სამართალი
მსოფლიო

3

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

ხუთშაბათი, მთვარის მეექვსე დღე დაიწყება 08:28-ზე, მთვარე ტყუპშია მოაგვარეთ წვრილ-წვრილი საქმეები. სერიოზულები სხვა დროისთვის გადადეთ. კარგი დღეა კოლექტიური მუშაობისთვის, ბიზნესისთვის. მოაგვარეთ ფინანსური საკითხები. თუ არ გეჩქარებათ, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საკითხები სხვა დღისთვის გადადეთ. ნეიტრალური დღეა ვაჭრობისა და სასამართლო საქმეებისთვის. კარგი დღეა სწავლისა და გამოცდების ჩასაბარებლად; ურთიერთობის გარჩევისათვის. ნეიტრალურია სამსახურის, საქმიანობის, საცხოვრებლის შეცვლა. კარგი დღეა ქორწინების, ნიშნობისა და სექსუალურისთვის. დაღლილობას სუფთა ჰაერზე გასეირნება, მსუბუქი ვარჯიში მოგიხსნით. მსუბუქად იკვებეთ.
საზოგადოება
კულტურა/შოუბიზნესი
სამხედრო
Faceამბები
მოზაიკა
კონფლიქტები
მეცნიერება
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
ცვლილება საზღვარგარეთ სწავლის დაფინანსებაში და განათლების სისტემის დაფინანსების ხარვეზები
ცვლილება საზღვარგარეთ სწავლის დაფინანსებაში და განათლების სისტემის დაფინანსების ხარვეზები

არ­ღვევს თუ არა თა­ნას­წო­რო­ბის უფ­ლე­ბას სა­ქარ­თვე­ლო­ში ზო­გა­დი გა­ნათ­ლე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მა - ამ თე­მას მი­ე­ძღვნა გა­მოკ­ვლე­ვა, რომ­ლის პრე­ზენ­ტა­ცი­აც 18 სექ­ტემ­ბერს სა­მო­ქა­ლა­ქო ინ­ტეგ­რა­ცი­ი­სა და ეროვ­ნე­ბათ­შო­რი­სი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის ცენ­ტრმა გა­მარ­თა. გა­მოკ­ვლე­ვის ავ­ტორ­თა აზ­რით, გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მა­ში არ­სე­ბუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის პი­რო­ბებ­ში გრძელ­ვა­დი­ა­ნი და რე­ა­ლუ­რი შე­დე­გე­ბის მიღ­წე­ვა შე­უძ­ლე­ბე­ლია.

თბი­ლი­სის 198-ე სა­ჯა­რო სკო­ლა­ში 162 სპე­ცი­ა­ლუ­რი სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო სა­ჭი­რო­ე­ბის მქო­ნე ბავ­შვი სწავ­ლობს. თე­ო­ნა ყა­ჭე­იშ­ვი­ლი, სკო­ლის დი­რექ­ტო­რი, წუხს, რომ და­ფი­ნან­სე­ბის სქე­მა, რო­მე­ლიც სა­ქარ­თვე­ლოს გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მა­ში ამ­ჟა­მად მოქ­მე­დებს, მისი სკო­ლის­თვის საკ­მა­რი­სი არ არის. სკო­ლის თვი­უ­რი შე­მო­სავ­ლის - 11 000 ლა­რის - უდი­დე­სი წილი მხო­ლოდ პე­და­გოგ­თა ხელ­ფა­სე­ბის და­ფარ­ვას ხმარ­დე­ბა. არა­და, სკო­ლის დი­რექ­ტო­რის თქმით, სკო­ლა, უპირ­ვე­ლეს ყოვ­ლი­სა, შე­ზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე მოს­წავ­ლე­ე­ბი­სათ­ვის ადაპ­ტი­რე­ბას სა­ჭი­რო­ებს.

"ლიფ­ტი არ გვაქვს სკო­ლა­ში. არა­და, მე­ო­რე სარ­თულ­ზეა სამ­კურ­ნა­ლო დარ­ბა­ზი, არტთე­რა­პი­ის სა­ხე­ლოს­ნო. ფაქ­ტი­უ­რად, დის­კრი­მი­ნა­ცი­აა, რომ სკო­ლის შიდა პე­რი­მეტ­რი სა­ერ­თოდ არ არის ადაპ­ტი­რე­ბუ­ლი. წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლია, რომ სკო­ლის თან­ხე­ბით ან ლიფ­ტი გა­ვა­კე­თო, ან ამწე გა­ვა­კე­თო, რომ ბავ­შვმა გა­და­ად­გი­ლე­ბა მო­ა­ხერ­ხოს. მე ამის სა­შუ­ა­ლე­ბა არ­სე­ბუ­ლი ფი­ნან­სუ­რი ნორ­მა­ტი­ვით არ მაქვს. ძა­ლი­ან გულ­და­სა­წყვე­ტია ჩემ­თვის, რომ არის სკო­ლე­ბი, რომ­ლებ­საც წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში რჩე­ბათ ნაშ­თად, მა­გა­ლი­თად, 80 ათა­სი ლარი, რაც, და­მე­თან­ხმე­ბით, ძა­ლი­ან დიდი თან­ხაა, და არ იცი­ან, რო­გორ მო­იხ­მა­რონ", - ამ­ბობს თე­ო­ნა ყა­ჭე­იშ­ვი­ლი.

გო­რე­ლოვ­კის სკო­ლა­ში გახ­სნეს ქარ­თუ­ლი სექ­ტო­რი და, წინა წელ­თან შე­და­რე­ბით, ხარ­ჯე­ბი ამ სკო­ლას გა­ე­ზარ­და 60 ათა­სი ლა­რით. სწო­რედ ამა­ზეა სა­უ­ბა­რი, რომ მიდ­გო­მაა არას­წო­რი. ქარ­თუ­ლი სექ­ტო­რი სო­ფელ გო­რე­ლოვ­კა­ში ვერ იმუ­შა­ვებს...

