საზოგადოება
სამართალი
მსოფლიო

3

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

ხუთშაბათი, მთვარის მეექვსე დღე დაიწყება 08:28-ზე, მთვარე ტყუპშია მოაგვარეთ წვრილ-წვრილი საქმეები. სერიოზულები სხვა დროისთვის გადადეთ. კარგი დღეა კოლექტიური მუშაობისთვის, ბიზნესისთვის. მოაგვარეთ ფინანსური საკითხები. თუ არ გეჩქარებათ, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საკითხები სხვა დღისთვის გადადეთ. ნეიტრალური დღეა ვაჭრობისა და სასამართლო საქმეებისთვის. კარგი დღეა სწავლისა და გამოცდების ჩასაბარებლად; ურთიერთობის გარჩევისათვის. ნეიტრალურია სამსახურის, საქმიანობის, საცხოვრებლის შეცვლა. კარგი დღეა ქორწინების, ნიშნობისა და სექსუალურისთვის. დაღლილობას სუფთა ჰაერზე გასეირნება, მსუბუქი ვარჯიში მოგიხსნით. მსუბუქად იკვებეთ.
კულტურა/შოუბიზნესი
სამხედრო
Faceამბები
მოზაიკა
კონფლიქტები
მეცნიერება
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
ფარაჰ ფეჰლევი - ირანის უკანასკნელი დედოფლის შთამბეჭდავი ცხოვრების ისტორია
ფარაჰ ფეჰლევი - ირანის უკანასკნელი დედოფლის შთამბეჭდავი ცხოვრების ისტორია

თი­თო­ე­უ­ლი დე­დოფ­ლის ის­ტო­რია თა­ვი­სე­ბუ­რად უნი­კა­ლუ­რია. ყვე­ლას­თვის კარ­გად ნაც­ნო­ბია დე­დო­ფალ რა­ნი­ა­სა და გრე­ის კე­ლის, პრინ­ცე­სა ლე­ტი­ცი­ა­სა და ლედი დი­ა­ნას ის­ტო­რი­ე­ბი. დღეს ფა­რაჰ ფეჰლე­ვის, ირა­ნის დე­დოფ­ლის, თა­ვი­სი დრო­ის ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე გა­მო­ჩე­ნი­ლი ქა­ლის შე­სა­ხებ მო­გი­თხრობთ. 1959 წელს ირა­ნის შაჰზე - მო­ჰა­მედ რეზა ფეჰლე­ვი­ზე მისი ქორ­წი­ნე­ბა მსოფ­ლიო პრე­სის მთა­ვარ თე­მად იქცა. ქორ­წი­ლი­დან 20 წლის შემ­დეგ, სა­მე­ფო ოჯა­ხის იძუ­ლე­ბით­მა ემიგ­რა­ცი­ამ, ახლო აღ­მო­სავ­ლე­თის ის­ტო­რი­ის ახა­ლი ფურ­ცე­ლი გა­და­ფურ­ცლა...

და­ათ­ვა­ლი­ე­რეთ ფო­ტო­გა­ლე­რეა

იხი­ლეთ ვი­დე­ო­კად­რე­ბი დე­დოფ­ლის ქორ­წი­ლი­დან

წარ­მო­შო­ბით აზერ­ბა­ი­ჯა­ნე­ლი ფა­რაჰ დიბა 1938 წლის 14 ოქ­ტომ­ბერს და­ი­ბა­და. ფა­რა­ჰი მდი­და­რი ოჯა­ხი­დან იყო, თუმ­ცა მა­მის სიკ­ვდი­ლის გამო ოჯა­ხი იძუ­ლე­ბუ­ლი გახ­და თე­ი­რან­ში ფე­შე­ნე­ბე­ლუ­რი ვილა და­ე­ტო­ვე­ბი­ნა და ნა­თე­სა­ვებ­თან გა­და­სახ­ლე­ბუ­ლი­ყო. გა­ნათ­ლე­ბა მო­მა­ვალ­მა დე­დო­ფალ­მა თე­ი­რან­სა და პა­რიზ­ში მი­ი­ღო.

