის, ცნობილ ქალთა კერძო გიმნაზიაშიც; აქტიურად მონაწილეობდა კიევის პროგრესულ ჟურნალ-გაზეთებში, რომლებშიც სისტემატურად ფსიქოლოგიურ და ლიტერატურულ-კრიტიკულ სტატია-ნარკვევებს ათავსებდა; ეწეოდა რევოლუციურ მუშობას;

1904 წელს თბილისის ქართული გიმნაზიის გამგე-კომიტეტმა ის რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად მოიწვია და თბილისის ქართულ გიმნაზიაში დაიწყო მუშაობა; სოციალ-ფედერალისტთა პარტიის ორგანოების "ცნობის ფურცლისა" და "შრომის" სარედაქციო კოლეგიის წევრი და მუდმივი თანამშრომელი იყო; ჩიტაძე 1906 წელს ცარიზმის აგენტებმა მისსავე საცხოვრებელ ბინაში მოკლეს.

თამარაშვილის ქუჩა (ვაკე-საბურთალოს დამაკავშირებელი ქუჩა)

მიხეილ თამაშვილი იყო ქართველი მეცნიერი, საზოგადო მოღვაწე, თეოლოგიის დოქტორი, პროფესორი, რომის კათოლიკური ეკლესიის აბატი (ერისკაცობაში ალექსანდრე), რომელიც ახალციხეში, 1858 წელს "რაბათის" უბანში, ქართველ კათოლიკეთა მრავალშვილიან ოჯახში დაიბადა.

დაწყებითი განათლება ახალციხეში "ქვემო ეკლესიის" სამრევლო სკოლაში მიიღო, 1878 წელს სტამბოლში ქართველ კათოლიკეთა ფერიქოის ეკლესიის სამრევლო სასწავლებელში გააგზავნეს, საიდანაც, ქართველ კათოლიკეთა ძმობის დაფინანსებით, სწავლის გასაგრძელებლად ესპანეთში გაემგზავრა. სამი წლის შემდეგ, სტამბოლში დაბრუნებული, მღვდლად ეკურთხა.

1888 წელს თბილისში დაბრუნდა, სადაც კათოლიკეთა მიძინების ტაძრის მღვდლად გაამწესეს, თუმცა პროქართული ქადაგებების გამო, ცარისტული მთავრობის განკარგულებით, როგორც არაკეთილი აზრების მოძღვარს, ნაციონალისტური პროპაგანდისთვის საქართველოდან გაძევება მიესაჯა და მღვდელმსახურება აეკრძალა. 1891 წლიდან მიხეილ თამარაშვილმა სწავლა რომში სასულიერო აკადემიაში გააგრძელა და სამი წლის შემდეგ ღვთისმეტყველების დოქტორის წოდება მოიპოვა, მალე აკადემიის პროფესორად დაინიშნა.

მიხეილ თამარაშვილმა, რომელსაც იტალიაში მიქელ თამარათის სახელით იცნობდნენ, ვატიკანის, იტალიის, თურქეთის, მოსკოვის, ალექსანდრიისა და ლონდონის არქივებში საქართველოს ისტორიის ამსახველი დიდძალი დოკუმენტური მასალა გამოავლინა, დაამუშავა საქართველო-ევროპის ურთიერთობის და, კერძოდ, საქართველოში კათოლიკური სარწმუნოების გავრცელებასთან დაკავშირებული მასალები და გამოსცა, რომელთაც უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება.

მიხეილ თამარაშვილის დამსახურებაა სიციალიაში კრისტეფორო დე კასტელის სურათების ალბომის აღმოჩენა, დიდი წვლილი მიუძღვის სულხან-საბა ორბელიანის ევროპაში მოგზაურობის შესახებ მასალების მოძიებაში. მიხეილ თამარაშვილმა ერთ-ერთმა პირველმა აზიარა ევროპელი მკითხველი საქართველოს ისტორიასა და კულტურას.

1911 წლის 16 სექტემბერს იტალიის სოფელ სანტა-მარინელასთან მეცნიერი დაიღუპა, როცა სხვისი სიცოცხლის გადარჩენას ცდილობდა. ის მხოლოდ 53 წლის იყო. დაკრძალეს სანტა-მარინელას ეკლესიაში. გაურკვეველი მიზეზების გამო, მალე ჩივიტავეკიას წმ. მარინის პანსიონში გადაასვენეს, ხოლო 1978 წელს რეზო თაბუკაშვილის ძალისხმევით, თბილისში, საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში დაკრძალეს.

