საზოგადოება
პოლიტიკა

3

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

ხუთშაბათი, მთვარის მეექვსე დღე დაიწყება 08:28-ზე, მთვარე ტყუპშია მოაგვარეთ წვრილ-წვრილი საქმეები. სერიოზულები სხვა დროისთვის გადადეთ. კარგი დღეა კოლექტიური მუშაობისთვის, ბიზნესისთვის. მოაგვარეთ ფინანსური საკითხები. თუ არ გეჩქარებათ, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საკითხები სხვა დღისთვის გადადეთ. ნეიტრალური დღეა ვაჭრობისა და სასამართლო საქმეებისთვის. კარგი დღეა სწავლისა და გამოცდების ჩასაბარებლად; ურთიერთობის გარჩევისათვის. ნეიტრალურია სამსახურის, საქმიანობის, საცხოვრებლის შეცვლა. კარგი დღეა ქორწინების, ნიშნობისა და სექსუალურისთვის. დაღლილობას სუფთა ჰაერზე გასეირნება, მსუბუქი ვარჯიში მოგიხსნით. მსუბუქად იკვებეთ.
სამართალი
კულტურა/შოუბიზნესი
მეცნიერება
სამხედრო
Faceამბები
მოზაიკა
კონფლიქტები
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
სესხის აღება, დაგირავება, თავდები და "შავი სია" - "დამალული პუნქტები", რომელიც ფინანსური ხელშეკრულების დადებისას უნდა იცოდეთ
სესხის აღება, დაგირავება, თავდები და "შავი სია" - "დამალული პუნქტები", რომელიც ფინანსური ხელშეკრულების დადებისას უნდა იცოდეთ

ბევ­რი ადა­მი­ა­ნის ცხოვ­რე­ბა­ში დგე­ბა ფი­ნან­სუ­რი კრი­ზი­სი, როცა ის გა­მო­უ­ვალ მდგო­მა­რე­ო­ბა­შია და მცი­რე თუ დიდი თან­ხის სეს­ხე­ბა უწევს. ამ დროს მსეს­ხე­ბელ­მა ბევრ ნი­უ­ანსს უნდა მი­აქ­ცი­ოს ყუ­რა­დღე­ბა, რომ სა­ბო­ლო­ოდ მის­თვის არა­ხელ­საყ­რელ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში არ აღ­მოჩ­ნდეს.

"მომ­ხმა­რე­ბელ­მა კარ­გად თუ არ გა­ი­აზ­რა, რა უფ­ლე­ბე­ბი აქვს და ბრმად მო­ა­წე­რა ხელი შე­თან­ხმე­ბას, შე­იძ­ლე­ბა დარ­ჩეს ძა­ლი­ან მა­ღა­ლი პრო­ცენ­ტე­ბი და პირ­გა­სამ­ტეხ­ლო, მე­ო­რე მხრივ კი, შე­იძ­ლე­ბა მისი პი­რა­დი მო­ნა­ცე­მე­ბი ისე იყოს და­მუ­შა­ვე­ბუ­ლი, მი­მო­ფან­ტუ­ლი და სხვე­ბის მიერ გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი, რომ რე­ა­ლუ­რად ძა­ლი­ან ცუდ შე­დე­გამ­დე მი­ვი­დეს. ეს შე­იძ­ლე­ბა იყოს შავ სი­ა­ში მოხ­ვედ­რა," - გან­მარ­ტავს იუ­რის­ტი ეკა გორ­და­ძე.

AMBEBI.GE იუ­რისტ ეკა გორ­და­ძეს სა­ზო­გა­დო­ე­ბის­თვის სა­ინ­ტე­რე­სო მრა­ვალ სა­კი­თხზე ესა­უბ­რა. გთა­ვა­ზობთ იუ­რის­ტის რჩე­ვებ­სა და ინ­ფორ­მა­ცი­ას, თუ რო­გორ უნდა დავ­დოთ ფი­ნან­სუ­რი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა ისე, რომ სა­ბო­ლო­ოდ ჩვენ­თვის სა­სურ­ვე­ლი შე­დე­გი მი­ვი­ღოთ.

ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა და მას­ში ჩა­მა­ლუ­ლი პუნ­ქტე­ბი

მომ­ხმა­რებ­ლებს არ უყ­ვართ ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბის წა­კი­თხვა. რე­ა­ლუ­რად ყვე­ლა ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ში გა­წე­რი­ლია, თუ რამ­დე­ნი პრო­ცენ­ტის გა­დახ­და უწევს მსეს­ხე­ბელს, რა სან­ქცი­ე­ბი შე­იძ­ლე­ბა ამოქ­მედ­დეს დარ­ღვე­ვის შემ­თხვე­ვა­ში, რამ­დე­ნია პირ­გა­სამ­ტეხ­ლო და ჯა­რი­მა. პრობ­ლე­მე­ბის უმე­ტე­სო­ბა სწო­რედ კონ­ტრაქ­ტის არ­ცოდ­ნი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე­ობს!

გა­სათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბე­ლია, რომ მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი პუნ­ქტე­ბი პა­ტა­რა შრიფ­ტი­თაა ხოლ­მე და­წე­რი­ლი ან ისეთ ად­გი­ლა­საა, სა­დაც არ ვე­ლო­დე­ბით. ეს სა­ბაზ­რო პი­რო­ბებ­ში აპ­რო­ბი­რე­ბუ­ლი მე­თო­დე­ბია და ეს შე­იძ­ლე­ბა გა­ა­კე­თოს ფი­ზი­კურ­მა პირ­მაც, რო­მე­ლიც ფულს გა­ა­სეს­ხებს.

