პოლიტიკა
კონფლიქტები
სამხედრო

5

აპრილი

დღის ზოგადი ასტროლოგიური პროგნოზი

შაბათი, მთვარის მერვე დღე დაიწყება 10:42-ზე, მთვარე კირჩხიბშია ახალი საქმეების დასაწყებად ნეიტრალური დღეა. დიდ დროსა და ენერგიას ითხოვს ადრე დაწყებული საქმეები. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება სხვა დღისთვის გადადეთ. კარგი დღეა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმეების მოსაგვარებლად. კარგია მივლინების, მოგზაურობის დასაწყებად. ხშირად იმოძრავეთ, გადაადგილეთ ავეჯი, განაახლეთ ინტერიერი. სხვა დღისთვის გადადეთ ქორწინება და ნიშნობა. ამ დღის რთული ორგანო კუჭია. მოერიდეთ კუჭის გადატვირთვას, მოწევას, სმას.
მსოფლიო
სამართალი
საზოგადოება
სპორტი
მეცნიერება
Faceამბები
მოზაიკა
კვირის კითხვადი სტატიები
თვის კითხვადი სტატიები
როგორ უნდა შეაყვაროთ ბავშვს სასკოლო გარემო - ფსიქოლოგის რჩევები მშობლებს
როგორ უნდა შეაყვაროთ ბავშვს სასკოლო გარემო - ფსიქოლოგის რჩევები მშობლებს

ბავ­შვის აღ­ზრდა­ში ოჯახ­თან ერ­თად სკო­ლას უმ­ნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნე­სი ფუნ­ქცია აკის­რია. ფსი­ქო­ლო­გე­ბის მო­საზ­რე­ბით, სკო­ლა არ არის მხო­ლოდ გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბის ად­გი­ლი, არა­მედ ეს არის სამ­ყა­რო, სა­დაც ბავ­შვი ყა­ლიბ­დე­ბა და დიდი სო­ცი­ა­ლუ­რი გა­რე­მოს წევ­რო­ბის­თვის ემ­ზა­დე­ბა. ამ გზა­ზე მას ბევ­რი წი­ნა­აღ­მდე­გო­ბის გა­და­ლახ­ვა უწევს, რა­შიც რო­გორც ოჯა­ხის, ასე­ვე სკო­ლის დახ­მა­რე­ბა სჭირ­დე­ბა. მოს­წავ­ლეს სკო­ლი­სად­მი ინ­ტე­რე­სი სხვა­დას­ხვა მი­ზე­ზის გამო ნე­ბის­მი­ერ ასაკ­ში შე­იძ­ლე­ბა გა­უქ­რეს.

რა დაბ­რკო­ლე­ბებს აწყდე­ბი­ან და რო­გორ შე­იძ­ლე­ბა და­ვეხ­მა­როთ ბავ­შვებს სას­კო­ლო გა­ნათ­ლე­ბის მი­ღე­ბის გზა­ზე შექ­მნი­ლი სირ­თუ­ლე­ე­ბი­სას? - ამ თე­მებ­ზე AMBEBI.GE წმი­და გი­ორ­გის სა­ხე­ლო­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო სკო­ლის ფსი­ქო­ლოგს, ნა­თია კან­დე­ლაკს ესა­უბ­რა:

- ქალ­ბა­ტო­ნო ნა­თია, სა­ნამ კონ­კრე­ტულ რე­კო­მენ­და­ცი­ებ­ზე ვი­სა­უბ­რებ­დეთ, ალ­ბათ, უმ­ჯო­ბე­სია თავ­და­პირ­ვე­ლად პრობ­ლე­მე­ბი გა­მოვ­კვე­თოთ. ძი­რი­თა­დად, რა არის ის და­მაბ­რკო­ლე­ბე­ლი ფაქ­ტო­რე­ბი, რის გა­მოც შე­იძ­ლე­ბა ბავ­შვს სკო­ლა­ში მის­ვლა არ უნ­დო­დეს და არ უხა­რო­დეს?

- სკო­ლის­თვის სამ­ზა­დი­სი ყვე­ლა ოჯახ­ში გან­სა­კუთ­რე­ბულ ემო­ცი­ებს უკავ­შირ­დე­ბა. მშობ­ლე­ბი, რომ­ლებ­საც შვი­ლი პირ­ვე­ლად მიჰ­ყავთ სკო­ლა­ში, დიდი ხნით ადრე იწყე­ბენ სამ­ზა­დისს, არ­ჩე­ვენ სკო­ლას, იძე­ნენ ფე­რა­დო­ვან და სა­ინ­ტე­რე­სო სას­კო­ლო ნივ­თებს, ხში­რად ესა­უბ­რე­ბი­ან შვი­ლებს, რომ სას­კო­ლო გან­წყო­ბა შე­უქ­მნან. ამი­ტო­მაც თავ­და­პირ­ვე­ლად ბავ­შვებს სკო­ლა­ში წას­ვლა უხა­რი­ათ. ცხა­დია, ამ დროს არ აქვთ გაც­ნო­ბი­ე­რე­ბუ­ლი სკო­ლის ძი­რი­თა­დი ფუნ­ქცია. ახალ გა­რე­მო­ში ჩნდე­ბა ახა­ლი ამო­ცა­ნე­ბი, მო­ვა­ლე­ო­ბე­ბი, მის ირ­გვლივ ჩნდე­ბი­ან ახა­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბი. ოჯა­ხის შემ­დეგ ჩნდე­ბა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი შემ­ფა­სე­ბე­ლი - მას­წავ­ლე­ბე­ლი. ამ­გვარ სი­ახ­ლე­ებ­თან ადაპ­ტა­ცი­ის პრო­ცესს მოს­წავ­ლე­თა გარ­კვე­უ­ლი ნა­წი­ლი წარ­მა­ტე­ბით გა­ივ­ლის, თუმ­ცა გარ­კვე­ულ ნა­წილს შე­საძ­ლოა სირ­თუ­ლე­ე­ბი შე­ექ­მნას, რა­საც ფსი­ქო­ლო­გე­ბი სას­კო­ლო კრი­ზისს ვუ­წო­დებთ. ხშირ შემ­თხვე­ვა­ში, უფ­რო­სე­ბის­თვის ეს შე­უმ­ჩნე­ვე­ლი ხდე­ბა. ამ­დე­ნად სკო­ლის­თვის გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლად სა­პა­სუ­ხის­მგებ­ლო სა­კი­თხია, რო­გორ გა­ივ­ლი­ან ამ ეტაპს მოს­წავ­ლე­ე­ბი.