შალ­ვა ტა­ბა­ტა­ძე

თე­ო­ნა ყა­ჭე­იშ­ვილ­მა ახ­სე­ნა ის სკო­ლე­ბი, რომ­ლებ­საც, ზო­გა­დი გა­ნათ­ლე­ბის ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის შე­დე­გად, არა­თუ აკ­ლდე­ბათ თან­ხე­ბი, არა­მედ ნაშ­თიც კი რჩე­ბათ, რო­მე­ლიც ხან­და­ხან რამ­დე­ნი­მე ათე­ულ ათას ლარ­საც შე­ად­გენს. სწო­რედ ამ სა­კი­თხის გა­ა­ნა­ლი­ზე­ბას მი­ე­ძღვნა გა­მოკ­ვლე­ვა, რო­მე­ლიც სა­მო­ქა­ლა­ქო ინ­ტეგ­რა­ცი­ი­სა და ეროვ­ნე­ბათ­შო­რი­სი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის ცენ­ტრმა ჩა­ა­ტა­რა. გა­მოკ­ვლე­ვის შე­დე­გად, ირ­კვე­ვა, რომ ზო­გა­დი გა­ნათ­ლე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბის ის სის­ტე­მა, რო­მე­ლიც დღეს სა­ქარ­თვე­ლო­ში მოქ­მე­დებს, ეფექ­ტუ­რი არ არის - ის თა­ნას­წო­რო­ბის უფ­ლე­ბებს არ­ღვევს. შალ­ვა ტა­ბა­ტა­ძე, ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის დი­რექ­ტო­რი, იმ რამ­დე­ნი­მე მა­გა­ლით­ზე ამახ­ვი­ლებს ყუ­რა­დღე­ბას, რო­მე­ლიც, მისი თქმით, გა­ნათ­ლე­ბის პო­ლი­ტი­კა­სა და ზო­გა­დი გა­ნათ­ლე­ბის ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის ხარ­ვეზს ცხად­ყოფს და შეც­ვლას სა­ჭი­რო­ებს. მისი სი­ტყვე­ბით, არ­სე­ბუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის პი­რო­ბებ­ში გრძელ­ვა­დი­ა­ნი და რე­ა­ლუ­რი შე­დე­გე­ბის მიღ­წე­ვა შე­უძ­ლე­ბე­ლია. ერთ-ერთი არ­გუ­მენ­ტი, რაც 2005 წელს სა­ქარ­თვე­ლო­ში ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მის შე­მო­ღე­ბი­სას ის­მო­და, იყოს ის, რომ სის­ტე­მა ხელს შე­უ­წყობ­და თა­ნას­წო­რო­ბის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფას, თუმ­ცა ამ სის­ტე­მამ, შალ­ვა ტა­ბა­ტა­ძის თქმით, სხვა შე­დე­გე­ბი მო­ი­ტა­ნა. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ, მა­გა­ლი­თად, არა­ქარ­თუ­ლე­ნო­ვა­ნი თუ მა­ღალმთი­ა­ნი სკო­ლე­ბის­თვის, ასე­ევ სპე­ცი­ა­ლუ­რი სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო სა­ჭი­რო­ე­ბის მქო­ნე მოს­წავ­ლე­ე­ბი­სათ­ვის და­მა­ტე­ბი­თი და­ფი­ნან­სე­ბაა გა­მო­ყო­ფი­ლი, შალ­ვა ტა­ბა­ტა­ძის თქმით, პრობ­ლე­მა მა­ინც თვალ­სა­ჩი­ნოა. მას ნი­ნოწ­მინ­და­ში სო­ფელ გო­რე­ლოვ­კის სკო­ლის მა­გა­ლი­თი მოჰ­ყავს, სა­დაც 55 მოს­წავ­ლე სწავ­ლობს:

169 მოს­წავ­ლემ­დე სკო­ლებ­ზე არ მუ­შა­ობს ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მა. არის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მა, რო­მე­ლიც არ არის მიბ­მუ­ლი ბავ­შვე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა­ზე, და რო­გორ გა­ნი­სა­ზღვრე­ბა ამ სკო­ლე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბა, ცოტა რთუ­ლი გა­სარ­კვე­ვი გახ­და ჩვენ­თვი­საც კი, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ჩა­ვა­ტა­რეთ გა­მო­კი­თხვე­ბი დი­რექ­ტო­რებს შო­რის...

ნა­თია გორ­გა­ძე

"გო­რე­ლოვ­კის სკო­ლა­ში გახ­სნეს ქარ­თუ­ლი სექ­ტო­რი და, წინა წელ­თან შე­და­რე­ბით, ხარ­ჯე­ბი ამ სკო­ლას გა­ე­ზარ­და 60 ათა­სი ლა­რით. სწო­რედ ამა­ზეა სა­უ­ბა­რი, რომ მიდ­გო­მაა არას­წო­რი. ქარ­თუ­ლი სექ­ტო­რი სო­ფელ გო­რე­ლოვ­კა­ში ვერ იმუ­შა­ვებს, ისე­ვე რო­გორც ცალ­კე აღე­ბულ სომ­ხურ და რუ­სულ სექ­ტორს ეფექ­ტი არ აქვს. და სწო­რედ აქ არის გა­მო­სა­ვა­ლი - ბი­ლინგვუ­რი გა­ნათ­ლე­ბა, რო­დე­საც მოს­წავ­ლეს ორე­ნო­ვან და ხა­რის­ხი­ან გა­ნათ­ლე­ბას აძ­ლევ და არა ისე, რომ ერ­თე­ნო­ვან გა­ნათ­ლე­ბას, მა­გა­ლი­თად, ქარ­თულ ენა­ზე, და ის წიგ­ნი­ე­რე­ბას ვერ ავი­თა­რებს მშობ­ლი­ურ ენა­ში და ანდა, პი­რი­ქით, აძ­ლევ გა­ნათ­ლე­ბას მშობ­ლი­ურ ენა­ში და ინ­ტეგ­რა­ცი­ას ვერ ახ­დენ, რად­გან სა­ხელ­მწი­ფო ენას ვერ ას­წავ­ლი. და ამა­ში სა­ხელ­მწი­ფო ხარ­ჯავს 275 ათას ლარს. ანუ ხუთი-ექ­ვსი ათა­სი ლარი ერთ მოს­წავ­ლე­ზე, იმა­ში, რომ მათ მი­ი­ღონ ცუდი და უხა­რის­ხო გა­ნათ­ლე­ბა", - ამ­ბობს შალ­ვა ტა­ბა­ტა­ძე.