ნე­ბის­მი­ერ ფი­ნან­სურ ურ­თი­ერ­თო­ბას მო­სამ­ზა­დე­ბე­ლი პე­რი­ო­დი უნდა ქონ­დეს. ამ შემ­თხვე­ვა­ში მსეს­ხე­ბელ­სა და საკ­რე­დი­ტო ოფი­ცერს შო­რის დე­ტა­ლუ­რი სა­უ­ბა­რი უნდა შედ­გეს, თუ რა შე­ღა­ვა­თის გა­კე­თე­ბაა შე­საძ­ლე­ბე­ლი, მსეს­ხე­ბელს რა ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის შეს­რუ­ლე­ბა შე­უძ­ლია. გან­სჯის სა­გა­ნი უნდა იყოს, თუ რო­მელ მხა­რეს რისი დათ­მო­ბა შე­უძ­ლია და მხო­ლოდ ამის შემ­დეგ უნდა მოხ­დეს ხელ­მო­წე­რა. შე­უძ­ლე­ბე­ლია მე­ო­რე მხა­რემ იმ პი­რო­ბე­ბის შეს­რუ­ლე­ბა მო­ი­თხო­ვოს, რო­მე­ლიც ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ში არაა. სწო­რედ ამი­ტო­მაა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი, რომ და­ზუს­ტდეს ყვე­ლა დე­ტა­ლი და ბრმად არ მო­ე­წე­როს ხელი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას.

იპო­თე­კუ­რი სეს­ხე­ბი

იპო­თე­კუ­რი სეს­ხი უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბი­თაა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­ლი და ყვე­ლა­ზე სა­ვა­ლა­ლო მდგო­მა­რე­ო­ბამ­დე სწო­რედ მას მივ­ყა­ვართ. ბან­კე­ბი ჩა­დე­ბულ უძ­რავ ქო­ნე­ბას ხში­რად ყი­დი­ან და ამის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ბერ­კე­ტი, ფაქ­ტობ­რი­ვად, არ არ­სე­ბობს.

ყვე­ლამ კარ­გად უნდა გა­ვი­აზ­როთ, რომ უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბის იპო­თე­კით დატ­ვირ­თვა სწო­რედ ამას გუ­ლის­ხმობს - ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბი­სას მე­ო­რე მხა­რე შენი უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბის რე­ა­ლი­ზა­ცი­ას მო­ახ­დენს. აღ­სრუ­ლე­ბის იძუ­ლე­ბი­თი ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბის ჩარ­თვა უკა­ნას­კნე­ლი ეტა­პია და ამის შემ­დეგ ვერ ავი­ცი­ლებთ თა­ვი­დან ქო­ნე­ბის აუქ­ცი­ონ­ზე გა­ტა­ნას და რე­ა­ლი­ზცი­ას.

აღ­სრუ­ლე­ბის ეროვ­ნუ­ლი ბი­უ­როს ვებგ­ვერ­დზე არ­სე­ბობს ელექტრო­ნუ­ლი აუქ­ცი­ო­ნი (www.eauction.ge), სა­დაც იპო­თე­კით დატ­ვირ­თუ­ლი და და­კარ­გუ­ლი ბი­ნე­ბი რე­ა­ლი­ზა­ცი­ა­ზე გა­დის. ეს პრო­ცე­სი გამჭვირ­ვა­ლეა და ყვე­ლას შე­უძ­ლია მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა. ღიაა ინ­ფორ­მა­ცია, თუ რა იყო ქო­ნე­ბის სა­წყი­სი ფასი, რამ­დენ­ჯერ გა­ი­ტა­ნეს სა­რე­ა­ლი­ზა­ცი­ოდ. აქ გა­მო­ტა­ნი­ლი ქო­ნე­ბის ფასი ხში­რად რე­ა­ლურ სა­ბაზ­რო ღი­რე­ბუ­ლე­ბა­ზე ნაკ­ლე­ბია ხოლ­მე. ყო­ფი­ლა შემ­თხვე­ვე­ბი, რომ მე­სა­კუთ­რე­ებს თა­ვად გა­მო­უს­ყი­დი­ათ ქო­ნე­ბა.

ონ­ლა­ინ სეს­ხე­ბი

ონ­ლა­ინ სეს­ხებ­თან და­კავ­ში­რე­ბულ­მა სა­სა­მარ­თლო პრო­ცე­სებ­მა ბოლო პე­რი­ოდ­ში ძა­ლი­ან იმა­ტა.

კომ­პა­ნი­ებს, რომ­ლე­ბიც ონ­ლა­ინ სეს­ხებს გას­ცე­მენ, უმე­ტე­სად კა­ბა­ლუ­რი პი­რო­ბე­ბი აქვთ. პრო­ცენ­ტი და პირ­გა­სამ­ტეხ­ლო ძა­ლი­ან მა­ღა­ლია ხოლ­მე. ხში­რად მსეს­ხე­ბელს შე­იძ­ლე­ბა იმ­დე­ნი თან­ხა არც კი ქონ­დეს აღე­ბუ­ლი, რამ­დე­ნის დაბ­რუ­ნე­ბაც უწევს. ამი­ტო­მაც აუ­ცი­ლე­ბე­ლია, რომ მომ­ხმა­რე­ბელ­მა წი­ნას­წარ წა­ი­კი­თხოს ელექტრო­ნუ­ლი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა, რო­მე­ლიც ფი­ზი­კუ­რის ანა­ლო­გი­უ­რია.