თუ მოს­წავ­ლეს სკო­ლა­ში სა­სი­ა­მოვ­ნო, თბი­ლი, მო­წეს­რი­გე­ბუ­ლი გა­რე­მო და ჯან­სა­ღი ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რი კლი­მა­ტი დახ­ვდე­ბა, ეს პრო­ცე­სი უმ­ტკივ­ნე­უ­ლოდ ჩა­ივ­ლის. ცხა­დია, ამ შემ­თხვე­ვა­ში მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია მშობ­ლის რო­ლიც. ისი­ნი ეძე­ბენ და ნდო­ბას უცხა­დე­ბენ იმ გა­რე­მოს, სა­დაც მათ შვილს ხა­რის­ხი­ან გა­ნათ­ლე­ბას მის­ცე­მენ, ჯან­საღ, გო­ნი­ერ და შე­მოქ­მე­დე­ბით პი­როვ­ნე­ბად ჩა­მო­ა­ყა­ლი­ბე­ბენ. ეს არის ყვე­ლა მშობ­ლის სურ­ვი­ლი. როცა მშო­ბელს სკო­ლი­სად­მი ნდო­ბა უჩ­ნდე­ბა, მისი გან­წყო­ბა ბავ­შვზეც გა­და­დის. შე­სა­ბა­მი­სად მშო­ბელ­მა უნდა გა­ით­ვა­ლის­წი­ნოს ისიც, რომ მისი ნე­გა­ტი­უ­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა სკო­ლის, პე­და­გო­გის, გა­რე­მოს მი­მართ აუ­ცი­ლებ­ლად გა­და­ე­დე­ბა ბავ­შვს, რაც აი­სა­ხე­ბა მის გან­წყო­ბა­ზე და აკა­დე­მი­ურ მოს­წრე­ბა­ზე. ამი­ტომ მშო­ბელ­მა თავი უნდა აა­რი­დოს ბავ­შვის თან­დას­წრე­ბით კრი­ტი­კულ შე­ფა­სე­ბას.

- ბავ­შვის წი­ნა­შე ყვე­ლას თა­ვი­სი წილი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა აკის­რია. თქვენ უკვე ისა­უბ­რეთ მშობ­ლის როლ­ზე და მათ რჩე­ვე­ბიც მი­ე­ცით. რაზე უნდა გა­ა­მახ­ვი­ლოს ყუ­რა­დღე­ბა სკო­ლამ, რომ მოს­წავ­ლემ სირ­თუ­ლე­ე­ბის დაძ­ლე­ვა მო­ა­ხერ­ხოს?

- მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, პირ­ველ რიგ­ში მას­წავ­ლე­ბელ­სა და მოს­წავ­ლეს შო­რის პო­ზი­ტი­უ­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბა: მოს­წავ­ლის წა­ხა­ლი­სე­ბა, მისი მიღ­წე­ვე­ბის, თუ მცდე­ლო­ბე­ბის აღი­ა­რე­ბა, მე­გობ­რუ­ლი და ჯან­სა­ღი ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რი კლი­მა­ტის შექ­მნა. მოკ­ლედ რომ ვთქვათ, მოს­წავ­ლი­სათ­ვის სკო­ლა ნელ-ნელა საყ­ვა­რელ ად­გი­ლად უნდა გა­და­იქ­ცეს, სა­დაც მას მი­უ­ხა­რია, სა­დაც იგი უყ­ვართ, პა­ტივს სცე­მენ, ას­წავ­ლი­ან, ეთა­მა­შე­ბი­ან და ა.შ. მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, ბავ­შვს არ მო­აკ­ლდეს პე­და­გო­გე­ბის­გან სით­ბო, სიყ­ვა­რუ­ლი, ყუ­რა­დღე­ბა, რად­გან მათი დე­ფი­ცი­ტი არაც­ნო­ბი­ერ­ში ილე­ქე­ბა და მოზ­რდილ ასაკ­ში არა­სა­სურ­ველ შე­დეგს ვი­ღებთ. კერ­ძო სკო­ლას აქვს მცი­რე­რი­ცხო­ვა­ნი კლა­სე­ბის ფუ­ფუ­ნე­ბა, აქე­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, პე­და­გო­გებს შე­საძ­ლებ­ლო­ბა აქვთ გა­ით­ვა­ლის­წი­ნონ მოს­წავ­ლის ინი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი თა­ვი­სე­ბუ­რე­ბე­ბი და ფსი­ქო­ლო­გის დახ­მა­რე­ბით იზ­რუ­ნონ თი­თო­ე­უ­ლი მოს­წავ­ლის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე.