კი­დევ ერთი პრობ­ლე­მა, რომ­ლის შე­სა­ხე­ბაც სა­მო­ქა­ლა­ქო ინ­ტეგ­რა­ცი­ი­სა და ეროვ­ნე­ბათ­შო­რი­სი ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის ცენ­ტრის წარ­მო­მად­გე­ნე­ლი ნა­თია გორ­გა­ძე ამახ­ვი­ლებს ყუ­რა­დღე­ბას, არის და­ბალ­კონ­ტინ­გენ­ტი­ა­ნი - ანუ 169 მოს­წავ­ლემ­დე - სკო­ლე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბის სა­კი­თხი.

"169 მოს­წავ­ლემ­დე სკო­ლებ­ზე არ მუ­შა­ობს ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მა. არის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მა, რო­მე­ლიც არ არის მიბ­მუ­ლი ბავ­შვე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა­ზე, და რო­გორ გა­ნი­სა­ზღვრე­ბა ამ სკო­ლე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბა, ცოტა რთუ­ლი გა­სარ­კვე­ვი გახ­და ჩვენ­თვი­საც კი, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ჩა­ვა­ტა­რეთ გა­მო­კი­თხვე­ბი დი­რექ­ტო­რებს შო­რის. რამ­დე­ნად სა­მარ­თლი­ა­ნად ხდე­ბა თან­ხე­ბის გა­და­ნა­წი­ლე­ბა? რამ­დე­ნად გამჭვირ­ვა­ლეა ეს სის­ტე­მა? რამ­დე­ნად უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­ლია ყვე­ლა მოს­წავ­ლე, რომ ერ­თნა­ი­რად მი­ი­ღონ ხა­რის­ხი­ა­ნი გა­ნათ­ლე­ბა, ამ კუ­თხით ძა­ლი­ან ბევ­რი კი­თხვა ჩნდე­ბა", - ამ­ბობს ნა­თია გორ­გა­ძე.

ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მამ, 2005 წლი­დან მო­ყო­ლე­ბუ­ლი დღემ­დე, არა­ერ­თხელ გა­ნი­ცა­და ცვლი­ლე­ბა, თუმ­ცა, მი­უ­ხე­და­ვად ამი­სა, რო­გორც გა­მოკ­ვლე­ვა­ში ვკი­თხუ­ლობთ, 2014 წელს ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბა, წინა წელ­თან შე­და­რე­ბით, 30 მი­ლი­ო­ნი ლა­რით შემ­ცირ­და და 380 მი­ლი­ო­ნი ლარი შე­ად­გი­ნა. აპი­რებს თუ არა გა­ნათ­ლე­ბი­სა და მეც­ნი­ე­რე­ბის სა­მი­ნის­ტრო გა­და­ხე­დოს ვა­უ­ჩე­რუ­ლი და­ფი­ნან­სე­ბის არ­სე­ბულ სის­ტე­მას? - ამ კი­თხვით მი­მარ­თა რა­დიო თა­ვი­სუფ­ლე­ბამ სა­მი­ნის­ტროს ეკო­ნო­მი­კუ­რი დე­პარ­ტა­მენ­ტის უფ­როსს ლაშა სა­ღი­ნა­ძეს, რა­ზეც მან გვი­პა­სუ­ხა:

"ჩვენ პე­რი­ო­დუ­ლად, წლი­დან წლამ­დე, ვა­ხორ­ცი­ე­ლებთ გარ­კვე­ულ ცვლი­ლე­ბებს, იქი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, რომ გვინ­და და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მა ბევ­რად გა­უმ­ჯო­ბეს­დეს. ახ­ლან­დე­ლი სის­ტე­მა, ასე თუ ისე, ჩვე­ნი აზ­რით, სრულ­ყო­ფი­ლე­ბას­თან არის მი­ახ­ლო­ე­ბუ­ლი. ის ხარ­ვე­ზე­ბი, რაც გა­მოკ­ვლე­ვამ აჩ­ვე­ნა და, თით­ქოს, ერთი შე­ხედ­ვით, ხარ­ვე­ზე­ბად მო­ი­აზ­რე­ბა, ეს ასე არ არის", - მი­აჩ­ნია ლაშა სა­ღი­ნა­ძეს.