სა­სა­მარ­თლოს როლი ფი­ნან­სურ და­ვებ­ში

სა­მო­ქა­ლა­ქო კა­ნონ­მდებ­ლო­ბა იც­ნობს შე­უ­სა­ბა­მოდ მა­ღა­ლი პრო­ცენ­ტის და­წე­ვის პრაქ­ტი­კას. დე­ტა­ლე­ბის შეს­წავ­ლის შემ­დეგ რიგ შემ­თხვე­ვა­ში სა­სა­მარ­თლოს უთ­ქვამს, რომ პრო­ცენ­ტი ან პირ­გა­სამ­ტეხ­ლო არის ძა­ლი­ან მა­ღა­ლი და სრუ­ლი­ად არა­რე­ლე­ვან­ტუ­რი რა­ო­დე­ნო­ბა აღე­ბუ­ლი კრე­დი­ტის თან­ხას­თან შე­და­რე­ბით და ის და­უ­წე­ვია.

ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბის შემ­ცი­რე­ბის ერ­თა­დერ­თი ბერ­კე­ტი სწო­რედ ესაა. სა­სა­მარ­თლო ყო­ველ კონ­კრე­ტულ შემ­თხვე­ვა­ში აფა­სებს სი­ტუ­ა­ცი­ას. მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს რა მო­ცუ­ლო­ბი­საა სეს­ხი, რამ­დე­ნად გა­დახ­დი­სუ­ნა­რი­ა­ნია მსეს­ხე­ბე­ლი, რა ფი­ნან­სუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა აქვს მას. ხში­რია შემ­თხვე­ვა, რომ მხა­რე­ე­ბი რიგ­დე­ბი­ან და მო­რი­გე­ბის აქ­ტით გან­სა­ზღვრა­ვენ ნა­წი­ლობ­რივ გა­დახ­დის სქე­მას, ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბის ვა­და­ში გა­და­ნა­წი­ლე­ბას ან სხვა პი­რო­ბებს. ასეთ შემ­თხვე­ვა­ში დავა უფრო უმ­ტკივ­ნე­უ­ლოდ და ორი­ვე მხა­რის­თვის მი­სა­ღე­ბი ფორ­მით სრულ­დე­ბა.

"კრე­დიტ ინფო"

პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბის ხელ­შე­უ­ხებ­ლო­ბა და პი­რა­დი მო­ნა­ცე­მე­ბის და­ცუ­ლო­ბა ადა­მი­ა­ნის კონ­სტი­ტუ­ცი­უ­რი უფ­ლე­ბაა. "კრე­დიტ ინფო" წლე­ბია, პი­რა­დი ინ­ფორ­მა­ცი­ის დამ­მუ­შა­ვე­ბე­ლი ერთ-ერთი მსხვი­ლი კომ­პა­ნი­აა. ის ფი­ნან­სუ­რი ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ე­ბი­დან ინ­ფორ­მა­ცი­ას აგ­რო­ვებს და ერ­თი­ან ბა­ზა­ში აქ­ცევს. აქ ხვდე­ბა ინ­ფორ­მა­ცია ვა­და­გა­და­ცი­ლე­ბის, სხვა სა­ხის დარ­ღვე­ვის ან კარ­გი საკ­რე­დი­ტო ის­ტო­რი­ის შე­სა­ხებ.

აღ­ნიშ­ნუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის "კრე­დიტ ინ­ფოს­თვის" გა­და­ცე­მის პი­რო­ბა, რო­გორც წესი, დევს ხოლ­მე ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ში. თუ მო­ქა­ლა­ქემ კონ­ტრაქ­ტში არ გა­მო­ხა­ტა თან­ხმო­ბა "კრე­დიტ ინ­ფოს­თვის" მო­ნა­ცე­მე­ბის მი­ცე­მი­სა და და­მუ­შა­ვე­ბის შე­სა­ხებ, ფი­ნან­სურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბას ამის გა­კე­თე­ბის უფ­ლე­ბა არ აქვს. მო­ნა­ცე­მე­ბის და­მუ­შა­ვე­ბა თან­ხმო­ბის გა­რე­შე მხო­ლოდ კა­ნონ­მდებ­ლო­ბით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი კონ­კრე­ტუ­ლი სა­ფუძ­ვე­ლით არ­სე­ბობს. სწო­რედ ამი­ტომ, თუ მსეს­ხე­ბელს არ უნდა მისი მო­ნა­ცე­მე­ბი გარ­კვე­ულ ბა­ზა­ში მოხ­ვდეს, თა­ვად უნდა მი­აქ­ცი­ოს სა­კითხს ყუ­რა­დღე­ბა ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბა­ზე ხე­ლის მო­წე­რის დროს.

უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბის და­გი­რა­ვე­ბა

ტერ­მი­ნი "ბი­ნის და­გი­რა­ვე­ბა" არ არის სა­მარ­თლებ­რი­ვი ფორ­მა. რე­ა­ლუ­რად ეს არის იპო­თე­კით დატ­ვირ­თუ­ლი სეს­ხი. ამ დროს სესხს გავ­ცემთ და მისი უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა ხდე­ბა იპო­თე­კით, მაგ­რამ ამ უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბის სარ­გებ­ლო­ბის უფ­ლე­ბით.

თა­ნა­ბა­რი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა და ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბი მოქ­მე­დებს ორი­ვე მხა­რე­ზე. იპო­თე­კუ­რი საგ­ნის მე­სა­კუთ­რე ვალ­დე­ბუ­ლია დათ­ქმულ დრო­ში და­აბ­რუ­ნოს თან­ხა, მე­ო­რე მხა­რე კი ვალ­დე­ბუ­ლია და­ცა­ლოს უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბა. პი­რო­ბე­ბის დარ­ღვე­ვის შემ­თხვე­ვა­ში იპო­თე­კის საგ­ნის რე­ა­ლი­ზა­ცია ხდე­ბა. ხში­რია შემ­თხვე­ვე­ბი, როცა იპო­თე­კის საგ­ნის რე­ა­ლუ­რი სა­ბაზ­რო ღი­რე­ბუ­ლე­ბა ბევ­რად მა­ღა­ლია, ვიდ­რე გა­სეს­ხე­ბუ­ლი თან­ხის რა­ო­დე­ნო­ბა. ამ შემ­თხვე­ვა­ში ამო­ნა­გე­ბი თან­ხი­დან გამ­სეს­ხე­ბე­ლი მხო­ლოდ იმ მო­ცუ­ლო­ბით დაკ­მა­ყო­ფილ­დე­ბა, რა­ზეც არის შე­თან­ხმე­ბა.