- ალ­ბათ, უკე­თე­სი შე­დე­გის მი­საღ­წე­ვად და მოს­წავ­ლის გა­ხა­ლი­სე­ბის მიზ­ნით, მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია სას­წავ­ლო პრო­ცე­სის მრა­ვალ­ფე­როვ­ნე­ბა, სა­ინ­ტე­რე­სო აქ­ტი­ვო­ბე­ბი, რაც ბავ­შვს არ შე­უქ­მნის გან­ცდას, რომ სკო­ლა­ში სი­ა­რუ­ლი მის­თვის რუ­ტი­ნაა.

- ბავ­შვის დღის რე­ჟი­მი ისე უნდა იყოს აწყო­ბი­ლი, რომ მოს­წავ­ლე არ გა­და­ი­ღა­ლოს. ამ მხრივ მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ცხრი­ლიც. ძი­რი­თა­დი და არა­ძი­რი­თა­დი გაკ­ვე­თი­ლე­ბი ისე უნდა ენაც­ვლე­ბო­დეს ერ­თმა­ნეთს, რომ მოს­წავ­ლე­ებს აქ­ტი­უ­რი გო­ნებ­რი­ვი დატ­ვირ­თვის შემ­დეგ ფი­ზი­კუ­რად და სუ­ლი­ე­რად გან­მუხ­ტვი­სა და გა­და­ხა­ლი­სე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა ჰქონ­დეთ. სწო­რედ ასე­თი ცხრი­ლი ხვდე­ბათ მოს­წავ­ლე­ებს ჩვენს სკო­ლა­ში. ძი­რი­თა­დი გაკ­ვე­თი­ლე­ბის შემ­დეგ, ბავ­შვე­ბი ის­ვე­ნე­ბენ, ეზო­ში ერ­თო­ბი­ან და მხო­ლოდ ამის შემ­დეგ აგ­რძე­ლე­ბენ მე­ცა­დი­ნე­ო­ბას დღის მე­ო­რე ნა­ხე­ვარ­ში. გარ­და ამი­სა, მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, რომ თი­თო­ე­ულ გაკ­ვე­თილს პე­და­გო­გე­ბი გეგ­მა­ვენ მოს­წავ­ლე­თა ასა­კობ­რი­ვი და ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი თა­ვი­სე­ბუ­რე­ბე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით. ისი­ნი კარ­გად იც­ნო­ბენ რო­გორც ტრა­დი­ცი­ულ, ისე თა­ნა­მედ­რო­ვე მე­თო­დო­ლო­გი­ას, მიდ­გო­მებს და, ცხა­დია, იყე­ნებ სხვა­დას­ხვა სა­ინ­ტე­რე­სო აქ­ტი­ვო­ბებს. ამ მხრივ მეც აქ­ტი­უ­რად ვთა­ნამ­შრომ­ლობ მათ­თან. გარ­და ამი­სა, სკო­ლა­ში ხში­რად გვაქვს კლას­გა­რე­შე აქ­ტი­ვო­ბე­ბი, პრო­ექ­ტე­ბი, ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი, გას­ვლი­თი გაკ­ვე­თი­ლე­ბი თუ ექ­სკურ­სი­ე­ბი, რაც კი­დევ უფრო სა­ინ­ტე­რე­სოს ხდის მოს­წავ­ლე­თა ცხოვ­რე­ბას და ვფიქ­რობ, ყო­ვე­ლი­ვე ეს გვეხ­მა­რე­ბა იმა­ში, რომ ბავ­შვებს სკო­ლა­ში მო­უ­ხა­რო­დეთ.

- ზო­გა­დად, ურ­თი­ერ­თო­ბებ­ში პირ­ვე­ლი კონ­ტაქ­ტის მნიშ­ვნე­ლო­ბა­ზე ამახ­ვი­ლე­ბენ ყუ­რა­დღე­ბას. სკო­ლა­ზე პირ­ვე­ლი შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა მოს­წავ­ლეს შე­საძ­ლოა, ცხოვ­რე­ბის ბო­ლომ­დე გაჰ­ყვეს. რა არის გა­სათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბე­ლი სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბას­თან პირ­ვე­ლი შე­ხე­ბი­სას, გარ­და მშობ­ლის გან­წყო­ბი­სა, რა­ზეც თქვენ უკვე ვრცლად ისა­უბ­რეთ?