ლაშა სა­ღი­ნა­ძე ამ­ბობს, რომ მო­მა­ვა­ლი 2015 წლის­თვის სა­ხელ­მწი­ფო ბი­უ­ჯეტ­ში გა­ნათ­ლე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა მი­ნი­მუმ 60 მი­ლი­ო­ნი ლა­რით გა­იზ­რდე­ბა და ის 780 მი­ლი­ონს შე­ად­გენს. თა­ვის მხრივ, გა­მოკ­ვლე­ვის ავ­ტო­რებს მი­აჩ­ნი­ათ, რომ ევ­რო­პულ სტან­დარ­ტებ­თან მი­სა­ახ­ლო­ებ­ლად, სა­ქარ­თვე­ლოს სა­ხელ­მწი­ფო ბი­უ­ჯე­ტის ასიგ­ნე­ბე­ბის ფარ­გლებ­ში, გა­ნათ­ლე­ბი­სა და მეც­ნი­ე­რე­ბის სფე­როს და­ფი­ნან­სე­ბა, სულ მცი­რე, უნდა გა­ორ­მაგ­დეს და მთლი­ა­ნი შიდა პრო­დუქ­ტის ზრდას­თან ერ­თად გა­ი­ზარ­დოს. მათი აზ­რით, მხო­ლოდ ამ შემ­თხვე­ვა­ში გახ­დე­ბა შე­საძ­ლე­ბე­ლი რე­ა­ლუ­რი და ეფექ­ტუ­რი რე­ფორ­მე­ბის გა­ტა­რე­ბა გა­ნათ­ლე­ბის სის­ტე­მა­ში.

პრე­მი­ერ-მი­ნის­ტრ ირაკ­ლი ღა­რი­ბაშ­ვი­ლის ინი­ცი­ა­ტი­ვით, გა­ნათ­ლე­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ცენ­ტრი შე­იქ­მნა. ცენ­ტრი სტუ­დენ­ტებს სა­ზღვარ­გა­რეთ სწავ­ლას და­უ­ფი­ნან­სებს. რით გან­სხვავ­დე­ბა და­ფი­ნან­სე­ბის ახა­ლი სის­ტე­მა სა­ქარ­თვე­ლო­ში ადრე მოქ­მე­დი მსგავ­სი პროგ­რა­მე­ბის­გან?

პრე­მი­ერ-მი­ნის­ტრმა ირაკ­ლი ღა­რი­ბაშ­ვილ­მა 2014 წლის 15 მა­ისს სა­ზო­გა­დო­ე­ბას გა­ნათ­ლე­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ცენ­ტრის კონ­ცეფ­ცია წა­რუდ­გი­ნა. მისი გან­ცხა­დე­ბით, ცენ­ტრი სტუ­დენ­ტებს სა­ზღვარ­გა­რეთ სწავ­ლას და­უ­ფი­ნან­სებს, ხოლო სა­ქარ­თვე­ლო­ში დაბ­რუ­ნე­ბის შემ­დეგ სა­ჯა­რო სექ­ტორ­ში და­ა­საქ­მებს. პრე­ზენ­ტა­ცი­ი­სას პრე­მი­ერ- მი­ნის­ტრმა სტუ­დენ­ტებს ასე მი­მარ­თა:

"ცენ­ტრის­თვის მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ისე­თი სტუ­დენ­ტე­ბის და­ფი­ნან­სე­ბა, რომ­ლებ­საც სა­ხელ­მწი­ფოს დახ­მა­რე­ბის გა­რე­შე უცხო­ე­თის ძვი­რად ღი­რე­ბულ უნი­ვერ­სი­ტე­ტებ­ში სწავ­ლის სა­შუ­ა­ლე­ბა არ ექ­ნე­ბო­დათ. თქვე­ნი დაბ­რუ­ნე­ბის შემ­დეგ სა­ხელ­მწი­ფო იღებს ვალ­დე­ბუ­ლე­ბას, რომ თქვენ და­საქმდე­ბით სა­ხელ­მწი­ფო სამ­სა­ხურ­ში და თქვენს ცოდ­ნას ჩვენს ქვე­ყა­ნას მო­ახ­მართ".

გა­ნათ­ლე­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ცენ­ტრის ვებგ­ვერ­დის მი­ხედ­ვით, პრი­ო­რი­ტე­ტულ სა­მა­გის­ტრო და სა­დოქ­ტო­რო პროგ­რა­მებს შო­რი­საა: სა­მარ­თა­ლი, აგ­რა­რუ­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი, ინ­ჟი­ნე­რია და ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბი, ზუს­ტი და სა­ბუ­ნე­ბის­მე­ტყვე­ლო (სი­ცო­ცხლის შემ­სწავ­ლე­ლი) მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი, გა­რე­მო­სა და ბუ­ნებ­რი­ვი რე­სურ­სე­ბის დაც­ვა, ჯან­დაც­ვა და სა­მე­დი­ცი­ნო მი­მარ­თუ­ლე­ბე­ბი, ურ­ბა­ნუ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბა, არ­ქი­ტექ­ტუ­რა, რეს­ტავ­რა­ცია და კონ­სერ­ვა­ცია, სო­ცი­ა­ლუ­რი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი, თავ­დაც­ვა და უსაფრ­თხო­ე­ბა, ხე­ლოვ­ნე­ბა და ჰუ­მა­ნი­ტა­რუ­ლი მეც­ნი­ე­რე­ბე­ბი, ბიზ­ნე­სის ად­მი­ნის­ტრი­რე­ბა. პრე­ზენ­ტა­ცი­ა­ზე ირაკ­ლი ღა­რი­ბაშ­ვილ­მა გა­ნა­ცხა­და:

"პირ­ველ რიგ­ში, შე­ვარ­ჩი­ეთ ის დარ­გე­ბი, რო­მელ­თა გან­ვი­თა­რე­ბაც ყვე­ლა­ზე მე­ტად სჭირ­დე­ბა სა­ქარ­თვე­ლოს".

ამ პროგ­რა­მის ძი­რი­თა­დი, კონ­ცეპ­ტუ­ა­ლუ­რი გან­სხვა­ვე­ბა არის კავ­ში­რი დამ­საქ­მე­ბელ­სა და გა­ნათ­ლე­ბის მიმ­ღებს შო­რის და, სა­ბო­ლოო ჯამ­ში, კვა­ლი­ფი­ცი­უ­რი კად­რის ჩა­მოს­ვლა. ანუ ეს სამი ბმუ­ლია გა­კე­თე­ბუ­ლი...