ნო­ტა­რი­უ­სის როლი ფი­ნან­სურ გა­რი­გე­ბებ­ში

ნო­ტა­რი­უ­სი მო­ნა­წი­ლე­ობს, რო­გორც გა­რი­გე­ბის და­მა­დას­ტუ­რე­ბე­ლი მხა­რე. ის ამოწ­მებს და ადას­ტუ­რებს გა­რი­გე­ბის ნამ­დვი­ლო­ბას. ბოლო წლებ­ში სა­ქარ­თვე­ლოს ნო­ვა­ცია იყო, რომ ნო­ტა­რი­უსს მი­ე­ნი­ჭა სა­აღ­სრუ­ლე­ბო ფურ­ცლის გა­ცე­მის უფ­ლე­ბა. ანუ თუ მხა­რე­ე­ბი ნო­ტა­რი­უს­თან ვი­ზი­ტის დროს შე­თან­ხმდე­ბი­ან, რომ სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ნო­ტა­რი­უ­სი იქ­ნე­ბა უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი გას­ცეს სა­აღ­სრუ­ლე­ბო ფურ­ცე­ლი, მა­შინ სა­სა­მარ­თლო ეტაპს ავი­ცი­ლებთ თა­ვი­დან. სა­სა­მარ­თლო ეტა­პი, შე­დე­გე­ბის კუ­თხით რაც უნდა კომ­ფორ­ტუ­ლი იყოს ამა თუ იმ მხა­რის­თვის, გარ­კვე­ულ ვა­დას­თან და ფი­ნან­სებ­თან არის და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი. ამი­ტო­მაც მე­ქა­ნიმ­ზი, როცა ნო­ტა­რი­უ­სი გა­მო­დის სა­აღ­სრუ­ლებ­ლო ფურ­ცლის გამ­ცე­მი სუ­ბი­ექ­ტი, პრო­ცე­სე­ბის გა­ჭი­ა­ნუ­რე­ბის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბის კარ­გი სა­შუ­ა­ლე­ბაა.

ხრი­კე­ბი აღ­სრუ­ლე­ბის მე­ქა­ნიზ­მის ჩარ­თვის გა­სა­წე­ლად

სა­სა­მარ­თლო გან­ხილ­ვე­ბი ყო­ველ­თვის დროს­თა­ნაა და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი. სა­ქარ­თვე­ლოს სა­სა­მარ­თლო სამი ინ­სტან­ცი­ის­გან შედ­გე­ბა. ყვე­ლა გა­დაწ­ვე­ტი­ლე­ბა, გარ­და უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლო­სი, შეგ­ვიძ­ლია შემ­დგომ ინ­სტან­ცი­ა­ში გა­ვა­სა­ჩივ­როთ. პირ­ვე­ლი ინ­სტან­ცი­ის ანუ რა­ი­ო­ნუ­ლი ან სა­ქა­ლა­ქო სა­სა­მარ­თლო­ე­ბის გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბი სა­ჩივ­რდე­ბა მე­ო­რე ინ­სტან­ცი­ის ანუ სა­ა­პე­ლა­ციო სა­სა­მარ­თლო­ში, სა­ა­პე­ლა­ციო სა­სა­მარ­თლოს გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა კი - უზე­ნა­ეს სა­სა­მარ­თლო­ში. გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა კა­ნო­ნი­ერ ძა­ლა­ში გა­სა­ჩივ­რე­ბის ვა­დის გას­ვლამ­დე არ შე­დის. ამ ყვე­ლა­ფერს საკ­მა­ოდ დიდი დრო სჭირ­დე­ბა. ამი­ტომ აღ­სრუ­ლე­ბის მე­ქა­ნიზ­მის ჩარ­თვის ვა­დის გა­სა­წე­ლად სა­სა­მარ­თლო­ში გა­სა­ჩივ­რე­ბას ხში­რად მი­მარ­თა­ვენ.

სეს­ხე­ბა ფი­ზი­კუ­რი პი­რის­გან

ფი­ზი­კუ­რი პი­რის­გან სეს­ხე­ბა ძი­რი­თა­დად ზე­პი­რი ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბით ხდე­ბა, ანუ შე­თან­ხმე­ბას არ აქვს წე­რი­ლო­ბი­თი სა­ფუძ­ვე­ლი. ასეთ დროს პრობ­ლე­მა არის ხოლ­მე მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბი­თი კომ­პო­ნენ­ტის არ არ­სე­ბო­ბა.

შე­იძ­ლე­ბა მხა­რემ ვერ და­ა­დას­ტუ­როს, რომ თან­ხა გა­ა­სეს­ხა ან შე­იძ­ლე­ბა სეს­ხის დაბ­რუ­ნე­ბა ვერ და­დას­ტურ­დეს. ამი­ტომ ფი­ზი­კუ­რი პი­რის­გან სეს­ხე­ბის დროს მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ნო­ტა­რი­უ­სის როლი, რო­მე­ლიც ორი­ვე მხა­რეს ნათ­ლად გა­აც­ნობს პი­რო­ბებს და და­ა­დას­ტუ­რებს ყვე­ლა ნი­უ­ანსს. სა­მო­ქა­ლა­ქო კა­ნონ­მდებ­ლო­ბა ამ დროს მი­ნი­მუმ ორი მოწ­მის არ­სე­ბო­ბას ით­ვა­ლის­წი­ნებს.