ყიფშიძის ქუჩა

თბილისში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქუჩა ვაკეში მდებარეობს, გალაკტიონის ძეგლთან. ნიკოლოზ ყიფშიძე, ვის სახელსაც ეს ქუჩა ატარებს, ღვაწლმოსილი ექიმი გახლდათ, რომელსაც დიდი წვლილი მიუძღვის საქართველოში სამედიცინო მეცნიერების განვითარებაში. ცხოვრების 40 წელი ადამიანების ჯანმრთელობის დაცვას ემსახურა.

წლების განმავლობაში განაგებდა სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული და სანიტარულ-ჰიგიენურ საფაკულტეტო თერაპიის კათედრას. ხელმძღვანელობდა ექიმთა დახელოვნების კათედრას. პირველმა გამოაქვეყნა შრომები ფილტვების ანთების სულფიდინით მკურნალობის შესახებ (1942-1944 წწ.) მის კლინიკაში ყველაზე ადრე დაინერგა სისხლის გადასხმა.

ყიფშიძემ შექმნა ორიგინალური სახელმძღვანელო შინაგან სნეულებაში. არადა, წარმატებულ კარიერამდე საკმაოდ რთული გზა ჰქონდა გავლილი, დაბადებული იყო გორში, ფოსტის ღარიბი მოსამსახურის ოჯახში და ადრე დაობლდა. თუმცა მაინც მოახერხა, პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის წარჩინებული სტუნენტი გამხდარიყო. ერთხელაც, სტუდენტების სახელით, ლევ ტოლსტოის დაკრძალვაზე სამგლოვიარო სიტყვის წარმოთქმაც მოუხდა. და კიდევ ერთი საინტერესო დეტალი: ის 15 წლის განმავლობაში მკურნალობდა სტალინის დედას ეკატერინეს, რომელიც შაქრიანი დიაბეტით იყო დაავადებული.

წურწუმიას ქუჩა

ალექსანდრე წურწუმიას ქუჩა ავლაბარშია. ეს ადამიანი კი საბჭოთა კავშირის გმირი გახლავთ, მფრინავი. მას თავის დროზე, მშობლიურ კუთხეში, სენაკში, ერთ-ერთ პარკში ბრინჯაოს ძეგლი დაუდგეს.

ალექსანდრე განსაკუთრებულად უყვარდათ მშობლიურ სოფელში (თეკლათი), მის საგმირო საქმეებზე წლების განმავლობაში მშობლიურ კუთხეში თაობებს ზრდიდნენ. თეკლათიდან მეორე მსოფლიო ომში 300-ზე მეტი ახალგაზრდა წასულა და მათგან ნახევარზე მეტი არ დაბრუნებულა.

იოსებიძის ქუჩა

ეს ქუჩა საბურთალოზე, შარტავასა და პეკინის ქუჩების პარალელური და მოზრდილი ქუჩაა, თუმცა ჩვენ მიერ გამოკითხული მოსახლეობიდან, არავინ იცის, ვინ იყო თინა იოსებიძე. ეს ადამიანი საბჭოთა კავშირის გმირი, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული გახლავთ, თუმცა ისტორია მეორდება და იოსებიძეების გვარში 2008 წელს რუსეთთან ბრძოლაში დაღუპული ლევან იოსებიძე, თინა იოსებიძის ძმის შვილიშვილია.

ლევანის სახელი კი რუსთავში პირველი მაისის ქუჩას (სადაც 20 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა) ეწოდა. თინა იოსებიძე სწორედ ლევან იოსებიძის პაპის და იყო. თინა, თავის დროზე საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებით დააჯილდოეს, ლევანი - გორგასლის პირველი ხარისხის ორდენით.

ხიზანიშვილის ქუჩა

ეს ქუჩა გლდანშია, მთავარი გამზირია და აქაც ზუსტად ის შემთხვევაა, როცა არავინ იცის, ვინ არის ომარ ხიზანიშვილი, არადა, ქუჩა ასეთი ცნობილია და ამდენი ადამიანი მოძრაობს იქ. ამასთან დაკავშირებით ინფორმაციის მოძიება ჩვენც გაგვიჭირდა.

ერთადერთი, რაც გავარკვიეთ - ომარ ხიზანიშვილი გლდანის რაიკომის პირველი მდივანი ყოფილა, რომელსაც ამ რაიონისთვის ბევრი საქმე გაუკეთებია და მადლიერმა საზოგადოებამ ქუჩას მისი სახელი მიანიჭა. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის საიტზე ატვირთულია ფოტო, რომელზეც ომარ ხიზანიშვილია ასახული, თუმცა აქ ხიზანიშვილი საქართველოს მეტროპოლიტენის უფროსადაა მითითებული.

ფოტოები: საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა; მფლობელი - ბაადურ ქობლიანიძე