ნინო ჭე­ლი­ძე

პრო­ექ­ტი, რო­მე­ლიც სტუ­დენ­ტებს უცხო­ეთ­ში სწავ­ლას უფი­ნან­სებ­და, სა­ქარ­თვე­ლო­ში ად­რეც არ­სე­ბობ­და. ეს იყო ჯერ საპ­რე­ზი­დენ­ტო პროგ­რა­მა, ხოლო შემ­დეგ გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტროს პროგ­რა­მა - "ცოდ­ნის კარი". რო­გორც გა­ნათ­ლე­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ცენ­ტრის უფ­რო­სი ნინო ჭე­ლი­ძე ამ­ბობს, ახ­ლად შექ­მნი­ლი პროგ­რა­მა ძვე­ლი­სა­გან ძა­ლი­ან გან­სხვავ­დე­ბა:

"ამ პროგ­რა­მის ძი­რი­თა­დი, კონ­ცეპ­ტუ­ა­ლუ­რი გან­სხვა­ვე­ბა არის კავ­ში­რი დამ­საქ­მე­ბელ­სა და გა­ნათ­ლე­ბის მიმ­ღებს შო­რის და, სა­ბო­ლოო ჯამ­ში, კვა­ლი­ფი­ცი­უ­რი კად­რის ჩა­მოს­ვლა. ანუ ეს სამი ბმუ­ლია გა­კე­თე­ბუ­ლი. მე­ო­რე, შერ­ჩე­ვის აბ­სო­ლუ­ტუ­რად ტრან­სპა­რან­ტუ­ლი, ღია სის­ტე­მა".

ნინო ჭე­ლი­ძე გან­მარ­ტავს, რომ შერ­ჩე­ვის გამჭვირ­ვა­ლე სის­ტე­მა სტუ­დენ­ტე­ბის სრულ ინ­ფორ­მი­რე­ბუ­ლო­ბას გუ­ლის­ხმობს. მისი თქმით, თუ სტუ­დენ­ტი და­ფი­ნან­სე­ბას ვერ მი­ი­ღებს, ცენ­ტრი მას აუხ­სნის, რა­ტომ და­ი­წუ­ნეს მისი აპ­ლი­კა­ცია:

"ადა­მი­ანს რო­დე­საც უარს ეუბ­ნე­ბი, არა უშავს, მაგ­რამ მან უნდა იცო­დეს, კონ­კრე­ტუ­ლად რა­ტომ ეთ­ქვა უარი, რომ შემ­დე­გი წლის­თვის გა­ა­უმ­ჯო­ბე­სოს ან მიხ­ვდეს, რომ ეს ის პროგ­რა­მა არ არის, სა­დაც აპ­ლი­კა­ცი­ის შე­მო­ტა­ნა უნ­დო­და".

შე­იძ­ლე­ბა სი­ახ­ლე­ზე ვი­ლა­პა­რა­კოთ, იმი­ტომ რომ ინ­სტი­ტუ­ცი­უ­რად სხვა­ნა­ი­რად არის აწყო­ბი­ლი და სპე­ცი­ა­ლუ­რი ცენ­ტრი შე­იქ­მნა, თუმ­ცა ში­ნა­არ­სობ­რი­ვად, გა­მო­სავ­ლი­სა და შე­დე­გის მი­ხედ­ვით, სხვა­ო­ბას მე ჯერ­ჯე­რო­ბით ვერ ვხე­დავ...

ლიკა ღლონ­ტი

ევ­რო­გა­ერ­თი­ა­ნე­ბის პროგ­რა­მა "ტემ­პუ­სის" მი­ზა­ნი ევ­რო­კავ­ში­რის პარტნი­ორ ქვეყ­ნებ­ში უმაღ­ლე­სი გა­ნათ­ლე­ბის რე­ფორ­მის ხელ­შე­წყო­ბა და თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის გან­ვი­თა­რე­ბაა. პროგ­რა­მის ეროვ­ნუ­ლი ოფი­სის ხელ­მძღვა­ნე­ლი ლიკა ღლონ­ტი ამ­ბობს, რომ გა­ნათ­ლე­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ცენ­ტრის შექ­მნა კარ­გი ინი­ცი­ა­ტი­ვაა, თუმ­ცა ძვე­ლი პროგ­რა­მის­გან პრინ­ცი­პულ გან­სხვა­ვე­ბას ვერ ხე­დავს:

"მე მგო­ნია, რომ ეს არის უფრო პი­არსვლა. შეგ­ვიძ­ლია ამას ახა­ლი ვე­ძა­ხოთ. შე­იძ­ლე­ბა ახა­ლია, იმი­ტომ რომ პატ­რო­ნა­ჟის სის­ტე­მა შე­იც­ვა­ლა, აღარ არის პრე­ზი­დენ­ტთან და გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტრო­ში და პრე­მი­ერ-მი­ნის­ტრის დაქ­ვემ­დე­ბა­რე­ბა­შია. შე­იძ­ლე­ბა სი­ახ­ლე­ზე ვი­ლა­პა­რა­კოთ, იმი­ტომ რომ ინ­სტი­ტუ­ცი­უ­რად სხვა­ნა­ი­რად არის აწყო­ბი­ლი და სპე­ცი­ა­ლუ­რი ცენ­ტრი შე­იქ­მნა, თუმ­ცა ში­ნა­არ­სობ­რი­ვად, გა­მო­სავ­ლი­სა და შე­დე­გის მი­ხედ­ვით, სხვა­ო­ბას მე ჯერ­ჯე­რო­ბით ვერ ვხე­დავ".

ლიკა ღლონ­ტი გან­მარ­ტავს, რომ კარ­გი იქ­ნე­ბო­და ადრე მოქ­მე­დი და­ფი­ნან­სე­ბის სის­ტე­მე­ბის შეს­წავ­ლაც. მისი თქმით, სა­სარ­გებ­ლო იქ­ნე­ბო­და იმის შე­ფა­სე­ბაც, თუ რა მო­ი­გო ამით სა­ხელ­მწი­ფომ.