თავ­დე­ბი და მისი როლი

რამ­დე­ნი­მე ტი­პის თავ­დე­ბო­ბა არ­სე­ბობს. ჩვენ­თან ძი­რი­თა­დად იყე­ნე­ბენ ფორ­მას, რო­დე­საც თავ­დე­ბი თა­ვი­სი ქო­ნე­ბით არის პა­სუ­ხის­მგე­ბე­ლი მო­ვა­ლეს­თან კრე­დი­ტო­რის წი­ნა­შე. თავ­დებ­მა ეს პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა კარ­გად უნდა გა­ი­აზ­როს. ადა­მი­ა­ნე­ბი მარ­ტი­ვად სთხო­ვენ ერ­თმა­ნეთს, იქ­ნებ და­მი­დას­ტუ­რო სეს­ხის მი­ღე­ბაო. რე­ა­ლუ­რად კი აღ­მოჩ­ნდე­ბა, რომ ის უბ­რა­ლოდ მოწ­მე კი არაა, არა­მედ თავ­დე­ბო­ბის ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბას აწერს ხელს. ეს ნიშ­ნავს, რომ თუ მო­ვა­ლე ვერ ას­რუ­ლებს ვალ­დე­ბუ­ლე­ბას, სწო­რედ თავ­დებს მო­უ­წევს პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის აღე­ბა. ხე­ლის მო­წე­რის შემ­დეგ ამ პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის მო­შო­რე­ბა უკვე შე­უძ­ლე­ბე­ლია.

უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბის და­კარ­გვის საფრ­თხე­ე­ბი

სა­ჯა­რო რე­ესტრის შე­მო­ღე­ბამ­დე საკ­მა­ოდ აქ­ტუ­ა­ლუ­რი იყო ფი­ნან­სუ­რი მა­ქი­ნა­ცი­ე­ბის შე­დე­გად უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბის და­კარ­გვა. ახლა კი უძ­რავ ქო­ნე­ბას­თან მი­მარ­თე­ბა­ში არ­სე­ბობს პრე­ზუმ­ცია, რო­მელ­საც სა­ჯა­რო რე­ესტრი და მის მიერ და­ცუ­ლი მო­ნა­ცე­მე­ბი გა­ნამ­ტკი­ცებს. ეს მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი წინ გა­დად­გმუ­ლი ნა­ბი­ჯია, რად­გან სა­ჯა­რო რე­ესტრის შე­მო­ღე­ბამ­დე მო­ნა­ცე­მე­ბი იყო ქა­ო­სუ­რი. მფლო­ბე­ლი რე­ა­ლუ­რად ვერ ადას­ტუ­რებ­და ქო­ნე­ბის ფლო­ბას და ყო­ფი­ლა შემ­თხვე­ვე­ბი, რომ ერთი სახ­ლი რამ­დენ­ჯერ­მეც კი გა­ყი­დუ­ლა. ამ დროს მე­სა­კუთ­რეს შე­იძ­ლე­ბა ვერც გა­ე­გო, რომ მისი ქო­ნე­ბა გა­ყი­დუ­ლი ან იპო­თე­კით დატ­ვირ­თუ­ლი იყო. დღეს სი­ტუ­ა­ცია სრუ­ლი­ად გან­სხვა­ვე­ბუ­ლია. სა­კუთ­რე­ბა­ზე უფ­ლე­ბა ისე ვერ წარ­მო­გეშ­ვე­ბა, თუ არ ხართ რე­ესტრში რე­გის­ტრი­რე­ბუ­ლი. ნე­ბის­მი­ე­რი გა­რი­გე­ბის და­დე­ბი­სას ჯერ რე­ესტრში მოწ­მდე­ბა სა­კუთ­რე­ბა და აქ­ტი­ვე­ბი და ყვე­ლამ იცის, რომ ეს ინ­ფორ­მა­ცია უტყუ­ა­რია. ამი­ტომ თაღ­ლი­თუ­რად სხვი­სი ქო­ნე­ბის გა­ყიდ­ვის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა მი­ნი­მუ­მამ­დეა დაყ­ვა­ნი­ლი.

მშე­ნე­ბა­რე ობი­ექ­ტე­ბი

მშე­ნე­ბა­რე უძ­რა­ვი ქო­ნე­ბის შე­ძე­ნა სა­მო­მავ­ლო სა­კუთ­რე­ბის უფ­ლე­ბით ხდე­ბა, ანუ მხა­რე მო­მა­ვალ­ში გახ­დე­ბა ამა თუ იმ ფარ­თის მფლო­ბე­ლი. კონ­კრე­ტუ­ლი ქო­ნე­ბის გა­და­ფორ­მე­ბა მშე­ნებ­ლო­ბის დას­რუ­ლე­ბის შემ­დეგ ხდე­ბა. სა­კი­თხი გან­სა­კუთ­რე­ბით პრობ­ლე­მუ­რია, რად­გან სა­ქარ­თვე­ლო­ში საკ­მა­ოდ ხში­რად რჩე­ბა ეს ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბი შე­სას­რუ­ლე­ბე­ლი. სა­სა­მარ­თლო­მაც რომ და­ად­გი­ნოს, რომ ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა არ­სე­ბობს და თან­ხა ამო­სა­ღე­ბია, და­ზა­რა­ლე­ბუ­ლი ვე­რა­ფერს გა­ა­წყობს თუ მე­ო­რე მხა­რეს რე­სურ­სი აღარ აქვს.