- პირ­ვე­ლი შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა მარ­თლაც გან­მსა­ზღვრე­ლია, რამ­დე­ნად სწო­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა და გან­წყო­ბა ჩა­მო­უ­ყა­ლიბ­დე­ბა ბავ­შვს ახალ გა­რე­მოს­თან. გან­წყო­ბა არის ფსი­ქო-ფი­ზი­კუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა, რის გა­რე­შეც ადა­მი­ანს გა­უ­ჭირ­დე­ბო­და ნე­ბის­მი­ე­რი საქ­მი­ა­ნო­ბის შეს­რუ­ლე­ბა. დი­მიტ­რი უზ­ნა­ძის მი­ხედ­ვით, ყვე­ლა ქცე­ვას აუ­ცი­ლებ­ლად წინ უს­წრებს გან­წყო­ბის აღ­მო­ცე­ნე­ბა, იმის­თვის, რომ აღ­მო­ცენ­დეს ქცე­ვა და შე­სა­ბა­მი­სად ამ ქცე­ვის ადეკ­ვა­ტუ­რი გან­წყო­ბა, სა­ჭი­როა არ­სე­ბობ­დეს მო­თხოვ­ნი­ლე­ბა და სი­ტუ­ა­ცია, რო­მე­ლიც მო­ი­ცავს ამ მო­თხოვ­ნი­ლე­ბის დაკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბის ფაქ­ტო­რებს. აქე­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, სწავ­ლი­სად­მი გან­წყო­ბის შექ­მნას გა­ნა­პი­რო­ბებს პირ­ველ რიგ­ში პი­როვ­ნუ­ლი მზა­ო­ბა და შემ­დგომ, მის­თვის შე­სა­ტყვი­სი გან­ვი­თა­რე­ბის გა­რე­მო. ამ ფაქ­ტო­რე­ბის ურ­თირთქმე­დე­ბით წარ­მო­იქ­მნე­ბა სურ­ვი­ლი ახა­ლი საქ­მი­ა­ნო­ბის შე­სას­რუ­ლებ­ლად.

მოს­წავ­ლეს სკო­ლას­თან პირ­ვე­ლი შე­ხე­ბა წინა სას­კო­ლო მზა­ო­ბის ტეს­ტის დროს აქვს. შე­სა­ბა­მი­სად, ტეს­ტი­რე­ბის­თვის სა­გან­გე­ბოდ ვემ­ზა­დე­ბი, სა­ხა­ლი­სო აქ­ტი­ვო­ბე­ბით ვხვდე­ბი, ვათ­ვა­ლი­ე­რე­ბი­ნებ სკო­ლას, ვუქ­მნი პო­ზი­ტი­ურ გან­წყო­ბას.

შემ­დე­გი ეტა­პი უკვე არის პირ­ვე­ლი სას­წავ­ლო დღე, რომ­ლის­თვი­საც ასე­ვე გან­სა­კუთ­რე­ბით ემ­ზა­დე­ბა სკო­ლაც და თი­თო­ე­უ­ლი პე­და­გო­გი. ვცდი­ლობთ შევ­ქმნათ ლა­მა­ზი და მიმ­ზიდ­ვე­ლი გა­რე­მო, მო­ვამ­ზა­დოთ სა­ხა­ლი­სო, სა­ინ­ტე­რე­სო აქ­ტი­ვო­ბე­ბი იმი­სათ­ვის, რომ პირ­ვე­ლი დღე სკო­ლა­ში მოს­წავ­ლე­ე­ბი­სათ­ვის გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი და შთამ­ბეჭ­და­ვი აღ­მოჩ­ნდეს.

- თქვენ სკო­ლის ფსი­ქო­ლო­გი ბრძან­დე­ბით, ძი­რი­თა­დად, რაში სჭირ­დე­ბათ მოს­წავ­ლე­ებს თქვე­ნი დახ­მა­რე­ბა და რო­გორ ახერ­ხებთ ამას?

- პირ­ველკ­ლა­სე­ლებ­სა და ახ­ლად­გად­მო­სულ მოს­წავ­ლე­ებს ადაპ­ტა­ცი­ის პრო­ცეს­ში ვუ­წყობ ხელს. და­წყე­ბით სა­ფე­ხურ­ზე ვა­ტა­რებ პირ­ვე­ლა­დი ინ­ტე­ლექ­ტის კვლე­ვის ტესტს, სას­წავ­ლო უნარ-ჩვე­ვე­ბის დი­აგ­ნოს­ტი­რე­ბას ვახ­დენ და თუ რო­მე­ლი­მე უნა­რი ასა­კის შე­სა­ბა­მი­სად არ არის გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი, სა­კო­რექ­ციო-გან­მა­ვი­თა­რე­ბელ მუ­შა­ო­ბას ვა­ხორ­ცი­ე­ლებ ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად.

მოს­წავ­ლე­ებს ვეხ­მა­რე­ბი ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რი, ქცე­ვი­თი, სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო თუ ემო­ცი­უ­რი პრობ­ლე­მე­ბის გა­დაჭ­რა­ში. მაქვს ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი შეხ­ვედ­რე­ბი უფ­როსკლა­სე­ლებ­თან. ყო­ველ­თვის მზად ვარ მო­ვუს­მი­ნო და და­ვეხ­მა­რო მათ. გარ­და ამი­სა, ვცდი­ლობ მოს­წავ­ლე­ებს პრო­ფე­სი­უ­ლი არ­ჩე­ვა­ნის გა­კე­თე­ბი­სა და გა­აზ­რე­ბის სა­კი­თხშიც შე­ვუ­წყო ხელი. სურ­ვი­ლის მი­ხედ­ვით ვა­ტა­რებ პრო­ფე­სი­ულ ორი­ენ­ტა­ცი­ას­თან და­კავ­ში­რე­ბულ ტეს­ტი­რე­ბას და ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად გან­ვი­ხი­ლავ თი­თო­ე­ულ მოს­წავ­ლეს­თან ერ­თად მათ შე­დე­გებს.