რა­დიო "თა­ვი­სუფ­ლე­ბა"

დღის ვიდეო
00:00 / 00:00
მიანმარში მიწისძვრის შედეგად დაღუპულთა რაოდენობა 2 886-ს აღწევს

ცვლილება საზღვარგარეთ სწავლის დაფინანსებაში და განათლების სისტემის დაფინანსების ხარვეზები

ცვლილება საზღვარგარეთ სწავლის დაფინანსებაში და განათლების სისტემის დაფინანსების ხარვეზები

არღვევს თუ არა თანასწორობის უფლებას საქართველოში ზოგადი განათლების დაფინანსების სისტემა - ამ თემას მიეძღვნა გამოკვლევა, რომლის პრეზენტაციაც 18 სექტემბერს სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ეროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრმა გამართა. გამოკვლევის ავტორთა აზრით, განათლების სისტემაში არსებული დაფინანსების პირობებში გრძელვადიანი და რეალური შედეგების მიღწევა შეუძლებელია.

თბილისის 198-ე საჯარო სკოლაში 162 სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვი სწავლობს. თეონა ყაჭეიშვილი, სკოლის დირექტორი, წუხს, რომ დაფინანსების სქემა, რომელიც საქართველოს განათლების სისტემაში ამჟამად მოქმედებს, მისი სკოლისთვის საკმარისი არ არის. სკოლის თვიური შემოსავლის - 11 000 ლარის - უდიდესი წილი მხოლოდ პედაგოგთა ხელფასების დაფარვას ხმარდება. არადა, სკოლის დირექტორის თქმით, სკოლა, უპირველეს ყოვლისა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე მოსწავლეებისათვის ადაპტირებას საჭიროებს.

"ლიფტი არ გვაქვს სკოლაში. არადა, მეორე სართულზეა სამკურნალო დარბაზი, არტთერაპიის სახელოსნო. ფაქტიურად, დისკრიმინაციაა, რომ სკოლის შიდა პერიმეტრი საერთოდ არ არის ადაპტირებული. წარმოუდგენელია, რომ სკოლის თანხებით ან ლიფტი გავაკეთო, ან ამწე გავაკეთო, რომ ბავშვმა გადაადგილება მოახერხოს. მე ამის საშუალება არსებული ფინანსური ნორმატივით არ მაქვს. ძალიან გულდასაწყვეტია ჩემთვის, რომ არის სკოლები, რომლებსაც წლის განმავლობაში რჩებათ ნაშთად, მაგალითად, 80 ათასი ლარი, რაც, დამეთანხმებით, ძალიან დიდი თანხაა, და არ იციან, როგორ მოიხმარონ", - ამბობს თეონა ყაჭეიშვილი.

გორელოვკის სკოლაში გახსნეს ქართული სექტორი და, წინა წელთან შედარებით, ხარჯები ამ სკოლას გაეზარდა 60 ათასი ლარით. სწორედ ამაზეა საუბარი, რომ მიდგომაა არასწორი. ქართული სექტორი სოფელ გორელოვკაში ვერ იმუშავებს...

შალვა ტაბატაძე

თეონა ყაჭეიშვილმა ახსენა ის სკოლები, რომლებსაც, ზოგადი განათლების ვაუჩერული დაფინანსების შედეგად, არათუ აკლდებათ თანხები, არამედ ნაშთიც კი რჩებათ, რომელიც ხანდახან რამდენიმე ათეულ ათას ლარსაც შეადგენს. სწორედ ამ საკითხის გაანალიზებას მიეძღვნა გამოკვლევა, რომელიც სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ეროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრმა ჩაატარა. გამოკვლევის შედეგად, ირკვევა, რომ ზოგადი განათლების დაფინანსების ის სისტემა, რომელიც დღეს საქართველოში მოქმედებს, ეფექტური არ არის - ის თანასწორობის უფლებებს არღვევს. შალვა ტაბატაძე, ორგანიზაციის დირექტორი, იმ რამდენიმე მაგალითზე ამახვილებს ყურადღებას, რომელიც, მისი თქმით, განათლების პოლიტიკასა და ზოგადი განათლების ვაუჩერული დაფინანსების ხარვეზს ცხადყოფს და შეცვლას საჭიროებს. მისი სიტყვებით, არსებული დაფინანსების პირობებში გრძელვადიანი და რეალური შედეგების მიღწევა შეუძლებელია. ერთ-ერთი არგუმენტი, რაც 2005 წელს საქართველოში ვაუჩერული დაფინანსების სისტემის შემოღებისას ისმოდა, იყოს ის, რომ სისტემა ხელს შეუწყობდა თანასწორობის უზრუნველყოფას, თუმცა ამ სისტემამ, შალვა ტაბატაძის თქმით, სხვა შედეგები მოიტანა. მიუხედავად იმისა, რომ, მაგალითად, არაქართულენოვანი თუ მაღალმთიანი სკოლებისთვის, ასეევ სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეებისათვის დამატებითი დაფინანსებაა გამოყოფილი, შალვა ტაბატაძის თქმით, პრობლემა მაინც თვალსაჩინოა. მას ნინოწმინდაში სოფელ გორელოვკის სკოლის მაგალითი მოჰყავს, სადაც 55 მოსწავლე სწავლობს:

169 მოსწავლემდე სკოლებზე არ მუშაობს ვაუჩერული დაფინანსების სისტემა. არის ინდივიდუალური დაფინანსების სისტემა, რომელიც არ არის მიბმული ბავშვების რაოდენობაზე, და როგორ განისაზღვრება ამ სკოლების დაფინანსება, ცოტა რთული გასარკვევი გახდა ჩვენთვისაც კი, მიუხედავად იმისა, რომ ჩავატარეთ გამოკითხვები დირექტორებს შორის...