სკო­ლის პე­რი­ოდ­ში სპორ­ტით იყო გა­ტა­ცე­ბუ­ლი და სა­კა­ლათ­ბურ­თო გუნ­დის კა­პი­ტა­ნი გახ­ლდათ. ლი­ცე­უ­მის დამ­თავ­რე­ბის შემ­დეგ არ­ქი­ტექ­ტუ­რით და­კავ­და და პა­რიზ­ში École Spéciale d'Architecture-ში და­ი­წყო სწავ­ლა. სწო­რედ პა­რიზ­ში, 1959 წელს ირა­ნის სა­ელ­ჩოს მი­ღე­ბა­ზე წა­რუდ­გი­ნეს იგი შაჰს, მო­ჰა­მედ რეზა ფეჰლე­ვის, რო­გორც ერთ-ერთი ირა­ნე­ლი სტუ­დენ­ტი, რო­მე­ლიც პა­რიზ­ში სწავ­ლობ­და. თე­ი­რან­ში ისი­ნი უკვე ერ­თად დაბ­რუნ­დნენ და 1959 წლის 1 დე­კემ­ბერს წყვილ­მა ქორ­წი­ლის თა­ო­ბა­ზე გა­ნა­ცხა­და. მას შემ­დეგ ფა­რა­ჰი მსოფ­ლი­ოს ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე პო­პუ­ლა­რუ­ლი ქალი ხდე­ბა. დე­დო­ფალ­მა შაჰს ოთხი შვი­ლი გა­უ­ჩი­ნა.

შა­ჰის­თვის ეს მე­სა­მე ქორ­წი­ნე­ბა გახ­ლდათ. მისი პირ­ვე­ლი მე­უღ­ლე ეგ­ვიპ­ტის პრინ­ცე­სა ფავ­ზია იყო, მე­ო­რე - სო­რა­ია ის­ფან­დი­ა­რი-ბაჰტი­ა­რი - ნა­ხევ­რად გერ­მა­ნუ­ლი წარ­მო­შო­ბის, თა­ნა­მედ­რო­ვე­ო­ბის ერთ-ერთი ცნო­ბი­ლი ქალი.

1967 წელს ფა­რა­ჰი დე­დოფ­ლად (შაჰ­ბა­ნუ) აკურ­თხეს. მა­შინ აღ­მო­სავ­ლეთ­ში ქა­ლებს ასეთ უფ­ლე­ბას არ აძ­ლევ­დნენ. თა­ვი­დან ფა­რა­ჰი სა­ხელ­მწი­ფო საქ­მე­ე­ბი­სად­მი ინ­ტე­რესს არ ავ­ლენ­და, მაგ­რამ მისი აქ­ტი­უ­რო­ბა 1970-იან წლებ­ში და­ი­წყო. შაჰი და შაჰ­ბა­ნუ ირა­ნის მო­დერ­ნი­ზი­რე­ბას ცდი­ლობ­დნენ. ფა­რა­ჰი ირან­ში მო­დის ფუ­ძემ­დე­ბე­ლი გახ­და, ირა­ნე­ლებ­მა უცხო ენე­ბის სწავ­ლა და­ი­წყეს, გო­გო­ნე­ბი სა­ბა­ლე­ტო სკო­ლა­ში დაჰ­ყავ­დათ, პო­პუ­ლა­რუ­ლი გახ­და და­სავ­ლეთ­ში სწავ­ლა. დე­დო­ფა­ლი ირა­ნის პრო­ვინ­ცი­ებს ხში­რად სტუმ­რობ­და და ხალ­ხთან ურ­თი­ერ­თობ­და, სა­მე­დი­ცი­ნო და სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბას აუმ­ჯო­ბე­სებ­და. თუმ­ცა, ყვე­ლა­ზე დიდ წარ­მა­ტე­ბას კულ­ტუ­რის სფე­რო­ში მი­აღ­წია.