ნანა მღებ­რიშ­ვი­ლი

AMBEBI.GE

სესხის აღება, დაგირავება, თავდები და "შავი სია" - "დამალული პუნქტები", რომელიც ფინანსური ხელშეკრულების დადებისას უნდა იცოდეთ

სესხის აღება, დაგირავება, თავდები და "შავი სია" - "დამალული პუნქტები", რომელიც ფინანსური ხელშეკრულების დადებისას უნდა იცოდეთ

ბევრი ადამიანის ცხოვრებაში დგება ფინანსური კრიზისი, როცა ის გამოუვალ მდგომარეობაშია და მცირე თუ დიდი თანხის სესხება უწევს. ამ დროს მსესხებელმა ბევრ ნიუანსს უნდა მიაქციოს ყურადღება, რომ საბოლოოდ მისთვის არახელსაყრელ მდგომარეობაში არ აღმოჩნდეს.

"მომხმარებელმა კარგად თუ არ გაიაზრა, რა უფლებები აქვს და ბრმად მოაწერა ხელი შეთანხმებას, შეიძლება დარჩეს ძალიან მაღალი პროცენტები და პირგასამტეხლო, მეორე მხრივ კი, შეიძლება მისი პირადი მონაცემები ისე იყოს დამუშავებული, მიმოფანტული და სხვების მიერ გამოყენებული, რომ რეალურად ძალიან ცუდ შედეგამდე მივიდეს. ეს შეიძლება იყოს შავ სიაში მოხვედრა," - განმარტავს იურისტი ეკა გორდაძე.

AMBEBI.GE იურისტ ეკა გორდაძეს საზოგადოებისთვის საინტერესო მრავალ საკითხზე ესაუბრა. გთავაზობთ იურისტის რჩევებსა და ინფორმაციას, თუ როგორ უნდა დავდოთ ფინანსური ხელშეკრულება ისე, რომ საბოლოოდ ჩვენთვის სასურველი შედეგი მივიღოთ.

ხელშეკრულება და მასში ჩამალული პუნქტები

მომხმარებლებს არ უყვართ ხელშეკრულების წაკითხვა. რეალურად ყველა ხელშეკრულებაში გაწერილია, თუ რამდენი პროცენტის გადახდა უწევს მსესხებელს, რა სანქციები შეიძლება ამოქმედდეს დარღვევის შემთხვევაში, რამდენია პირგასამტეხლო და ჯარიმა. პრობლემების უმეტესობა სწორედ კონტრაქტის არცოდნიდან გამომდინარეობს!

გასათვალისწინებელია, რომ მნიშვნელოვანი პუნქტები პატარა შრიფტითაა ხოლმე დაწერილი ან ისეთ ადგილასაა, სადაც არ ველოდებით. ეს საბაზრო პირობებში აპრობირებული მეთოდებია და ეს შეიძლება გააკეთოს ფიზიკურმა პირმაც, რომელიც ფულს გაასესხებს.

ნებისმიერ ფინანსურ ურთიერთობას მოსამზადებელი პერიოდი უნდა ქონდეს. ამ შემთხვევაში მსესხებელსა და საკრედიტო ოფიცერს შორის დეტალური საუბარი უნდა შედგეს, თუ რა შეღავათის გაკეთებაა შესაძლებელი, მსესხებელს რა ვალდებულების შესრულება შეუძლია. განსჯის საგანი უნდა იყოს, თუ რომელ მხარეს რისი დათმობა შეუძლია და მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა მოხდეს ხელმოწერა. შეუძლებელია მეორე მხარემ იმ პირობების შესრულება მოითხოვოს, რომელიც ხელშეკრულებაში არაა. სწორედ ამიტომაა მნიშვნელოვანი, რომ დაზუსტდეს ყველა დეტალი და ბრმად არ მოეწეროს ხელი ხელშეკრულებას.

იპოთეკური სესხები

იპოთეკური სესხი უძრავი ქონებითაა უზრუნველყოფილი და ყველაზე სავალალო მდგომარეობამდე სწორედ მას მივყავართ. ბანკები ჩადებულ უძრავ ქონებას ხშირად ყიდიან და ამის საწინააღმდეგო ბერკეტი, ფაქტობრივად, არ არსებობს.

ყველამ კარგად უნდა გავიაზროთ, რომ უძრავი ქონების იპოთეკით დატვირთვა სწორედ ამას გულისხმობს - ვალდებულების შეუსრულებლობისას მეორე მხარე შენი უძრავი ქონების რეალიზაციას მოახდენს. აღსრულების იძულებითი ღონისძიებების ჩართვა უკანასკნელი ეტაპია და ამის შემდეგ ვერ ავიცილებთ თავიდან ქონების აუქციონზე გატანას და რეალიზციას.

აღსრულების ეროვნული ბიუროს ვებგვერდზე არსებობს ელექტრონული აუქციონი (www.eauction.ge), სადაც იპოთეკით დატვირთული და დაკარგული ბინები რეალიზაციაზე გადის. ეს პროცესი გამჭვირვალეა და ყველას შეუძლია მონაწილეობა. ღიაა ინფორმაცია, თუ რა იყო ქონების საწყისი ფასი, რამდენჯერ გაიტანეს სარეალიზაციოდ. აქ გამოტანილი ქონების ფასი ხშირად რეალურ საბაზრო ღირებულებაზე ნაკლებია ხოლმე. ყოფილა შემთხვევები, რომ მესაკუთრეებს თავად გამოუსყიდიათ ქონება.

ონლაინ სესხები

ონლაინ სესხებთან დაკავშირებულმა სასამართლო პროცესებმა ბოლო პერიოდში ძალიან იმატა.