ნათია გორგაძე

"გორელოვკის სკოლაში გახსნეს ქართული სექტორი და, წინა წელთან შედარებით, ხარჯები ამ სკოლას გაეზარდა 60 ათასი ლარით. სწორედ ამაზეა საუბარი, რომ მიდგომაა არასწორი. ქართული სექტორი სოფელ გორელოვკაში ვერ იმუშავებს, ისევე როგორც ცალკე აღებულ სომხურ და რუსულ სექტორს ეფექტი არ აქვს. და სწორედ აქ არის გამოსავალი - ბილინგვური განათლება, როდესაც მოსწავლეს ორენოვან და ხარისხიან განათლებას აძლევ და არა ისე, რომ ერთენოვან განათლებას, მაგალითად, ქართულ ენაზე, და ის წიგნიერებას ვერ ავითარებს მშობლიურ ენაში და ანდა, პირიქით, აძლევ განათლებას მშობლიურ ენაში და ინტეგრაციას ვერ ახდენ, რადგან სახელმწიფო ენას ვერ ასწავლი. და ამაში სახელმწიფო ხარჯავს 275 ათას ლარს. ანუ ხუთი-ექვსი ათასი ლარი ერთ მოსწავლეზე, იმაში, რომ მათ მიიღონ ცუდი და უხარისხო განათლება", - ამბობს შალვა ტაბატაძე.

კიდევ ერთი პრობლემა, რომლის შესახებაც სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ეროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრის წარმომადგენელი ნათია გორგაძე ამახვილებს ყურადღებას, არის დაბალკონტინგენტიანი - ანუ 169 მოსწავლემდე - სკოლების დაფინანსების საკითხი.

"169 მოსწავლემდე სკოლებზე არ მუშაობს ვაუჩერული დაფინანსების სისტემა. არის ინდივიდუალური დაფინანსების სისტემა, რომელიც არ არის მიბმული ბავშვების რაოდენობაზე, და როგორ განისაზღვრება ამ სკოლების დაფინანსება, ცოტა რთული გასარკვევი გახდა ჩვენთვისაც კი, მიუხედავად იმისა, რომ ჩავატარეთ გამოკითხვები დირექტორებს შორის. რამდენად სამართლიანად ხდება თანხების გადანაწილება? რამდენად გამჭვირვალეა ეს სისტემა? რამდენად უზრუნველყოფილია ყველა მოსწავლე, რომ ერთნაირად მიიღონ ხარისხიანი განათლება, ამ კუთხით ძალიან ბევრი კითხვა ჩნდება", - ამბობს ნათია გორგაძე.

ვაუჩერული დაფინანსების სისტემამ, 2005 წლიდან მოყოლებული დღემდე, არაერთხელ განიცადა ცვლილება, თუმცა, მიუხედავად ამისა, როგორც გამოკვლევაში ვკითხულობთ, 2014 წელს ვაუჩერული დაფინანსება, წინა წელთან შედარებით, 30 მილიონი ლარით შემცირდა და 380 მილიონი ლარი შეადგინა. აპირებს თუ არა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო გადახედოს ვაუჩერული დაფინანსების არსებულ სისტემას? - ამ კითხვით მიმართა რადიო თავისუფლებამ სამინისტროს ეკონომიკური დეპარტამენტის უფროსს ლაშა საღინაძეს, რაზეც მან გვიპასუხა:

"ჩვენ პერიოდულად, წლიდან წლამდე, ვახორციელებთ გარკვეულ ცვლილებებს, იქიდან გამომდინარე, რომ გვინდა დაფინანსების სისტემა ბევრად გაუმჯობესდეს. ახლანდელი სისტემა, ასე თუ ისე, ჩვენი აზრით, სრულყოფილებასთან არის მიახლოებული. ის ხარვეზები, რაც გამოკვლევამ აჩვენა და, თითქოს, ერთი შეხედვით, ხარვეზებად მოიაზრება, ეს ასე არ არის", - მიაჩნია ლაშა საღინაძეს.

ლაშა საღინაძე ამბობს, რომ მომავალი 2015 წლისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტში განათლების დაფინანსების რაოდენობა მინიმუმ 60 მილიონი ლარით გაიზრდება და ის 780 მილიონს შეადგენს. თავის მხრივ, გამოკვლევის ავტორებს მიაჩნიათ, რომ ევროპულ სტანდარტებთან მისაახლოებლად, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებების ფარგლებში, განათლებისა და მეცნიერების სფეროს დაფინანსება, სულ მცირე, უნდა გაორმაგდეს და მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდასთან ერთად გაიზარდოს. მათი აზრით, მხოლოდ ამ შემთხვევაში გახდება შესაძლებელი რეალური და ეფექტური რეფორმების გატარება განათლების სისტემაში.

პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის ინიციატივით, განათლების საერთაშორისო ცენტრი შეიქმნა. ცენტრი სტუდენტებს საზღვარგარეთ სწავლას დაუფინანსებს. რით განსხვავდება დაფინანსების ახალი სისტემა საქართველოში ადრე მოქმედი მსგავსი პროგრამებისგან?

პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა 2014 წლის 15 მაისს საზოგადოებას განათლების საერთაშორისო ცენტრის კონცეფცია წარუდგინა. მისი განცხადებით, ცენტრი სტუდენტებს საზღვარგარეთ სწავლას დაუფინანსებს, ხოლო საქართველოში დაბრუნების შემდეგ საჯარო სექტორში დაასაქმებს. პრეზენტაციისას პრემიერ- მინისტრმა სტუდენტებს ასე მიმართა:

"ცენტრისთვის მნიშვნელოვანია ისეთი სტუდენტების დაფინანსება, რომლებსაც სახელმწიფოს დახმარების გარეშე უცხოეთის ძვირად ღირებულ უნივერსიტეტებში სწავლის საშუალება არ ექნებოდათ. თქვენი დაბრუნების შემდეგ სახელმწიფო იღებს ვალდებულებას, რომ თქვენ დასაქმდებით სახელმწიფო სამსახურში და თქვენს ცოდნას ჩვენს ქვეყანას მოახმართ".