- ერთ-ერთი სირ­თუ­ლე, რომ­ლის დაძ­ლე­ვაც ბავ­შვს უწევს, სა­ში­ნაო და­ვა­ლე­ბებ­თან გამ­კლა­ვე­ბაა. ხში­რად არის აზ­რთა სხვა­დას­ხვა­ო­ბა - უნდა და­ეხ­მა­როს თუ არა მშო­ბე­ლი შვილს მე­ცა­დი­ნე­ო­ბი­სას? ამ სა­კი­თხზე ბევ­რს და­ო­ბენ, თუმ­ცა სას­წავ­ლო პრო­ცეს­ში მშო­ბელ­თა ჩარ­თუ­ლო­ბის მნიშ­ვნე­ლო­ბა­ზე ყვე­ლა თან­ხმდე­ბა. რო­გო­რია ამ მხრივ თქვე­ნი რე­კო­მენ­და­ცია?

- ჩვენს სკო­ლა­ში პირ­ველ-მე­ო­რე კლა­სებ­ში დღის მე­ო­რე ნა­ხე­ვარ­ში სა­ში­ნაო და­ვა­ლე­ბის ძი­რი­თად ნა­წილს ად­გილ­ზე ას­რუ­ლე­ბენ მოს­წავ­ლე­ე­ბი. მხო­ლოდ გარ­კვე­უ­ლი პე­რი­ო­დუ­ლო­ბით მი­აქვთ შინ სიმ­ბო­ლუ­რი ხა­სი­ა­თის და­ვა­ლე­ბე­ბი. იმის­თვის, რომ ნელ-ნელა გა­ნუ­ვი­თარ­დეთ პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა და და­ვა­ლე­ბის შინ და­მო­უ­კი­დებ­ლად შეს­რუ­ლე­ბის უნა­რე­ბი. ამ შემ­თხვე­ვა­ში მშობ­ლებს ვურ­ჩევთ ხოლ­მე არ ჩა­ე­რი­ონ და­ვა­ლე­ბის შეს­რუ­ლე­ბის პრო­ცეს­ში, მი­ან­დონ მოს­წავ­ლეს და არ ჩა­უს­წო­რონ, თუნ­დაც შეც­დო­მით შეს­რუ­ლე­ბუ­ლი და­ვა­ლე­ბა. მას­წავ­ლე­ბე­ლი მოს­წავ­ლე­ებ­თან ერ­თად გა­ნი­ხი­ლავს, აძ­ლევს მათ კონ­კრე­ტულ რჩე­ვებ­სა და რე­კო­მენ­და­ცი­ებს. მომ­დევ­ნო კლა­სებ­ში შე­სას­რუ­ლე­ბე­ლი და­ვა­ლე­ბე­ბის მო­ცუ­ლო­ბა ნელ-ნელა იზ­რდე­ბა და ასე თან­და­თა­ნო­ბით ვცდი­ლობთ მი­ვაჩ­ვი­ოთ მოს­წავ­ლე­ე­ბი და­მო­უ­კი­დებ­ლად მუ­შა­ო­ბას, გან­ვუ­ვი­თა­როთ პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის გრძნო­ბა. თუმ­ცა, ცხა­დია, ეს არ გა­მო­რი­ცხავს მშო­ბელ­თა ჩარ­თუ­ლო­ბას. სკო­ლას მშობ­ლებ­თან ყო­ველ­დღი­უ­რი კო­მუ­ნი­კა­ცია აქვს. მათ მი­ე­წო­დე­ბათ ინ­ფორ­მა­ცია მოს­წავ­ლე­თა აკა­დე­მი­ურ მოს­წრე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით, მათ ძლი­ერ და სუსტ მხა­რე­ებ­ზე. სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში აქ­ტი­უ­რად რთავს მშო­ბელს.

- ბოლო წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში სკო­ლა მხო­ლოდ კონ­კრე­ტუ­ლი საგ­ნე­ბის სას­წავ­ლე­ბე­ლი აღარ არის და კერ­ძო სკო­ლე­ბი მოს­წავ­ლე­ებს სხვა­დას­ხვა სა­ხის აქ­ტი­ვო­ბას სთა­ვა­ზო­ბენ. რამ­დე­ნად მნიშ­ვენ­ლო­ი­ვა­ნია სხვა­დას­ხვა წრის კომ­პლექ­სუ­რად ერთ სივ­რცე­ში გა­ერ­თი­ა­ნე­ბა, რა და­დე­ბი­თი გავ­ლე­ნა შე­იძ­ლე­ბა ამან მოს­წავ­ლე­ზე იქო­ნი­ოს?

- ჩვენ­თან 09:00-დან 16:30 სა­ა­თამ­დე მოს­წავ­ლე­ებს სა­გაკ­ვე­თი­ლო ცხრი­ლით გან­სა­ზღვრუ­ლი აქვთ რო­გორც ძი­რი­თა­დი საგ­ნე­ბი, ისე ხე­ლოვ­ნე­ბი­სა და სპორ­ტის კა­თედ­რის მიერ შე­მო­თა­ვა­ზე­ბუ­ლი არა­ერ­თი და­მა­ტე­ბი­თი სა­გა­ნი, რო­გო­რი­ცაა: ცეკ­ვა, კე­რა­მი­კა, ჭად­რა­კი და ა.შ. ამ საგ­ნე­ბის შეს­წავ­ლა ხელს უწობს მოს­წავ­ლე­ებს გან­ვი­თარ­დნენ არა მხო­ლოდ ინ­ტე­ლექ­ტუ­ა­ლუ­რად, არა­მედ სუ­ლი­ე­რად და ფი­ზი­კუ­რად.