კომპანიებს, რომლებიც ონლაინ სესხებს გასცემენ, უმეტესად კაბალური პირობები აქვთ. პროცენტი და პირგასამტეხლო ძალიან მაღალია ხოლმე. ხშირად მსესხებელს შეიძლება იმდენი თანხა არც კი ქონდეს აღებული, რამდენის დაბრუნებაც უწევს. ამიტომაც აუცილებელია, რომ მომხმარებელმა წინასწარ წაიკითხოს ელექტრონული ხელშეკრულება, რომელიც ფიზიკურის ანალოგიურია.

სასამართლოს როლი ფინანსურ დავებში

სამოქალაქო კანონმდებლობა იცნობს შეუსაბამოდ მაღალი პროცენტის დაწევის პრაქტიკას. დეტალების შესწავლის შემდეგ რიგ შემთხვევაში სასამართლოს უთქვამს, რომ პროცენტი ან პირგასამტეხლო არის ძალიან მაღალი და სრულიად არარელევანტური რაოდენობა აღებული კრედიტის თანხასთან შედარებით და ის დაუწევია.

ვალდებულებების შემცირების ერთადერთი ბერკეტი სწორედ ესაა. სასამართლო ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში აფასებს სიტუაციას. მნიშვნელობა აქვს რა მოცულობისაა სესხი, რამდენად გადახდისუნარიანია მსესხებელი, რა ფინანსური მდგომარეობა აქვს მას. ხშირია შემთხვევა, რომ მხარეები რიგდებიან და მორიგების აქტით განსაზღვრავენ ნაწილობრივ გადახდის სქემას, ვალდებულებების ვადაში გადანაწილებას ან სხვა პირობებს. ასეთ შემთხვევაში დავა უფრო უმტკივნეულოდ და ორივე მხარისთვის მისაღები ფორმით სრულდება.

"კრედიტ ინფო"

პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა და პირადი მონაცემების დაცულობა ადამიანის კონსტიტუციური უფლებაა. "კრედიტ ინფო" წლებია, პირადი ინფორმაციის დამმუშავებელი ერთ-ერთი მსხვილი კომპანიაა. ის ფინანსური ორგანიზაციებიდან ინფორმაციას აგროვებს და ერთიან ბაზაში აქცევს. აქ ხვდება ინფორმაცია ვადაგადაცილების, სხვა სახის დარღვევის ან კარგი საკრედიტო ისტორიის შესახებ.

აღნიშნული ინფორმაციის "კრედიტ ინფოსთვის" გადაცემის პირობა, როგორც წესი, დევს ხოლმე ხელშეკრულებაში. თუ მოქალაქემ კონტრაქტში არ გამოხატა თანხმობა "კრედიტ ინფოსთვის" მონაცემების მიცემისა და დამუშავების შესახებ, ფინანსურ დაწესებულებას ამის გაკეთების უფლება არ აქვს. მონაცემების დამუშავება თანხმობის გარეშე მხოლოდ კანონმდებლობით გათვალისწინებული კონკრეტული საფუძველით არსებობს. სწორედ ამიტომ, თუ მსესხებელს არ უნდა მისი მონაცემები გარკვეულ ბაზაში მოხვდეს, თავად უნდა მიაქციოს საკითხს ყურადღება ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერის დროს.

უძრავი ქონების დაგირავება

ტერმინი "ბინის დაგირავება" არ არის სამართლებრივი ფორმა. რეალურად ეს არის იპოთეკით დატვირთული სესხი. ამ დროს სესხს გავცემთ და მისი უზრუნველყოფა ხდება იპოთეკით, მაგრამ ამ უძრავი ქონების სარგებლობის უფლებით.

თანაბარი პასუხისმგებლობა და ვალდებულებები მოქმედებს ორივე მხარეზე. იპოთეკური საგნის მესაკუთრე ვალდებულია დათქმულ დროში დააბრუნოს თანხა, მეორე მხარე კი ვალდებულია დაცალოს უძრავი ქონება. პირობების დარღვევის შემთხვევაში იპოთეკის საგნის რეალიზაცია ხდება. ხშირია შემთხვევები, როცა იპოთეკის საგნის რეალური საბაზრო ღირებულება ბევრად მაღალია, ვიდრე გასესხებული თანხის რაოდენობა. ამ შემთხვევაში ამონაგები თანხიდან გამსესხებელი მხოლოდ იმ მოცულობით დაკმაყოფილდება, რაზეც არის შეთანხმება.

ნოტარიუსის როლი ფინანსურ გარიგებებში

ნოტარიუსი მონაწილეობს, როგორც გარიგების დამადასტურებელი მხარე. ის ამოწმებს და ადასტურებს გარიგების ნამდვილობას. ბოლო წლებში საქართველოს ნოვაცია იყო, რომ ნოტარიუსს მიენიჭა სააღსრულებო ფურცლის გაცემის უფლება. ანუ თუ მხარეები ნოტარიუსთან ვიზიტის დროს შეთანხმდებიან, რომ საჭიროების შემთხვევაში ნოტარიუსი იქნება უფლებამოსილი გასცეს სააღსრულებო ფურცელი, მაშინ სასამართლო ეტაპს ავიცილებთ თავიდან. სასამართლო ეტაპი, შედეგების კუთხით რაც უნდა კომფორტული იყოს ამა თუ იმ მხარისთვის, გარკვეულ ვადასთან და ფინანსებთან არის დაკავშირებული. ამიტომაც მექანიმზი, როცა ნოტარიუსი გამოდის სააღსრულებლო ფურცლის გამცემი სუბიექტი, პროცესების გაჭიანურების თავიდან აცილების კარგი საშუალებაა.