განათლების საერთაშორისო ცენტრის ვებგვერდის მიხედვით, პრიორიტეტულ სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამებს შორისაა: სამართალი, აგრარული მეცნიერებები, ინჟინერია და ტექნოლოგიები, ზუსტი და საბუნებისმეტყველო (სიცოცხლის შემსწავლელი) მეცნიერებები, გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვა, ჯანდაცვა და სამედიცინო მიმართულებები, ურბანული განვითარება, არქიტექტურა, რესტავრაცია და კონსერვაცია, სოციალური მეცნიერებები, თავდაცვა და უსაფრთხოება, ხელოვნება და ჰუმანიტარული მეცნიერებები, ბიზნესის ადმინისტრირება. პრეზენტაციაზე ირაკლი ღარიბაშვილმა განაცხადა:

"პირველ რიგში, შევარჩიეთ ის დარგები, რომელთა განვითარებაც ყველაზე მეტად სჭირდება საქართველოს".

ამ პროგრამის ძირითადი, კონცეპტუალური განსხვავება არის კავშირი დამსაქმებელსა და განათლების მიმღებს შორის და, საბოლოო ჯამში, კვალიფიციური კადრის ჩამოსვლა. ანუ ეს სამი ბმულია გაკეთებული...

ნინო ჭელიძე

პროექტი, რომელიც სტუდენტებს უცხოეთში სწავლას უფინანსებდა, საქართველოში ადრეც არსებობდა. ეს იყო ჯერ საპრეზიდენტო პროგრამა, ხოლო შემდეგ განათლების სამინისტროს პროგრამა - "ცოდნის კარი". როგორც განათლების საერთაშორისო ცენტრის უფროსი ნინო ჭელიძე ამბობს, ახლად შექმნილი პროგრამა ძველისაგან ძალიან განსხვავდება:

"ამ პროგრამის ძირითადი, კონცეპტუალური განსხვავება არის კავშირი დამსაქმებელსა და განათლების მიმღებს შორის და, საბოლოო ჯამში, კვალიფიციური კადრის ჩამოსვლა. ანუ ეს სამი ბმულია გაკეთებული. მეორე, შერჩევის აბსოლუტურად ტრანსპარანტული, ღია სისტემა".

ნინო ჭელიძე განმარტავს, რომ შერჩევის გამჭვირვალე სისტემა სტუდენტების სრულ ინფორმირებულობას გულისხმობს. მისი თქმით, თუ სტუდენტი დაფინანსებას ვერ მიიღებს, ცენტრი მას აუხსნის, რატომ დაიწუნეს მისი აპლიკაცია:

"ადამიანს როდესაც უარს ეუბნები, არა უშავს, მაგრამ მან უნდა იცოდეს, კონკრეტულად რატომ ეთქვა უარი, რომ შემდეგი წლისთვის გააუმჯობესოს ან მიხვდეს, რომ ეს ის პროგრამა არ არის, სადაც აპლიკაციის შემოტანა უნდოდა".

შეიძლება სიახლეზე ვილაპარაკოთ, იმიტომ რომ ინსტიტუციურად სხვანაირად არის აწყობილი და სპეციალური ცენტრი შეიქმნა, თუმცა შინაარსობრივად, გამოსავლისა და შედეგის მიხედვით, სხვაობას მე ჯერჯერობით ვერ ვხედავ...

ლიკა ღლონტი

ევროგაერთიანების პროგრამა "ტემპუსის" მიზანი ევროკავშირის პარტნიორ ქვეყნებში უმაღლესი განათლების რეფორმის ხელშეწყობა და თანამშრომლობის განვითარებაა. პროგრამის ეროვნული ოფისის ხელმძღვანელი ლიკა ღლონტი ამბობს, რომ განათლების საერთაშორისო ცენტრის შექმნა კარგი ინიციატივაა, თუმცა ძველი პროგრამისგან პრინციპულ განსხვავებას ვერ ხედავს:

"მე მგონია, რომ ეს არის უფრო პიარსვლა. შეგვიძლია ამას ახალი ვეძახოთ. შეიძლება ახალია, იმიტომ რომ პატრონაჟის სისტემა შეიცვალა, აღარ არის პრეზიდენტთან და განათლების სამინისტროში და პრემიერ-მინისტრის დაქვემდებარებაშია. შეიძლება სიახლეზე ვილაპარაკოთ, იმიტომ რომ ინსტიტუციურად სხვანაირად არის აწყობილი და სპეციალური ცენტრი შეიქმნა, თუმცა შინაარსობრივად, გამოსავლისა და შედეგის მიხედვით, სხვაობას მე ჯერჯერობით ვერ ვხედავ".

ლიკა ღლონტი განმარტავს, რომ კარგი იქნებოდა ადრე მოქმედი დაფინანსების სისტემების შესწავლაც. მისი თქმით, სასარგებლო იქნებოდა იმის შეფასებაც, თუ რა მოიგო ამით სახელმწიფომ.

რადიო "თავისუფლება"

ქართველი ჟურნალისტის და ამერიკელი დიპლომატის ქორწილი ვაშინგტონში - "ძალიან ბედნიერები ვართ, რომ ვიპოვეთ ერთმანეთი"

უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის ყოფილი კანდიდატი თამთა თოდაძეზე - "რა ბრიჯიტ ბარდო ესა მყავს, რა აბია ასეთი ნეტავ"

ვინ არის შორენა ბეგაშვილის ყოფილი ქმრის მეუღლე, რომელიც უკრაინაში ცნობილი დიზაინერია