ანა მარ­შა­ნია

AMBEBI.GE

როგორ უნდა შეაყვაროთ ბავშვს სასკოლო გარემო - ფსიქოლოგის რჩევები მშობლებს

როგორ უნდა შეაყვაროთ ბავშვს სასკოლო გარემო - ფსიქოლოგის რჩევები მშობლებს

ბავშვის აღზრდაში ოჯახთან ერთად სკოლას უმნიშვნელოვანესი ფუნქცია აკისრია. ფსიქოლოგების მოსაზრებით, სკოლა არ არის მხოლოდ განათლების მიღების ადგილი, არამედ ეს არის სამყარო, სადაც ბავშვი ყალიბდება და დიდი სოციალური გარემოს წევრობისთვის ემზადება. ამ გზაზე მას ბევრი წინააღმდეგობის გადალახვა უწევს, რაშიც როგორც ოჯახის, ასევე სკოლის დახმარება სჭირდება. მოსწავლეს სკოლისადმი ინტერესი სხვადასხვა მიზეზის გამო ნებისმიერ ასაკში შეიძლება გაუქრეს.

რა დაბრკოლებებს აწყდებიან და როგორ შეიძლება დავეხმაროთ ბავშვებს სასკოლო განათლების მიღების გზაზე შექმნილი სირთულეებისას? - ამ თემებზე AMBEBI.GE წმიდა გიორგის სახელობის საერთაშორისო სკოლის ფსიქოლოგს, ნათია კანდელაკს ესაუბრა:

- ქალბატონო ნათია, სანამ კონკრეტულ რეკომენდაციებზე ვისაუბრებდეთ, ალბათ, უმჯობესია თავდაპირველად პრობლემები გამოვკვეთოთ. ძირითადად, რა არის ის დამაბრკოლებელი ფაქტორები, რის გამოც შეიძლება ბავშვს სკოლაში მისვლა არ უნდოდეს და არ უხაროდეს?

- სკოლისთვის სამზადისი ყველა ოჯახში განსაკუთრებულ ემოციებს უკავშირდება. მშობლები, რომლებსაც შვილი პირველად მიჰყავთ სკოლაში, დიდი ხნით ადრე იწყებენ სამზადისს, არჩევენ სკოლას, იძენენ ფერადოვან და საინტერესო სასკოლო ნივთებს, ხშირად ესაუბრებიან შვილებს, რომ სასკოლო განწყობა შეუქმნან. ამიტომაც თავდაპირველად ბავშვებს სკოლაში წასვლა უხარიათ. ცხადია, ამ დროს არ აქვთ გაცნობიერებული სკოლის ძირითადი ფუნქცია. ახალ გარემოში ჩნდება ახალი ამოცანები, მოვალეობები, მის ირგვლივ ჩნდებიან ახალი ადამიანები. ოჯახის შემდეგ ჩნდება მნიშვნელოვანი შემფასებელი - მასწავლებელი. ამგვარ სიახლეებთან ადაპტაციის პროცესს მოსწავლეთა გარკვეული ნაწილი წარმატებით გაივლის, თუმცა გარკვეულ ნაწილს შესაძლოა სირთულეები შეექმნას, რასაც ფსიქოლოგები სასკოლო კრიზისს ვუწოდებთ. ხშირ შემთხვევაში, უფროსებისთვის ეს შეუმჩნეველი ხდება. ამდენად სკოლისთვის განსაკუთრებულად საპასუხისმგებლო საკითხია, როგორ გაივლიან ამ ეტაპს მოსწავლეები.

თუ მოსწავლეს სკოლაში სასიამოვნო, თბილი, მოწესრიგებული გარემო და ჯანსაღი ფსიქოლოგიური კლიმატი დახვდება, ეს პროცესი უმტკივნეულოდ ჩაივლის. ცხადია, ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია მშობლის როლიც. ისინი ეძებენ და ნდობას უცხადებენ იმ გარემოს, სადაც მათ შვილს ხარისხიან განათლებას მისცემენ, ჯანსაღ, გონიერ და შემოქმედებით პიროვნებად ჩამოაყალიბებენ. ეს არის ყველა მშობლის სურვილი. როცა მშობელს სკოლისადმი ნდობა უჩნდება, მისი განწყობა ბავშვზეც გადადის. შესაბამისად მშობელმა უნდა გაითვალისწინოს ისიც, რომ მისი ნეგატიური დამოკიდებულება სკოლის, პედაგოგის, გარემოს მიმართ აუცილებლად გადაედება ბავშვს, რაც აისახება მის განწყობაზე და აკადემიურ მოსწრებაზე. ამიტომ მშობელმა თავი უნდა აარიდოს ბავშვის თანდასწრებით კრიტიკულ შეფასებას.

- ბავშვის წინაშე ყველას თავისი წილი პასუხისმგებლობა აკისრია. თქვენ უკვე ისაუბრეთ მშობლის როლზე და მათ რჩევებიც მიეცით. რაზე უნდა გაამახვილოს ყურადღება სკოლამ, რომ მოსწავლემ სირთულეების დაძლევა მოახერხოს?