ხრიკები აღსრულების მექანიზმის ჩართვის გასაწელად

სასამართლო განხილვები ყოველთვის დროსთანაა დაკავშირებული. საქართველოს სასამართლო სამი ინსტანციისგან შედგება. ყველა გადაწვეტილება, გარდა უზენაესი სასამართლოსი, შეგვიძლია შემდგომ ინსტანციაში გავასაჩივროთ. პირველი ინსტანციის ანუ რაიონული ან საქალაქო სასამართლოების გადაწყვეტილებები საჩივრდება მეორე ინსტანციის ანუ სააპელაციო სასამართლოში, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება კი - უზენაეს სასამართლოში. გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში გასაჩივრების ვადის გასვლამდე არ შედის. ამ ყველაფერს საკმაოდ დიდი დრო სჭირდება. ამიტომ აღსრულების მექანიზმის ჩართვის ვადის გასაწელად სასამართლოში გასაჩივრებას ხშირად მიმართავენ.

სესხება ფიზიკური პირისგან

ფიზიკური პირისგან სესხება ძირითადად ზეპირი ხელშეკრულებით ხდება, ანუ შეთანხმებას არ აქვს წერილობითი საფუძველი. ასეთ დროს პრობლემა არის ხოლმე მტკიცებულებითი კომპონენტის არ არსებობა.

შეიძლება მხარემ ვერ დაადასტუროს, რომ თანხა გაასესხა ან შეიძლება სესხის დაბრუნება ვერ დადასტურდეს. ამიტომ ფიზიკური პირისგან სესხების დროს მნიშვნელოვანია ნოტარიუსის როლი, რომელიც ორივე მხარეს ნათლად გააცნობს პირობებს და დაადასტურებს ყველა ნიუანსს. სამოქალაქო კანონმდებლობა ამ დროს მინიმუმ ორი მოწმის არსებობას ითვალისწინებს.

თავდები და მისი როლი

რამდენიმე ტიპის თავდებობა არსებობს. ჩვენთან ძირითადად იყენებენ ფორმას, როდესაც თავდები თავისი ქონებით არის პასუხისმგებელი მოვალესთან კრედიტორის წინაშე. თავდებმა ეს პასუხისმგებლობა კარგად უნდა გაიაზროს. ადამიანები მარტივად სთხოვენ ერთმანეთს, იქნებ დამიდასტურო სესხის მიღებაო. რეალურად კი აღმოჩნდება, რომ ის უბრალოდ მოწმე კი არაა, არამედ თავდებობის ხელშეკრულებას აწერს ხელს. ეს ნიშნავს, რომ თუ მოვალე ვერ ასრულებს ვალდებულებას, სწორედ თავდებს მოუწევს პასუხისმგებლობის აღება. ხელის მოწერის შემდეგ ამ პასუხისმგებლობის მოშორება უკვე შეუძლებელია.

უძრავი ქონების დაკარგვის საფრთხეები

საჯარო რეესტრის შემოღებამდე საკმაოდ აქტუალური იყო ფინანსური მაქინაციების შედეგად უძრავი ქონების დაკარგვა. ახლა კი უძრავ ქონებასთან მიმართებაში არსებობს პრეზუმცია, რომელსაც საჯარო რეესტრი და მის მიერ დაცული მონაცემები განამტკიცებს. ეს მნიშვნელოვანი წინ გადადგმული ნაბიჯია, რადგან საჯარო რეესტრის შემოღებამდე მონაცემები იყო ქაოსური. მფლობელი რეალურად ვერ ადასტურებდა ქონების ფლობას და ყოფილა შემთხვევები, რომ ერთი სახლი რამდენჯერმეც კი გაყიდულა. ამ დროს მესაკუთრეს შეიძლება ვერც გაეგო, რომ მისი ქონება გაყიდული ან იპოთეკით დატვირთული იყო. დღეს სიტუაცია სრულიად განსხვავებულია. საკუთრებაზე უფლება ისე ვერ წარმოგეშვება, თუ არ ხართ რეესტრში რეგისტრირებული. ნებისმიერი გარიგების დადებისას ჯერ რეესტრში მოწმდება საკუთრება და აქტივები და ყველამ იცის, რომ ეს ინფორმაცია უტყუარია. ამიტომ თაღლითურად სხვისი ქონების გაყიდვის შესაძლებლობა მინიმუმამდეა დაყვანილი.

მშენებარე ობიექტები

მშენებარე უძრავი ქონების შეძენა სამომავლო საკუთრების უფლებით ხდება, ანუ მხარე მომავალში გახდება ამა თუ იმ ფართის მფლობელი. კონკრეტული ქონების გადაფორმება მშენებლობის დასრულების შემდეგ ხდება. საკითხი განსაკუთრებით პრობლემურია, რადგან საქართველოში საკმაოდ ხშირად რჩება ეს ვალდებულებები შესასრულებელი. სასამართლომაც რომ დაადგინოს, რომ ვალდებულება არსებობს და თანხა ამოსაღებია, დაზარალებული ვერაფერს გააწყობს თუ მეორე მხარეს რესურსი აღარ აქვს.

ნანა მღებრიშვილი

AMBEBI.GE

"ბავშვის დედა კართან მუხლებზე მდგომი დამხვდა, სიტყვებს თავს ვერ უყრიდა" - სცენიდან ომში და ომიდან სამაშველო სამსახურში წასული ბიჭის ამბავი

"ბავშვის ოპერაცია 300 000 ევრო ჯდება და სანამ თანხას არ გადავურიცხავთ, არაფერს უკეთებენ" - პატარა ანიტას დახმარება სჭირდება

"ვაჟა გაფრინდაშვილი მონაწილეობდა 2008 წლის აგვისტოს მოვლენებში, როგორც ექიმი" - ე.წ.სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო КГБ