მისი ძა­ლის­ხმე­ვით ირან­ში ყვე­ლა ის­ტო­რი­უ­ლი ფა­სე­უ­ლო­ბა და შა­ჰე­ბის რე­ლიკ­ვია იქნა დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლი, ასე­ვე ფა­რაჰ­მა აზი­ის ტე­რი­ტო­რი­ა­ზე ყვე­ლა­ზე დიდი მუ­ზე­უ­მი შექ­მნა. დე­დო­ფა­ლი ქალ­თა უფ­ლე­ბებს აქ­ტი­უ­რად იცავ­და. მისი მოღ­ვა­წე­ო­ბის წყა­ლო­ბით დე­დო­ფა­ლი ხალ­ხში დიდი სიყ­ვა­რუ­ლით სარ­გებ­ლობ­და. და­სავ­ლეთ­შიც არა­ნაკ­ლებ პო­პუ­ლა­რუ­ლი გახ­და, მე­ტიც, შაჰი და შაჰ­ბა­ნუ აღ­მო­სავ­ლე­თის ულა­მა­ზეს წყვი­ლად ით­ვლე­ბოდ­ნენ.

1979 წლის 4 იან­ვარს მო­ჰა­მედ რეზა იძუ­ლე­ბუ­ლი გახ­და ოჯახ­თან ერ­თად ქვე­ყა­ნა და­ე­ტო­ვე­ბი­ნა. რე­ვო­ლუ­ცი­ის შე­დე­გად შაჰი ტახ­ტი­დან ჩა­მო­აგ­დეს. "იმ დღის ყვე­ლა­ზე ძლი­ე­რი და მწა­რე მო­გო­ნე­ბა ჩემი ქმრის ცრემ­ლე­ბია თე­ი­რა­ნის აე­რო­პორ­ტში, რო­დე­საც ქვე­ყა­ნას ვტო­ვებ­დით. მახ­სოვს, რო­გორ და­ე­ცა მუხ­ლებ­ზე ერთ-ერთი ოფი­ცე­რი და ემუ­და­რე­ბო­და მას, დარ­ჩე­ნი­ლი­ყო. ეს ჩემი ცხოვ­რე­ბის უმ­ძი­მე­სი მო­მენ­ტი იყო", - იხ­სე­ნებს ფა­რაჰ ფეჰლე­ვი.

თავ­და­პირ­ვე­ლად, მო­ჰა­მედ რეზა ეგ­ვიპ­ტე­ში გა­ე­მარ­თა, შემ­დეგ მა­რო­კო­ში, ბა­ჰა­მებ­სა და მექ­სი­კა­ში ცხოვ­რობ­და დევ­ნი­ლო­ბა­ში. ირა­ნის ის­ლა­მუ­რი მმარ­თვე­ლო­ბა მის ექ­სტრა­დი­რე­ბას ითხოვ­და. თან­და­თან ყო­ფი­ლი მო­ნარ­ქის ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბა გა­უ­ა­რეს­და, მას ლიმ­ფო­მა აღ­მო­აჩ­ნდა. მო­ჰა­მედ რეზა 1980 წლის 27 ივ­ლისს კა­ი­რო­ში გარ­და­იც­ვა­ლა. და­საფ­ლა­ვე­ბუ­ლია კა­ი­როს მე­ჩეთ­ში.

მე­უღ­ლის სიკ­ვდი­ლის შემ­დეგ ეგ­ვიპ­ტის პრე­ზი­დენ­ტმა სა­და­თიმ შა­ჰის ოჯახს სა­სახ­ლე გა­მო­უ­ყო. თუმ­ცა, სა­და­თის მკვლე­ლო­ბის შემ­დეგ ფა­რაჰ­მა ეგ­ვიპ­ტე და­ტო­ვა და ამე­რი­კა­ში რე­ი­გა­ნის მიწ­ვე­ვით გა­ემ­გზავ­რა. 2001 წელს ფა­რაჰს კი­დევ ერთი უბე­დუ­რე­ბა და­ა­ტყდა თავს, მისი ქა­ლიშ­ვი­ლი, პრინ­ცე­სა ლე­ი­ლა ტრა­გი­კუ­ლად და­ი­ღუ­პა. სიკ­ვდი­ლის მი­ზე­ზი დღემ­დე უც­ნო­ბია. 2011 წელს კი უმ­ცროს­მა ვაჟ­მა ალი რე­ზამ თავი მო­იკ­ლა.