- მნიშვნელოვანია, პირველ რიგში მასწავლებელსა და მოსწავლეს შორის პოზიტიური დამოკიდებულების ჩამოყალიბება: მოსწავლის წახალისება, მისი მიღწევების, თუ მცდელობების აღიარება, მეგობრული და ჯანსაღი ფსიქოლოგიური კლიმატის შექმნა. მოკლედ რომ ვთქვათ, მოსწავლისათვის სკოლა ნელ-ნელა საყვარელ ადგილად უნდა გადაიქცეს, სადაც მას მიუხარია, სადაც იგი უყვართ, პატივს სცემენ, ასწავლიან, ეთამაშებიან და ა.შ. მნიშვნელოვანია, ბავშვს არ მოაკლდეს პედაგოგებისგან სითბო, სიყვარული, ყურადღება, რადგან მათი დეფიციტი არაცნობიერში ილექება და მოზრდილ ასაკში არასასურველ შედეგს ვიღებთ. კერძო სკოლას აქვს მცირერიცხოვანი კლასების ფუფუნება, აქედან გამომდინარე, პედაგოგებს შესაძლებლობა აქვთ გაითვალისწინონ მოსწავლის ინივიდუალური თავისებურებები და ფსიქოლოგის დახმარებით იზრუნონ თითოეული მოსწავლის განვითარებაზე.

- ალბათ, უკეთესი შედეგის მისაღწევად და მოსწავლის გახალისების მიზნით, მნიშვნელოვანია სასწავლო პროცესის მრავალფეროვნება, საინტერესო აქტივობები, რაც ბავშვს არ შეუქმნის განცდას, რომ სკოლაში სიარული მისთვის რუტინაა.

- ბავშვის დღის რეჟიმი ისე უნდა იყოს აწყობილი, რომ მოსწავლე არ გადაიღალოს. ამ მხრივ მნიშვნელოვანია ცხრილიც. ძირითადი და არაძირითადი გაკვეთილები ისე უნდა ენაცვლებოდეს ერთმანეთს, რომ მოსწავლეებს აქტიური გონებრივი დატვირთვის შემდეგ ფიზიკურად და სულიერად განმუხტვისა და გადახალისების შესაძლებლობა ჰქონდეთ. სწორედ ასეთი ცხრილი ხვდებათ მოსწავლეებს ჩვენს სკოლაში. ძირითადი გაკვეთილების შემდეგ, ბავშვები ისვენებენ, ეზოში ერთობიან და მხოლოდ ამის შემდეგ აგრძელებენ მეცადინეობას დღის მეორე ნახევარში. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია, რომ თითოეულ გაკვეთილს პედაგოგები გეგმავენ მოსწავლეთა ასაკობრივი და ინდივიდუალური თავისებურებების გათვალისწინებით. ისინი კარგად იცნობენ როგორც ტრადიციულ, ისე თანამედროვე მეთოდოლოგიას, მიდგომებს და, ცხადია, იყენებ სხვადასხვა საინტერესო აქტივობებს. ამ მხრივ მეც აქტიურად ვთანამშრომლობ მათთან. გარდა ამისა, სკოლაში ხშირად გვაქვს კლასგარეშე აქტივობები, პროექტები, ღონისძიებები, გასვლითი გაკვეთილები თუ ექსკურსიები, რაც კიდევ უფრო საინტერესოს ხდის მოსწავლეთა ცხოვრებას და ვფიქრობ, ყოველივე ეს გვეხმარება იმაში, რომ ბავშვებს სკოლაში მოუხაროდეთ.

- ზოგადად, ურთიერთობებში პირველი კონტაქტის მნიშვნელობაზე ამახვილებენ ყურადღებას. სკოლაზე პირველი შთაბეჭდილება მოსწავლეს შესაძლოა, ცხოვრების ბოლომდე გაჰყვეს. რა არის გასათვალისწინებელი საგანმანათლებლო დაწესებულებასთან პირველი შეხებისას, გარდა მშობლის განწყობისა, რაზეც თქვენ უკვე ვრცლად ისაუბრეთ?

- პირველი შთაბეჭდილება მართლაც განმსაზღვრელია, რამდენად სწორი დამოკიდებულება და განწყობა ჩამოუყალიბდება ბავშვს ახალ გარემოსთან. განწყობა არის ფსიქო-ფიზიკური მდგომარეობა, რის გარეშეც ადამიანს გაუჭირდებოდა ნებისმიერი საქმიანობის შესრულება. დიმიტრი უზნაძის მიხედვით, ყველა ქცევას აუცილებლად წინ უსწრებს განწყობის აღმოცენება, იმისთვის, რომ აღმოცენდეს ქცევა და შესაბამისად ამ ქცევის ადეკვატური განწყობა, საჭიროა არსებობდეს მოთხოვნილება და სიტუაცია, რომელიც მოიცავს ამ მოთხოვნილების დაკმაყოფილების ფაქტორებს. აქედან გამომდინარე, სწავლისადმი განწყობის შექმნას განაპირობებს პირველ რიგში პიროვნული მზაობა და შემდგომ, მისთვის შესატყვისი განვითარების გარემო. ამ ფაქტორების ურთირთქმედებით წარმოიქმნება სურვილი ახალი საქმიანობის შესასრულებლად.

მოსწავლეს სკოლასთან პირველი შეხება წინა სასკოლო მზაობის ტესტის დროს აქვს. შესაბამისად, ტესტირებისთვის საგანგებოდ ვემზადები, სახალისო აქტივობებით ვხვდები, ვათვალიერებინებ სკოლას, ვუქმნი პოზიტიურ განწყობას.

შემდეგი ეტაპი უკვე არის პირველი სასწავლო დღე, რომლისთვისაც ასევე განსაკუთრებით ემზადება სკოლაც და თითოეული პედაგოგი. ვცდილობთ შევქმნათ ლამაზი და მიმზიდველი გარემო, მოვამზადოთ სახალისო, საინტერესო აქტივობები იმისათვის, რომ პირველი დღე სკოლაში მოსწავლეებისათვის განსაკუთრებული და შთამბეჭდავი აღმოჩნდეს.

- თქვენ სკოლის ფსიქოლოგი ბრძანდებით, ძირითადად, რაში სჭირდებათ მოსწავლეებს თქვენი დახმარება და როგორ ახერხებთ ამას?

- პირველკლასელებსა და ახლადგადმოსულ მოსწავლეებს ადაპტაციის პროცესში ვუწყობ ხელს. დაწყებით საფეხურზე ვატარებ პირველადი ინტელექტის კვლევის ტესტს, სასწავლო უნარ-ჩვევების დიაგნოსტირებას ვახდენ და თუ რომელიმე უნარი ასაკის შესაბამისად არ არის განვითარებული, საკორექციო-განმავითარებელ მუშაობას ვახორციელებ ინდივიდუალურად.

მოსწავლეებს ვეხმარები ფსიქოლოგიური, ქცევითი, საგანმანათლებლო თუ ემოციური პრობლემების გადაჭრაში. მაქვს ინდივიდუალური შეხვედრები უფროსკლასელებთან. ყოველთვის მზად ვარ მოვუსმინო და დავეხმარო მათ. გარდა ამისა, ვცდილობ მოსწავლეებს პროფესიული არჩევანის გაკეთებისა და გააზრების საკითხშიც შევუწყო ხელი. სურვილის მიხედვით ვატარებ პროფესიულ ორიენტაციასთან დაკავშირებულ ტესტირებას და ინდივიდუალურად განვიხილავ თითოეულ მოსწავლესთან ერთად მათ შედეგებს.

- ერთ-ერთი სირთულე, რომლის დაძლევაც ბავშვს უწევს, საშინაო დავალებებთან გამკლავებაა. ხშირად არის აზრთა სხვადასხვაობა - უნდა დაეხმაროს თუ არა მშობელი შვილს მეცადინეობისას? ამ საკითხზე ბევრს დაობენ, თუმცა სასწავლო პროცესში მშობელთა ჩართულობის მნიშვნელობაზე ყველა თანხმდება. როგორია ამ მხრივ თქვენი რეკომენდაცია?

- ჩვენს სკოლაში პირველ-მეორე კლასებში დღის მეორე ნახევარში საშინაო დავალების ძირითად ნაწილს ადგილზე ასრულებენ მოსწავლეები. მხოლოდ გარკვეული პერიოდულობით მიაქვთ შინ სიმბოლური ხასიათის დავალებები. იმისთვის, რომ ნელ-ნელა განუვითარდეთ პასუხისმგებლობისა და დავალების შინ დამოუკიდებლად შესრულების უნარები. ამ შემთხვევაში მშობლებს ვურჩევთ ხოლმე არ ჩაერიონ დავალების შესრულების პროცესში, მიანდონ მოსწავლეს და არ ჩაუსწორონ, თუნდაც შეცდომით შესრულებული დავალება. მასწავლებელი მოსწავლეებთან ერთად განიხილავს, აძლევს მათ კონკრეტულ რჩევებსა და რეკომენდაციებს. მომდევნო კლასებში შესასრულებელი დავალებების მოცულობა ნელ-ნელა იზრდება და ასე თანდათანობით ვცდილობთ მივაჩვიოთ მოსწავლეები დამოუკიდებლად მუშაობას, განვუვითაროთ პასუხისმგებლობის გრძნობა. თუმცა, ცხადია, ეს არ გამორიცხავს მშობელთა ჩართულობას. სკოლას მშობლებთან ყოველდღიური კომუნიკაცია აქვს. მათ მიეწოდებათ ინფორმაცია მოსწავლეთა აკადემიურ მოსწრებასთან დაკავშირებით, მათ ძლიერ და სუსტ მხარეებზე. საჭიროების შემთხვევაში აქტიურად რთავს მშობელს.

- ბოლო წლების განმავლობაში სკოლა მხოლოდ კონკრეტული საგნების სასწავლებელი აღარ არის და კერძო სკოლები მოსწავლეებს სხვადასხვა სახის აქტივობას სთავაზობენ. რამდენად მნიშვენლოივანია სხვადასხვა წრის კომპლექსურად ერთ სივრცეში გაერთიანება, რა დადებითი გავლენა შეიძლება ამან მოსწავლეზე იქონიოს?

- ჩვენთან 09:00-დან 16:30 საათამდე მოსწავლეებს საგაკვეთილო ცხრილით განსაზღვრული აქვთ როგორც ძირითადი საგნები, ისე ხელოვნებისა და სპორტის კათედრის მიერ შემოთავაზებული არაერთი დამატებითი საგანი, როგორიცაა: ცეკვა, კერამიკა, ჭადრაკი და ა.შ. ამ საგნების შესწავლა ხელს უწობს მოსწავლეებს განვითარდნენ არა მხოლოდ ინტელექტუალურად, არამედ სულიერად და ფიზიკურად.

ანა მარშანია

AMBEBI.GE

თბილისის მეტროს საბურთალოს ხაზზე მოძრაობა შეფერხებულია

"წინასწარ ვიცოდით, რომ ყველაფერი იდეალურად გადალახული არ იქნებოდა" - "დიდი სცენის" პროდიუსერი რთულ ტურსა და ნახევარფინალზე

"მიწის ეკონომიის მიზნით ააშენეს, თუმცა იქ კრემაცია არ შემდგარა" - რა ვიცით მუხათგვერდის კრემატორიუმზე და რა საერთო აქვს მას რიტუალების სასახლესთან