ამ­ჟა­მად, ირა­ნის უკა­ნას­კნე­ლი შა­ჰის ქვრი­ვი, დე­დო­ფა­ლი ფა­რაჰ ფეჰლე­ვი ხან პა­რიზ­ში, ხა­ნაც კი ვა­შინგტონ­ში, უფ­როს ვაჟ­თან რეზა კირ­თან ცხოვ­რობს. ირა­ნე­ლი ემიგ­რან­ტე­ბის ნა­წი­ლი ვაჟს "შაჰს" უწო­დებს, მა­მის სიკ­ვდი­ლის შემ­დეგ ის ფეჰლე­ვის სახ­ლის მე­თა­უ­რი და ირა­ნის აწ უკვე არარ­სე­ბუ­ლი სა­მე­ფოს მემ­კვიდ­რე გახ­ლავთ. დე­დო­ფა­ლი მხარს უჭერს შვილს პო­ლი­ტი­კურ მოღ­ვა­წე­ო­ბა­ში, თუმ­ცა ჩრდილ­ში ყოფ­ნას ამ­ჯო­ბი­ნებს და ინ­ტერ­ვი­უ­ზე ხში­რად არ თან­ხმდე­ბა.

ფა­რა­ჰი კვლავ გა­ტა­ცე­ბუ­ლია ხე­ლოვ­ნე­ბით, ფლობს ინ­გლი­სურ, ფრან­გულ, სპარ­სულ და აზერ­ბა­ი­ჯა­ნულ ენებს, მას დღემ­დე მი­მარ­თა­ვენ რო­გორც "მის აღ­მა­ტე­ბუ­ლე­ბას". იგი ირა­ნის პირ­ვე­ლი და უკა­ნას­კნე­ლი დე­დო­ფა­ლი და თა­ვი­სი ეპო­ქის ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე ცნო­ბი­ლი ქალი გახ­ლავთ. 2003 წელს ფა­რაჰ­მა წიგ­ნი An Enduring Love: My Life with the Shah გა­მოს­ცა, რო­მე­ლიც უმალ­ვე იქცა ბესტსე­ლე­რად.

ყვე­ლა უბე­დუ­რე­ბის მი­უ­ხე­და­ვად, რაც ცხოვ­რე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში თავს და­ა­ტყდა, მისი აღ­მა­ტე­ბუ­ლე­ბა სუ­ლის სიმ­ტკი­ცეს და უკე­თე­სი მო­მავ­ლის იმედს ინარ­ჩუ­ნებს. სო­ლი­დუ­რი ასა­კის მი­უ­ხე­და­ვად (ის უკვე 77 წლი­საა), ფა­რა­ჰი დღე­საც არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვად გა­მო­ი­ყუ­რე­ბა.

დუ­და­ნა ზა­ქა­რა­ია

AMBEBI.GE

ირა­ნის მო­დის

ფარაჰ ფეჰლევი - ირანის უკანასკნელი დედოფლის შთამბეჭდავი ცხოვრების ისტორია

ფარაჰ ფეჰლევი - ირანის უკანასკნელი დედოფლის შთამბეჭდავი ცხოვრების ისტორია

თითოეული დედოფლის ისტორია თავისებურად უნიკალურია. ყველასთვის კარგად ნაცნობია დედოფალ რანიასა და გრეის კელის, პრინცესა ლეტიციასა და ლედი დიანას ისტორიები. დღეს ფარაჰ ფეჰლევის, ირანის დედოფლის, თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ქალის შესახებ მოგითხრობთ. 1959 წელს ირანის შაჰზე - მოჰამედ რეზა ფეჰლევიზე მისი ქორწინება მსოფლიო პრესის მთავარ თემად იქცა. ქორწილიდან 20 წლის შემდეგ, სამეფო ოჯახის იძულებითმა ემიგრაციამ, ახლო აღმოსავლეთის ისტორიის ახალი ფურცელი გადაფურცლა...

დაათვალიერეთ ფოტოგალერეა

იხილეთ ვიდეოკადრები დედოფლის ქორწილიდან

წარმოშობით აზერბაიჯანელი ფარაჰ დიბა 1938 წლის 14 ოქტომბერს დაიბადა. ფარაჰი მდიდარი ოჯახიდან იყო, თუმცა მამის სიკვდილის გამო ოჯახი იძულებული გახდა თეირანში ფეშენებელური ვილა დაეტოვებინა და ნათესავებთან გადასახლებულიყო. განათლება მომავალმა დედოფალმა თეირანსა და პარიზში მიიღო.

სკოლის პერიოდში სპორტით იყო გატაცებული და საკალათბურთო გუნდის კაპიტანი გახლდათ. ლიცეუმის დამთავრების შემდეგ არქიტექტურით დაკავდა და პარიზში École Spéciale d'Architecture-ში დაიწყო სწავლა. სწორედ პარიზში, 1959 წელს ირანის საელჩოს მიღებაზე წარუდგინეს იგი შაჰს, მოჰამედ რეზა ფეჰლევის, როგორც ერთ-ერთი ირანელი სტუდენტი, რომელიც პარიზში სწავლობდა. თეირანში ისინი უკვე ერთად დაბრუნდნენ და 1959 წლის 1 დეკემბერს წყვილმა ქორწილის თაობაზე განაცხადა. მას შემდეგ ფარაჰი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ქალი ხდება. დედოფალმა შაჰს ოთხი შვილი გაუჩინა.

შაჰისთვის ეს მესამე ქორწინება გახლდათ. მისი პირველი მეუღლე ეგვიპტის პრინცესა ფავზია იყო, მეორე - სორაია ისფანდიარი-ბაჰტიარი - ნახევრად გერმანული წარმოშობის, თანამედროვეობის ერთ-ერთი ცნობილი ქალი.

1967 წელს ფარაჰი დედოფლად (შაჰბანუ) აკურთხეს. მაშინ აღმოსავლეთში ქალებს ასეთ უფლებას არ აძლევდნენ. თავიდან ფარაჰი სახელმწიფო საქმეებისადმი ინტერესს არ ავლენდა, მაგრამ მისი აქტიურობა 1970-იან წლებში დაიწყო. შაჰი და შაჰბანუ ირანის მოდერნიზირებას ცდილობდნენ. ფარაჰი ირანში მოდის ფუძემდებელი გახდა, ირანელებმა უცხო ენების სწავლა დაიწყეს, გოგონები საბალეტო სკოლაში დაჰყავდათ, პოპულარული გახდა დასავლეთში სწავლა. დედოფალი ირანის პროვინციებს ხშირად სტუმრობდა და ხალხთან ურთიერთობდა, სამედიცინო და საგანმანათლებლო დაწესებულების მდგომარეობას აუმჯობესებდა. თუმცა, ყველაზე დიდ წარმატებას კულტურის სფეროში მიაღწია.

მისი ძალისხმევით ირანში ყველა ისტორიული ფასეულობა და შაჰების რელიკვია იქნა დაბრუნებული, ასევე ფარაჰმა აზიის ტერიტორიაზე ყველაზე დიდი მუზეუმი შექმნა. დედოფალი ქალთა უფლებებს აქტიურად იცავდა. მისი მოღვაწეობის წყალობით დედოფალი ხალხში დიდი სიყვარულით სარგებლობდა. დასავლეთშიც არანაკლებ პოპულარული გახდა, მეტიც, შაჰი და შაჰბანუ აღმოსავლეთის ულამაზეს წყვილად ითვლებოდნენ.

1979 წლის 4 იანვარს მოჰამედ რეზა იძულებული გახდა ოჯახთან ერთად ქვეყანა დაეტოვებინა. რევოლუციის შედეგად შაჰი ტახტიდან ჩამოაგდეს. "იმ დღის ყველაზე ძლიერი და მწარე მოგონება ჩემი ქმრის ცრემლებია თეირანის აეროპორტში, როდესაც ქვეყანას ვტოვებდით. მახსოვს, როგორ დაეცა მუხლებზე ერთ-ერთი ოფიცერი და ემუდარებოდა მას, დარჩენილიყო. ეს ჩემი ცხოვრების უმძიმესი მომენტი იყო", - იხსენებს ფარაჰ ფეჰლევი.

თავდაპირველად, მოჰამედ რეზა ეგვიპტეში გაემართა, შემდეგ მაროკოში, ბაჰამებსა და მექსიკაში ცხოვრობდა დევნილობაში. ირანის ისლამური მმართველობა მის ექსტრადირებას ითხოვდა. თანდათან ყოფილი მონარქის ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდა, მას ლიმფომა აღმოაჩნდა. მოჰამედ რეზა 1980 წლის 27 ივლისს კაიროში გარდაიცვალა. დასაფლავებულია კაიროს მეჩეთში.

მეუღლის სიკვდილის შემდეგ ეგვიპტის პრეზიდენტმა სადათიმ შაჰის ოჯახს სასახლე გამოუყო. თუმცა, სადათის მკვლელობის შემდეგ ფარაჰმა ეგვიპტე დატოვა და ამერიკაში რეიგანის მიწვევით გაემგზავრა. 2001 წელს ფარაჰს კიდევ ერთი უბედურება დაატყდა თავს, მისი ქალიშვილი, პრინცესა ლეილა ტრაგიკულად დაიღუპა. სიკვდილის მიზეზი დღემდე უცნობია. 2011 წელს კი უმცროსმა ვაჟმა ალი რეზამ თავი მოიკლა.

ამჟამად, ირანის უკანასკნელი შაჰის ქვრივი, დედოფალი ფარაჰ ფეჰლევი ხან პარიზში, ხანაც კი ვაშინგტონში, უფროს ვაჟთან რეზა კირთან ცხოვრობს. ირანელი ემიგრანტების ნაწილი ვაჟს "შაჰს" უწოდებს, მამის სიკვდილის შემდეგ ის ფეჰლევის სახლის მეთაური და ირანის აწ უკვე არარსებული სამეფოს მემკვიდრე გახლავთ. დედოფალი მხარს უჭერს შვილს პოლიტიკურ მოღვაწეობაში, თუმცა ჩრდილში ყოფნას ამჯობინებს და ინტერვიუზე ხშირად არ თანხმდება.

ფარაჰი კვლავ გატაცებულია ხელოვნებით, ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ, სპარსულ და აზერბაიჯანულ ენებს, მას დღემდე მიმართავენ როგორც "მის აღმატებულებას". იგი ირანის პირველი და უკანასკნელი დედოფალი და თავისი ეპოქის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქალი გახლავთ. 2003 წელს ფარაჰმა წიგნი An Enduring Love: My Life with the Shah გამოსცა, რომელიც უმალვე იქცა ბესტსელერად.

ყველა უბედურების მიუხედავად, რაც ცხოვრების განმავლობაში თავს დაატყდა, მისი აღმატებულება სულის სიმტკიცეს და უკეთესი მომავლის იმედს ინარჩუნებს. სოლიდური ასაკის მიუხედავად (ის უკვე 77 წლისაა), ფარაჰი დღესაც არაჩვეულებრივად გამოიყურება.

დუდანა ზაქარაია

AMBEBI.GE

ირანის მოდის

სამეფო წყვილების ისტორიები, რომლებმაც ტიტულს სიყვარული ამჯობინეს

"დღეს მთვარის 1-ლი დაბნელებაა" - რატომ შეარქვეს ასტროლოგებმა 2020-ს აპოკალიფსის წელი და რას შეცვლის მოსალოდნელი რეკორდული დაბნელებები

"ქმრით მანიპულირებს... მაინც დააშორა ძმები ერთმანეთს" - როგორ ეხმაურებიან სოციალურ ქსელში ჰარისა და მეგანის უარს სამეფო სტატუსზე

×
Live: ეთერშია გადაცემა "360 გრადუსი"